Verblijfsvergunning Aanvraag (IND) Nederland

De Verblijfsvergunning Aanvraag bij de IND in Nederland is het verzoek om een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd voor een verblijfsdoel zoals gezinshereniging, studie, arbeid of humanitaire gronden, op grond van Vreemdelingenwet 2000 art. 14. De IND toetst de aanvraag aan de voorwaarden per verblijfsdoel in het Vreemdelingenbesluit 2000 en de Vreemdelingencirculaire 2000; asiel verloopt via een aparte procedure onder Vw 2000 art. 28, en tegen een afwijzing staat bezwaar en beroep open.

Nederland kent twee hoofdcategorieën verblijfsvergunningen: de verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd (Vw 2000 art. 14) en de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd (Vw 2000 art. 28). Reguliere verblijfsvergunningen worden verleend voor specifieke doelen: arbeid (als werknemer, zelfstandige of kennismigrant), studie, gezinshereniging, uitwisseling, medische behandeling of humanitaire gronden conform de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000) B-hoofdstukken. Asielaanvragen verlopen via een separate procedure bij het IND Procesopvanglocatie (POL) en de Centrale Opvang Asielzoekers (COA).

De verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd wordt doorgaans verleend voor de duur van het verblijfsdoel, met een maximum van vijf jaar conform Vb 2000 art. 3.57. Na verstrijken kan de vergunning worden verlengd indien het verblijfsdoel nog bestaat. Na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf kan men in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd (Vw 2000 art. 20) of een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen (Vb 2000 art. 8 jo. Richtlijn 2003/109/EG), waarna verdere naturalisatie naar het Nederlanderschap via de Rijkswet op het Nederlanderschap art. 8 mogelijk is.

De aanvraag wordt in principe ingediend vanuit het buitenland bij de Nederlandse ambassade of het consulaat (MVV — machtiging tot voorlopig verblijf) voor visumplichtige nationaliteiten, of indien de aanvrager al rechtmatig in Nederland verblijft, bij de IND zelf via het IND-loket of het online portaal (mijnind.nl). Voor arbeidsmigranten verloopt de aanvraag veelal via het werkgeversportaal van de IND als GVVA-aanvraag conform nl-aanvraag-tewerkstellingsvergunning of nl-kennismigrant-aanvraag.

Het MVV-vereiste geldt voor onderdanen van landen die op de visumplichtige lijst staan (bijlage II EU-visumverordening 2018/1806). Onderdanen van niet-visumplichtige landen (bijlage I) mogen de aanvraag in sommige gevallen rechtstreeks bij de IND in Nederland indienen zonder voorafgaand visum. De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) is verantwoordelijk voor de biometrische opname die deel uitmaakt van de verblijfsvergunning-procedure. De Koninklijke Marechaussee (KMar) controleert aan de Nederlandse grens of inreizende personen beschikken over de vereiste documenten.

De IND beoordeelt aanvragen op grond van de Vreemdelingenwet 2000, het Vreemdelingenbesluit 2000 en de Vreemdelingencirculaire 2000. Aanvragers die het niet eens zijn met een afwijzing, kunnen bezwaar maken bij de IND conform de Algemene wet bestuursrecht (Awb) art. 7:1, waarna beroep bij de Rechtbank en hoger beroep bij de Raad van State mogelijk is conform Vw 2000 art. 69.

Een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd is vereist in elk van de volgende situaties.

Gezinshereniging: Wanneer een in Nederland verblijvende persoon (referent) zijn of haar echtgenoot, partner of minderjarige kinderen van buiten de EER wil laten overkomen, moeten de familieleden een verblijfsvergunning gezinshereniging aanvragen op grond van Vb 2000 art. 3.14-3.24. De referent dient aan een inkomensnorm te voldoen (in 2026: minimaal 100% nettominimumloon inclusief vakantietoeslag per maand voor een partner). Bij erkende vluchtelingen (Vw 2000 art. 28-houders) gelden versoepelde inkomensnormen conform Vb 2000 art. 3.22a.

