Algemene Volmacht

De algemene volmacht in Nederland is een eenzijdige rechtshandeling waarmee de volmachtgever een gevolmachtigde bevoegd verklaart om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten ten aanzien van zijn gehele vermogen of een belangrijk deel daarvan. De wettelijke grondslag ligt in Boek 3 Titel 3 BW, met name de artikelen 3:60 tot en met 3:79 BW, die de rechtsfiguur van de volmacht regelen. Artikel 3:60 lid 1 BW omschrijft de volmacht als de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander, de gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.

De algemene volmacht onderscheidt zich van de bijzondere volmacht doordat zij ziet op alle of een groot aantal rechtshandelingen op vermogensrechtelijk terrein, terwijl een bijzondere volmacht slechts een of enkele specifieke rechtshandelingen omvat. In de praktijk wordt de algemene volmacht ingezet wanneer een ondernemer langdurig in het buitenland verblijft, wanneer een oudere persoon zijn vermogensrechten wil delegeren aan een vertrouwd persoon, of wanneer een directeur-grootaandeelhouder zijn echtgenoot wil machtigen voor het beheer van privevermogen tijdens drukke periodes.

De volmacht in Nederland kent een fundamenteel onderscheid met de levenstestament-volmacht: een gewone algemene volmacht eindigt automatisch bij de geestelijke onbekwaamheid of het overlijden van de volmachtgever op grond van Art. 3:72 BW, terwijl een levenstestament-volmacht juist tot doel heeft door te werken bij wilsonbekwaamheid. Voor dat laatste doel moet uitdrukkelijk worden bepaald dat de volmacht ook geldt bij wilsonbekwaamheid (de zogenoemde duurzame volmacht), en wordt registratie in het Centraal Levenstestamentenregister bij de Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie sterk aanbevolen.

Voor de meeste rechtshandelingen in Nederland geldt geen vormvereiste voor de volmacht: een onderhandse akte volstaat. Echter, voor handelingen die zelf een notariele akte vereisen, schrijft Art. 3:61 BW voor dat ook de volmacht in dezelfde vorm moet zijn opgemaakt. Concreet betekent dit dat de volmacht voor een onroerend goed transactie, voor het vestigen van een hypotheek, voor het oprichten van een BV of NV, en voor de overdracht of bezwaring van aandelen op naam in een BV, in een notariele akte moet zijn vervat. Deze regel beschermt de volmachtgever tegen overhaaste of onvoldoende doordachte vermogensbeslissingen.

De gevolmachtigde handelt onder de algemene volmacht in naam van de volmachtgever op grond van Art. 3:66 BW, met als gevolg dat de rechtsgevolgen rechtstreeks in het vermogen van de volmachtgever optreden. De gevolmachtigde is jegens de volmachtgever gehouden tot het afleggen van rekening en verantwoording op grond van Art. 3:69 BW en de algemene zorgvuldigheidsplicht van Art. 7:401 BW indien tussen partijen tevens een overeenkomst van opdracht bestaat. Misbruik van bevoegdheid (Art. 3:13 BW) of overschrijding van de volmachtgrenzen kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de gevolmachtigde jegens derden op grond van Art. 3:70 BW (instaan voor de volmacht).

Een vaak voorkomende uitvoering is de zogenoemde notariele algemene volmacht (procuratiebrief notarieel) opgesteld door een notaris die optreedt als openbaar ambtenaar onder de Wet op het notarisambt (Wna). Een dergelijke notariele volmacht heeft authentieke kracht ex Art. 157 Rv en levert het hoogste bewijs op tegenover derden, banken, het Kadaster en de Belastingdienst. Voor onderhandse algemene volmachten, vaak op kantoor of thuis opgesteld, geldt slechts een bewijswaarde tussen partijen tenzij de handtekening notarieel wordt gelegaliseerd.

De algemene volmacht in Nederland wordt opgesteld in een aantal duidelijke praktijksituaties waarin de volmachtgever zijn rechtshandelingsbevoegdheid moet of wil delegeren aan een vertrouwd persoon.

Langdurig verblijf in het buitenland: ondernemers, expats en gepensioneerden die voor maanden of jaren buiten Nederland verblijven, kunnen via een algemene volmacht hun echtgenoot, kind of zakelijke partner machtigen om hun belastingaangiften te doen bij de Belastingdienst, betalingen via DigiD goed te keuren, post bij de gemeente af te halen, of contact te onderhouden met banken en verzekeraars. Zonder volmacht zou elke administratieve handeling persoonlijke aanwezigheid of een afzonderlijke bijzondere volmacht vereisen.

Voorzorgsmaatregel bij ouderdom of ziekte: een algemene volmacht stelt de oudere volmachtgever in staat om bij beginnende geheugenproblemen of voorziene ziekenhuisopname een vertrouwd persoon te machtigen voor het dagelijks vermogensbeheer. Belangrijk is dat een gewone algemene volmacht ex Art. 3:72 BW eindigt bij wilsonbekwaamheid: voor doorwerking in die fase moet uitdrukkelijk worden gekozen voor de duurzame variant (levenstestament) en aangemeld bij het Centraal Levenstestamentenregister van de KNB.

Beheer van een bedrijf door een DGA of bestuurder: directeur-grootaandeelhouders die hun BV besturen kunnen via een algemene volmacht een procuratiehouder aanstellen die in hun naam contracten ondertekent, betaalopdrachten geeft, post ontvangt en met het accountantskantoor communiceert. Voor handelingen die in het Handelsregister bij de Kamer van Koophandel (KVK) zichtbaar moeten zijn, wordt de volmacht doorgaans ingeschreven als procuratie ex Art. 23 Wetboek van Koophandel.

Vermogensbeheer voor kwetsbare familieleden: ouders die volwassen kinderen met een verstandelijke beperking ondersteunen, of volwassen kinderen die hun bejaarde ouders bijstaan, gebruiken vaak een algemene volmacht om bankzaken, woonlastenbetalingen en huurkwesties met de Huurcommissie af te handelen. Voor zwaardere bevoegdheden gericht op de persoon (medische beslissingen, woonsituatie) komt een zorgvolmacht of WGBO-vertegenwoordiging in beeld.

Vastgoedtransacties op afstand: een eigenaar die zijn appartementsrecht of woning wil verkopen terwijl hij niet in Nederland aanwezig kan zijn op de datum van notarispassering, machtigt via notariele algemene volmacht zijn advocaat of een familielid om bij de notaris voor de leveringsakte en hypotheekakte op te treden. Deze volmacht moet in notariele vorm worden opgemaakt op grond van Art. 3:61 BW omdat de onderliggende rechtshandeling zelf notarieel is.

Crisismanagement na ongeval of ziekte: na een ernstig ongeval of plotselinge ziekenhuisopname kan de patient soms nog tijdelijk wilsbekwaam zijn maar fysiek niet in staat om documenten te ondertekenen. Een algemene volmacht aan de echtgenoot of een kind voorkomt dat lopende contracten, hypotheeklasten, of fiscale verplichtingen blijven liggen. Bij volledige wilsonbekwaamheid moet de Kantonrechter een bewindvoerder of mentor benoemen op grond van Art. 1:431 BW respectievelijk Art. 1:450 BW.

Situaties waarin de algemene volmacht niet passend is: voor het opmaken van een testament (eigenhandig of notarieel) is delegatie onmogelijk omdat het uiterste wilsbeschikking betreft (Art. 4:42 BW). Voor het sluiten van een huwelijk of het maken van huwelijkse voorwaarden tijdens het huwelijk geldt verplichte persoonlijke aanwezigheid. Voor strafvorderlijke handelingen kan slechts een advocaat optreden. In al deze gevallen biedt een bijzondere wettelijke regeling de juiste route.

De algemene volmacht naar Nederlands recht moet de volgende essentiele elementen bevatten om rechtsgeldig te zijn, opeisbaar tegenover derden en bruikbaar in transacties met de Belastingdienst, het Kadaster, de KVK en banken.

Identificatie van volmachtgever: volledige naam, geboortedatum en geboorteplaats, woonadres met postcode, Burgerservicenummer (BSN), nationaliteit en de aanduiding van het identiteitsbewijs (paspoort, identiteitskaart of rijbewijs) met nummer en geldigheidsdatum. Zonder eenduidige identificatie kan de notaris of de bank de volmacht weigeren. Voor rechtspersonen geldt: statutaire naam, rechtsvorm (BV, NV, stichting), KVK-nummer, statutaire zetel, RSIN-nummer en gegevens van de bestuurder die ondertekent met vermelding van diens bevoegdheid uit het Handelsregister.