Studie aan een Nederlandse hogeschool of universiteit: Niet-EER-studenten die een voltijdse opleiding willen volgen aan een door de IND erkende onderwijsinstelling (ROC, hogeschool, universiteit als TU Delft, Universiteit van Amsterdam of Wageningen University) moeten een verblijfsvergunning studie aanvragen op grond van Vb 2000 art. 3.41. De erkende onderwijsinstelling treedt op als referent en heeft een zorgplicht conform Vb 2000 art. 2e.

Medische behandeling: Personen die naar Nederland reizen voor een medische ingreep die langer dan 90 dagen in beslag neemt, kunnen een verblijfsvergunning aanvragen op humanitaire-niet-tijdelijke gronden (Vb 2000 art. 3.46). Een doktersverklaring van een BIG-geregistreerde arts is vereist, evenals bewijs van financieel draagvermogen voor de behandelkosten.

Uitwisseling en vrijwilligerswerk: Deelnemers aan erkende uitwisselingsprogramma's (zoals au pair-programma's, vrijwilligersprojecten van erkende organisaties als Stichting NBYS) kunnen een verblijfsvergunning uitwisseling aanvragen op grond van Vb 2000 art. 3.42-3.43a. De duur is doorgaans beperkt tot één jaar en arbeid mag geen economisch doel hebben.

Zelfstandig ondernemerschap: Personen van buiten de EER die een onderneming willen starten of voortzetten in Nederland, kunnen een verblijfsvergunning zelfstandig ondernemerschap aanvragen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) op grond van Vb 2000 art. 3.30. De RVO beoordeelt of de activiteiten een wezenlijk Nederlands belang dienen aan de hand van puntensysteem dat rekening houdt met persoonlijke ervaring, het businessplan en de toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie.

Reizende kunstenaars en sporters: Kunstenaars, muzikanten en sporters van buiten de EER die langer dan 90 dagen in Nederland willen verblijven voor optredens of trainingen, moeten een verblijfsvergunning aanvragen via de erkend referent-route (veelal de organiserende instelling of sportclub). Het Fonds voor Cultuurparticipatie kan in sommige gevallen als erkend referent optreden voor kunstenaars.

Een volledige verblijfsvergunningaanvraag bij de IND bevat de volgende essentiële onderdelen, elk met een specifieke juridische functie.

Verblijfsdoel: Het verblijfsdoel bepaalt welk formulier en welke bijlagen vereist zijn. De IND heeft per verblijfsdoel een aparte checklist (beschikbaar op ind.nl/verblijfsvergunning). Selecteer het juiste verblijfsdoel vóór indiening; een onjuist verblijfsdoel leidt tot niet-ontvankelijkheid conform Awb art. 4:2. Een later gewijzigd verblijfsdoel vereist een nieuwe aanvraag en nieuwe leges. De IND maakt onderscheid tussen ruim vijftien verblijfsdoelen: arbeid in loondienst, kennismigratie, seizoensarbeid, studie, au pair, uitwisseling, zelfstandig ondernemerschap, gezinshereniging bij partner, gezinshereniging bij kind, medische behandeling, religieuze en levensbeschouwelijke functie, slachtoffer mensenhandel en humanitaire gronden. Kies altijd het verblijfsdoel dat het beste uw feitelijke situatie beschrijft.

Identiteitsdocumenten: Een gewaarmerkte kopie van het geldige paspoort (alle pagina's inclusief blanco pagina's) is altijd vereist. Bij houders van een verblijfsvergunning in een andere EU-lidstaat ook een kopie hiervan. Paspoort moet geldig zijn gedurende de gehele aangevraagde verblijfsperiode plus zes maanden extra. Een verlopen paspoort leidt tot directe niet-ontvankelijkheid.