Identificatie van gevolmachtigde: dezelfde gegevens als de volmachtgever. Aangeraden wordt om twee gevolmachtigden te benoemen, een eerste en een tweede (subsidiair), zodat bij overlijden, ziekte of verhindering van de eerste niet meteen een hele nieuwe volmacht moet worden opgesteld. De volmacht aan twee personen kan worden afgegeven gezamenlijk (beiden moeten ondertekenen) of zelfstandig (ieder afzonderlijk bevoegd) — deze keuze moet uitdrukkelijk worden opgenomen.

Omvang van de volmachtbevoegdheid: een precieze beschrijving van de rechtshandelingen waartoe de gevolmachtigde bevoegd is. Bij een algemene volmacht in de strikte zin bestrijkt zij alle vermogensrechtelijke handelingen behalve die welke uitdrukkelijk zijn uitgezonderd. Goede praktijk is een opsomming op te nemen van: bankhandelingen (betalingsopdrachten, geldopnames, openen en sluiten van rekeningen), fiscale handelingen (aangifte IB Box 1, 2 en 3, Vpb voor de BV, BTW-aangifte, verzoeken bij de Belastingdienst en bezwaarschriften), administratieve handelingen (correspondentie met UWV, SVB, gemeente, Kadaster), en juridische handelingen (sluiten en opzeggen van overeenkomsten, instellen van vorderingen, deelnemen aan procedures bij de Rechtbank).

Uitgezonderde rechtshandelingen: rechtshandelingen die de volmachtgever niet aan de gevolmachtigde wil delegeren moeten expliciet worden uitgesloten, zoals de verkoop van bepaalde onroerende zaken, de schenking van vermogensbestanddelen, het opnemen van krediet boven een bepaald bedrag, of het beleggen in risicovolle producten. Zonder uitsluiting kan de gevolmachtigde alle rechtshandelingen verrichten die onder de algemene formulering vallen.

Bevoegdheid tot zelfcontracteren (Art. 3:68 BW): de gevolmachtigde mag in beginsel niet met zichzelf contracteren in naam van de volmachtgever. Voor het toestaan van zelfcontract (bijvoorbeeld als de gevolmachtigde wil kopen van de volmachtgever) moet uitdrukkelijke toestemming in de volmacht zijn opgenomen, met vermelding van de specifieke rechtshandeling waarop het ziet.

Duur en herroeping: vermelding van de ingangsdatum en de einddatum of de voorwaarde waaronder de volmacht eindigt. Standaardregel is dat de volmacht door beide partijen herroepelijk is (Art. 3:72 BW). Wil men de volmacht onherroepelijk maken voor een bepaalde transactie, dan kan dat alleen onder de strikte voorwaarden van Art. 3:74 BW (onherroepelijkheid uitsluitend ter bescherming van een belang van de gevolmachtigde of een derde).

Vormvereisten: voor handelingen met betrekking tot onroerend goed, hypotheekvestiging, BV-oprichting, aandelenoverdracht in BVs en huwelijkse voorwaarden is een notariele akte van de volmacht verplicht (Art. 3:61 BW). Het format daarvan wordt opgesteld door een Nederlandse notaris en geregistreerd in het notariele protocol.

Rekening en verantwoording (Art. 3:69 BW): bij voorkeur wordt overeengekomen dat de gevolmachtigde periodiek (jaarlijks of op verzoek) rekening en verantwoording aflegt, met overlegging van bankafschriften en een overzicht van alle namens de volmachtgever verrichte rechtshandelingen.

Forumkeuze en toepasselijk recht: bij grensoverschrijdende elementen (bijvoorbeeld een Nederlandse volmachtgever in Belgie of Duitsland) is aanwijzing van het toepasselijke recht en de bevoegde rechter aanbevolen. forms-legal.com biedt het Nederlandse modelformulier dat onderzoek bij een notaris en juridisch advies door een advocaat niet vervangt maar wel de basis legt voor een notarieel passeerproces. Verwante documenten zoals het Levenstestament, de Zorgvolmacht en de Bijzondere volmacht bieden specifieke alternatieven voor situaties waarin de algemene volmacht niet voldoet.

Het invullen van een algemene volmacht in Nederland verloopt via de volgende stappen, waarbij precisie van groot belang is omdat een onvolledige of onjuiste volmacht door notaris, bank of Belastingdienst kan worden geweigerd.

Stap 1 — Vaststellen van het type volmacht. Bepaal of een algemene volmacht volstaat of dat een bijzondere volmacht voor een specifieke handeling geschikter is. Voor doorwerking bij wilsonbekwaamheid is een duurzame volmacht (levenstestament) vereist. Voor zorgbeslissingen volgt het WGBO-traject ex Art. 7:465 BW. De keuze beinvloedt de vormvereisten (notarieel of onderhands) en de registratie bij het Centraal Levenstestamentenregister van de KNB.

Stap 2 — Identificatiegegevens volmachtgever invoeren. Vul de volledige voornamen, achternaam, geboortedatum (formaat DD-MM-JJJJ), geboorteplaats, woonadres met postcode en gemeente, BSN (9-cijferig nummer), en gegevens van het geldige identiteitsbewijs in. Voor een rechtspersoon: statutaire naam, rechtsvorm, KVK-nummer, RSIN, statutaire zetel en gegevens van de tekeningsbevoegde bestuurder.

Stap 3 — Gegevens van de gevolmachtigde(n) invoeren. Indien meerdere gevolmachtigden, geef aan of zij gezamenlijk of zelfstandig bevoegd zijn en welke volgorde geldt bij verhindering. Tweetraps benoeming (eerst persoon A, bij verhindering persoon B) voorkomt latere problemen bij overlijden of ziekte.

Stap 4 — Omvang van de bevoegdheid definieren. Beschrijf precies welke categorieen van rechtshandelingen onder de volmacht vallen: bankhandelingen, fiscale aangiften bij de Belastingdienst, communicatie met UWV en SVB, vastgoed transacties bij het Kadaster, ondernemingsbeslissingen voor de BV, en overige juridische handelingen bij de Rechtbank. Vermijd vage formuleringen zoals "alle rechtshandelingen" zonder verdere uitwerking.

Stap 5 — Uitsluitingen opnemen. Som expliciet op welke rechtshandelingen NIET onder de volmacht vallen, bijvoorbeeld verkoop van de gezinswoning, schenkingen aan derden boven 5.000 euro, beleggen in cryptovaluta of opties, of het opnemen van consumentenkrediet. Zonder uitsluiting kan de gevolmachtigde deze handelingen verrichten.

Stap 6 — Bepaling over zelfcontracteren. Geef aan of de gevolmachtigde gemachtigd is om in naam van de volmachtgever met zichzelf te contracteren (Art. 3:68 BW). Standaard verbod tenzij uitdrukkelijk toegestaan voor specifieke handelingen.

Stap 7 — Duur en herroeping vastleggen. Vul de ingangsdatum (DD-MM-JJJJ) in, eventueel een einddatum of voorwaarde voor beeindiging. Standaard is de volmacht herroepelijk; voor onherroepelijkheid gelden de strikte voorwaarden van Art. 3:74 BW.

Stap 8 — Bepaling over rekening en verantwoording. Bepaal de frequentie waarin de gevolmachtigde verantwoording aflegt aan de volmachtgever (jaarlijks, op verzoek of bij beeindiging). Dit dwingt transparantie af en voorkomt latere geschillen.

Stap 9 — Plaats en datum van ondertekening. Vermeld de plaats (gemeente) en datum (DD-MM-JJJJ) van ondertekening. Bij onderhandse volmacht ondertekenen volmachtgever en eventueel ook gevolmachtigde (acceptatie). Bij notariele volmacht passeert de notaris de akte na voorlezing.

Stap 10 — Bewaring en registratie. Bewaar het origineel op een veilige plaats (kluis, notaris). Banken en instellingen vragen een gewaarmerkt afschrift. Voor duurzame volmacht (levenstestament): laat de notaris registreren in het Centraal Levenstestamentenregister bij de KNB, kosten circa 17 euro per inschrijving. Voor procuratiebevoegdheid van bestuurders van rechtspersonen: melding bij de KVK in het Handelsregister.

De algemene volmacht in Nederland is onderworpen aan een aantal juridische vereisten die per type rechtshandeling en per beoogd gebruik verschillen. Het Burgerlijk Wetboek Boek 3 Titel 3 (Art. 3:60 tot en met 3:79 BW) vormt het algemene kader; aanvullende vereisten gelden op grond van de Wet op het notarisambt (Wna), de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en sectorale regelgeving.