MVV (machtiging tot voorlopig verblijf): Onderdanen van visumplichtige nationaliteiten moeten vóór aankomst in Nederland een MVV aanvragen bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in het land van herkomst. Een MVV wordt automatisch omgezet naar een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd nadat de vreemdeling zich heeft gemeld bij het IND-loket. De Koninklijke Marechaussee (KMar) weigert inreis aan vreemdelingen zonder MVV die visumplichtig zijn conform Schengengrenscode Verordening 2016/399. De MVV-aanvraag verloopt in de meeste gevallen via het IND-werkgeversportaal of de erkend referent-procedure waarbij de Nederlandse partner, werkgever of onderwijsinstelling de MVV namens de vreemdeling aanvraagt.

Bewijs van verblijfsdoel: Per verblijfsdoel gelden specifieke bewijsstukken: arbeidsovereenkomst of TWV/GVVA (bij arbeid in loondienst), inschrijvingsbevestiging van de erkende onderwijsinstelling (bij studie), huwelijksakte of geboorteakte met apostille (bij gezinshereniging), doktersverklaring van een BIG-geregistreerde arts (bij medische behandeling). Buitenlandse documenten vereisen een apostille (Haags apostilleverdrag 1961) of legalisatie via de Nederlandse ambassade.

Leges: De IND rekent leges voor elke verblijfsaanvraag conform de IND-legesverordening (bijgewerkt per 1 februari jaarlijks). Leges worden vooraf betaald via iDEAL, creditcard of bankoverschrijving en zijn niet-restitueerbaar bij afwijzing. Raadpleeg ind.nl/leges voor de actuele tarieven per verblijfsdoel; tarieven variëren van € 210 (studie/gezinshereniging) tot € 350 (arbeid eerste aanvraag).

Antecedenten en openbare orde: De vreemdeling dient doorgaans een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van het Ministerie van Justitie of een equivalent uit het land van herkomst te overleggen bij bepaalde verblijfsdoelen. Bij eerdere strafrechtelijke veroordelingen kan de IND de vergunning weigeren op grond van openbare orde conform Vw 2000 art. 16 lid 1 onder d. De IND hanteert een glijdende schaal conform Vc 2000 B1/4.4: hoe langer het verblijf, hoe zwaarder de veroordeling moet zijn voor weigering.

Herkomst biometrische verblijfskaart: Na goedkeuring verstrekt de IND een biometrische verblijfskaart (VVR-kaart) conform EU Verordening 2019/1157. De VVR-kaart geldt als officieel identiteitsdocument en verblijfstitel. Verlies of diefstal van de kaart dient direct gemeld te worden bij de politie en de IND, waarna vervanging kan worden aangevraagd.

Bij forms-legal.com kunt u de verblijfsvergunningaanvraag volledig digitaal voorbereiden. Alle velden zijn geconfigureerd conform de IND-formulieren versie 2024 en de Vc 2000 B-hoofdstukken. Download het formulier als PDF of Word-document. Raadpleeg ook nl-naturalisatieverzoek voor de route naar het Nederlanderschap, nl-inburgeringsverklaring voor de inburgeringseis en nl-kennismigrant-aanvraag voor de versnelde procedure voor hooggekwalificeerden.

Het invullen van de verblijfsvergunningaanvraag verloopt in de volgende stappen.

Stap 1 — Bepaal het verblijfsdoel: Controleer op ind.nl welk verblijfsdoel op u van toepassing is. De meest voorkomende doelen zijn: arbeid als werknemer (via erkend referent of GVVA), studie, gezinshereniging (bij partner of kind) of zelfstandig ondernemerschap. Het verblijfsdoel bepaalt welk IND-formulier en welke bijlagen vereist zijn. Bij twijfel: gebruik de IND-keuzehulp op ind.nl/verblijfsvergunning.

Stap 2 — Controleer de MVV-plicht: Raadpleeg de IND-lijst van visumplichtige nationaliteiten (visumcheck op ind.nl). Indien uw nationaliteit visumplichtig is, vraag de MVV eerst aan bij de Nederlandse ambassade of het consulaat in uw land. De MVV-aanvraag wordt doorgaans behandeld door uw referent (werkgever of onderwijsinstelling) via het IND-portaal. Sommige nationaliteiten zijn vrijgesteld van de MVV-plicht conform Vb 2000 art. 3.71 — raadpleeg ind.nl voor de meest actuele vrijstellingenlijst.

Stap 3 — Vul persoonsgegevens in: Kopieer naam, geboortedatum, nationaliteit en paspoortnummer letterlijk uit uw paspoort. Middennamen volledig vermelden. Het V-nummer staat op eventuele eerdere verblijfsvergunningen of IND-correspondentie; bij een eerste aanvraag laat u dit veld leeg. Controleer de geldigheid van uw paspoort — geldigheid gedurende de gehele verblijfsperiode plus zes maanden is vereist voor zowel MVV als verblijfsvergunning.

Stap 4 — Vul het verblijfsdoel in: Beschrijf uw verblijfsdoel zo specifiek mogelijk: naam werkgever met KVK-nummer, naam erkende onderwijsinstelling, relatie met referent (echtgenoot, geregistreerd partner, kind, enzovoort). Voeg bewijs van het verblijfsdoel toe als bijlage (arbeidsovereenkomst, inschrijvingsbevestiging, huwelijksakte met apostille).

Stap 5 — Betaal de IND-leges: Leges worden betaald via iDEAL of creditcard via het IND-portaal, of via een bankoverschrijving naar de IND. Houd de betaalbevestiging bij als bewijs; de IND beoordeelt de aanvraag pas na ontvangst van de betaling. Leges zijn niet-restitueerbaar bij afwijzing of intrekking.

Stap 6 — Maak een biometrie-afspraak: Na indiening van een volledige aanvraag ontvangt u via het IND-portaal een uitnodiging voor het afstaan van biometrische gegevens (vingerafdrukken en gezichtsfoto). Plan de afspraak op een IND-loket: Amsterdam (Hoofddorp), Den Haag, Rotterdam, Utrecht, Zwolle of Den Bosch. In het buitenland: bij de Nederlandse ambassade of een erkend biometriecentrum.

Stap 7 — Afhalen verblijfsvergunning: Na goedkeuring door de IND wordt u opgeroepen voor het afhalen van de verblijfsvergunningkaart (VVR-kaart) bij het IND-loket. Breng uw origineel paspoort mee. De VVR-kaart is een biometrische verblijfskaart conform EU Verordening 2019/1157 en bevat uw persoonsgegevens, verblijfsdoel en geldigheidsdatum.

De verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd is geregeld in de Vreemdelingenwet 2000 en het Vreemdelingenbesluit 2000, met aanvullende regels per verblijfsdoel in de Vreemdelingencirculaire 2000.

Wettelijke grondslag: Vw 2000 art. 14 regelt de verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd. Het Vb 2000 art. 3.4-3.80 bevat de toelatingsgronden per verblijfsdoel. De IND beoordeelt aanvragen conform het beslismodel en de B-hoofdstukken van de Vc 2000. De rechterlijke toetsing van IND-beslissingen verloopt via de rechtbank (vreemdelingenkamer) en in hoger beroep via de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State conform Vw 2000 art. 69.

MVV-verplichting: Visumplichtige vreemdelingen die het verblijfsdoel 'regulier' hebben, zijn verplicht een MVV aan te vragen tenzij zij zijn vrijgesteld op grond van Vb 2000 art. 3.71. Vrijstellingen gelden onder meer voor: studenten van erkende instellingen, slachtoffers mensenhandel, houders van een geldige verblijfsvergunning in een Schengenland. Schending van de MVV-verplichting leidt tot weigering bij de grens door de Koninklijke Marechaussee (KMar). De MVV-aanvraag moet worden ingediend vóór het boeken van vluchten naar Nederland.