Vormvereiste algemene regel. Voor een algemene volmacht geldt geen wettelijk vormvereiste van een notariele akte tenzij de onderliggende rechtshandeling daartoe verplicht. Een onderhandse algemene volmacht is dus rechtsgeldig voor dagelijkse vermogensrechtelijke handelingen zoals het beheren van een bankrekening, het indienen van belastingaangiften via DigiD, of het sluiten van overeenkomsten van opdracht.

Vormvereiste notariele akte. Op grond van Art. 3:61 BW geldt voor handelingen die zelf een notariele akte vereisen (overdracht en bezwaring van onroerende zaken, hypotheekvestiging, oprichting van BV of NV, overdracht en bezwaring van aandelen op naam in een BV, huwelijkse voorwaarden, schenking ter zake des doods) dat de volmacht in dezelfde notariele vorm moet zijn opgemaakt. Een onderhandse volmacht voor de verkoop van een huis is dus ongeldig; de notaris kan de leveringsakte niet passeren zonder notariele volmacht.

Notariele controleplicht. De notaris die een akte passeert op grond van een volmacht is gehouden ex Art. 17 Wna en de gedragsregels van de KNB tot zelfstandige toetsing van de geldigheid van de volmacht, identificatie van de gevolmachtigde, en controle van het Wwft-clientonderzoek op de uiteindelijke belanghebbende (UBO). Bij twijfel weigert de notaris zijn ministerie.

Registratievereisten. Onderhandse algemene volmachten kennen geen verplichte centrale registratie. Voor duurzame volmachten met doorwerking bij wilsonbekwaamheid (levenstestament) is registratie in het Centraal Levenstestamentenregister bij de KNB sterk aanbevolen — de kosten bedragen circa 17 euro. Voor procuratiebevoegdheid van bestuurders en gevolmachtigden van rechtspersonen geldt op grond van Art. 22 Wetboek van Koophandel verplichte inschrijving in het Handelsregister bij de KVK.

Identificatie- en Wwft-vereisten. Banken, notarissen en accountants verplichten op grond van de Wwft tot identificatie van zowel volmachtgever als gevolmachtigde aan de hand van een geldig identiteitsbewijs (paspoort, ID-kaart of rijbewijs). Bij weigering wordt geen transactie verricht.

Bescherming van de derde te goeder trouw (Art. 3:61 lid 2 BW). Wanneer een derde redelijkerwijs mocht aannemen dat een toereikende volmacht bestond, is de schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid toerekenbaar aan de volmachtgever, mits de schijn aan hem te wijten is. De derde kan dan een geldige rechtshandeling inroepen, ook als de feitelijke volmacht beperkter was.

Aansprakelijkheid van de gevolmachtigde. De gevolmachtigde die handelt zonder toereikende volmacht of buiten de grenzen daarvan is jegens de wederpartij aansprakelijk op grond van Art. 3:70 BW (instaan voor de volmacht). Bij misbruik van bevoegdheid jegens de volmachtgever ontstaat aansprakelijkheid op grond van Art. 6:74 BW (toerekenbare tekortkoming) en eventueel onrechtmatige daad ex Art. 6:162 BW.

Beeindiging van de volmacht (Art. 3:72 BW). De volmacht eindigt onder andere door: herroeping door de volmachtgever, opzegging door de gevolmachtigde, overlijden of curatele van een van beide partijen (tenzij sprake is van een duurzame volmacht/levenstestament), faillissement of WSNP-toelating van een van beide partijen, en het bereiken van de overeengekomen einddatum. Bij beeindiging moet de gevolmachtigde derden waarmee hij eerder heeft gehandeld in beginsel informeren.

Bij het opstellen van een algemene volmacht in Nederland worden door particulieren en kleine ondernemers regelmatig fouten gemaakt die de volmacht onbruikbaar maken voor het notariaat, banken of de Belastingdienst.

Fout 1 — Verwarring tussen algemene en duurzame volmacht. Een gewone algemene volmacht ex Art. 3:72 BW eindigt automatisch bij wilsonbekwaamheid of overlijden van de volmachtgever. Veel mensen denken dat hun algemene volmacht ook blijft werken als de volmachtgever dementeert; dat is onjuist. Voor doorwerking bij wilsonbekwaamheid moet de volmacht uitdrukkelijk als duurzaam (levenstestament) zijn aangeduid en bij voorkeur notarieel zijn vastgelegd en geregistreerd bij het Centraal Levenstestamentenregister van de KNB.