Inkomensnorm gezinshereniging: De referent bij gezinshereniging dient aan een minimale inkomensnorm te voldoen conform Vb 2000 art. 3.22: voor partner-hereniging ten minste 100% van het nettominimumloon inclusief vakantietoeslag (circa € 1.922 netto/maand in 2026). Uitzondering: alleenstaande ouders en erkende vluchtelingen hebben een lagere norm of zijn vrijgesteld.

Duur verblijfsvergunning: De IND verleent de vergunning voor de duur van het verblijfsdoel met een maximum van vijf jaar conform Vb 2000 art. 3.57. Bij verlening voor één jaar geldt een verlengingsprocedure. De aanvraag voor verlenging dient te worden ingediend vóór het verstrijken van de huidige vergunning, bij voorkeur zes weken van tevoren.

Antecedenten en openbare orde: De IND toetst of de aanvrager een gevaar vormt voor de openbare orde (Vw 2000 art. 16 lid 1 onder d). Bij een veroordeling voor een misdrijf kan de aanvraag worden geweigerd. De IND hanteert een glijdende schaal: hoe langer het verblijf, hoe zwaarder de veroordeling moet zijn om een weigering te rechtvaardigen (Vc 2000 B1/4.4).

EU-richtlijnen: Het verblijfsrecht van langdurig ingezetenen is geregeld in Richtlijn 2003/109/EG, geïmplementeerd in Vb 2000 art. 8 e.v. Na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf kan de vreemdeling de EU-langdurig-ingezetene-status aanvragen. De Gezinsherenigingsrichtlijn 2003/86/EG en de Studentenmobiliteitsrichtlijn 2016/801/EU zijn vertaald naar de Nederlandse Vreemdelingenwetgeving en stellen minimum-harmonisatienormen aan de toelatingsvoorwaarden.

Bij verblijfsvergunningaanvragen bij de IND worden de volgende fouten herhaaldelijk gemaakt, vaak met vertraging of afwijzing als gevolg.

Verkeerd verblijfsdoel opgegeven: Het meest voorkomende probleem is een mismatch tussen het opgegeven verblijfsdoel en de feitelijke situatie. Wie als 'student' aanvraagt maar al een arbeidsaanbod heeft, kan de vergunning ingetrokken zien worden. Kies altijd het primaire verblijfsdoel conform de feitelijke situatie.

MVV vergeten voor visumplichtige nationaliteiten: Vreemdelingen uit visumplichtige landen die zonder MVV naar Nederland reizen worden bij aankomst op Schiphol geweigerd door de KMar en teruggestuurd. Controleer altijd de MVV-plicht op ind.nl vóór boeken van vluchten.

Leges niet betaald vóór de deadline: De IND neemt aanvragen niet in behandeling zonder bewijs van legesbetaling. Betaling dient te geschieden binnen twee weken na indiening. Bij niet-tijdige betaling wordt de aanvraag buiten behandeling gesteld (Awb art. 4:5).

Bijlagen niet in beëdigde vertaling: Documenten in een andere taal dan het Nederlands, Engels, Frans of Duits moeten vergezeld gaan van een beëdigde vertaling door een KTNO-beëdigde vertaler. Online vertalingen worden niet geaccepteerd. Dit geldt met name voor buitenlandse huwelijksakten, geboorteakten en diploma's.

Te laat verlenging aanvragen: Wanneer de verblijfsvergunning verstrijkt vóórdat de verlengingsaanvraag is ingediend, wordt het verblijf onrechtmatig. Hoewel de IND in de meeste gevallen de aanvraag toch in behandeling neemt, kan de IND Belastingdienst of de werkgever complicaties ondervinden. Zet een herinnering zes weken voor de vervaldatum.

Verkeerde referent vermeld: Bij verblijfsdoelen waarbij een erkend referent vereist is (arbeid via werkgever, studie, gezinshereniging) moet de referent zijn ingeschreven in het IND-referentenregister. Een werkgever die de erkenning als referent niet heeft verkregen of verloren heeft, kan de aanvraag niet indienen via het referentensysteem. Controleer via het IND-openbaar referentenregister of uw werkgever of onderwijsinstelling geldig erkend is.