Fout 2 — Geen notariele vorm voor onroerend goed. Een veelvoorkomende fout is een onderhandse algemene volmacht meenemen naar de notaris voor de verkoop van een woning. Op grond van Art. 3:61 BW moet de volmacht in notariele vorm zijn opgemaakt omdat de onderliggende leveringsakte zelf notarieel is. De notaris zal de akte weigeren en eisen dat alsnog een notariele volmacht wordt opgemaakt, met vertraging en extra kosten als gevolg.

Fout 3 — Te ruime formulering "alle rechtshandelingen". Een volmacht die simpelweg "alle rechtshandelingen ten aanzien van mijn vermogen" overdraagt, kan door instellingen als onvoldoende worden beschouwd of door de Kantonrechter in een latere procedure als nietig wegens onbepaaldheid worden aangemerkt. Goede praktijk is een gespecificeerde opsomming van categorieen (bankhandelingen, fiscale handelingen, juridische handelingen) met uitsluiting van specifieke gevallen.

Fout 4 — Vergeten van uitsluitingen. Door geen uitsluitingen op te nemen krijgt de gevolmachtigde feitelijk onbegrensde bevoegdheid. Hij kan dan de gezinswoning verkopen, schenkingen doen, of beleggingen aangaan zonder dat hij daarvoor extra toestemming nodig heeft. Standaardpraktijk is uitsluiting van: verkoop gezinswoning, schenkingen boven een bepaald bedrag, opnemen van consumentenkrediet, en risicovolle beleggingen.

Fout 5 — Geen voorziening voor zelfcontracteren. Art. 3:68 BW verbiedt zelfcontract tenzij uitdrukkelijk toegestaan. Wanneer de gevolmachtigde (bijvoorbeeld een kind) in naam van de volmachtgever (de ouder) iets wil kopen of leasen, is dat zonder uitdrukkelijke vermelding ongeldig. Dit speelt vooral bij familie- en mantelzorgsituaties.

Fout 6 — Onduidelijke regeling bij meerdere gevolmachtigden. Wanneer twee of meer gevolmachtigden zijn benoemd zonder dat duidelijk is of zij gezamenlijk of zelfstandig bevoegd zijn, ontstaan praktische problemen: banken weigeren transacties zonder beide handtekeningen, of de Kantonrechter moet uitspraak doen over de bevoegdheid. Bepaal expliciet: gezamenlijk (beide handtekeningen vereist), zelfstandig (ieder afzonderlijk), of subsidiair (eerst A, bij verhindering B).

Fout 7 — Verwaarlozing van Wwft-identificatie. Bij gebruik van de volmacht bij een bank of notaris zijn beide partijen verplicht zich te identificeren met een geldig identiteitsbewijs. Een volmacht zonder bijgevoegde kopie van het identiteitsbewijs van de volmachtgever wordt door banken vaak geweigerd of vertraagd voor verificatie. Bewaar daarom een gewaarmerkte kopie samen met de volmacht.

Fout 8 — Geen registratie bij KVK voor zakelijke procuratie. Een DGA die zijn echtgenoot machtigt om in naam van de BV te tekenen, vergeet vaak om de procuratie in te schrijven in het Handelsregister bij de KVK. Op grond van Art. 22 Wetboek van Koophandel is dit verplicht voor handelsbedrijven; zonder inschrijving kunnen derden te goeder trouw aanvoeren dat zij niet wisten van de volmacht (Art. 3:61 lid 3 BW).

Fout 9 — Verzuim van herroepingsmelding aan derden. Wanneer de volmachtgever de volmacht herroept (bijvoorbeeld na een ruzie of bij faillissement van de gevolmachtigde), maar nalaat banken, notaris en zakelijke contacten daarvan in kennis te stellen, kan de gevolmachtigde nog steeds rechtshandelingen verrichten die de volmachtgever binden op grond van Art. 3:61 lid 2 BW (schijn van bevoegdheid). Schriftelijke herroeping per aangetekende brief of via deurwaarder aan alle relevante derden is essentieel.