Skip to main content

Persoonlijk en Familie

Stiefouder Adoptie Verzoek

De Stiefouderadoptie Verzoek in Nederland is het verzoekschrift waarmee de partner van een ouder de rechtbank vraagt om een kind van die ouder te adopteren en zo een familierechtelijke band tot stand te brengen…

Kerngegevens

NederlandNederlandNederlands (NL)GratisPDF & Word
Wettelijke basisBW Art. 1:228 lid 1 sub b (adoptievereisten stiefouder); BW Art. 1:229 (rechtsgevolgen adoptie)Handtekeningregels in dit sjabloon: 2 partijen
Stiefouder Adoptie Verzoek

BW Art. 1:228 lid 1 sub b; BW Art. 1:229; Rv Art. 278-291

VERZOEKSCHRIFT STIEFOUDERADOPTIE

Op grond van artikel 1:228 lid 1 sub b en artikel 1:229 Burgerlijk Wetboek (BW)

In te dienen bij de [Rechtbank (arrondissement woonplaats kind)]

Gegevens Stiefouder

1. GEGEVENS VERZOEKER (STIEFOUDER)

Naam: [Volledige naam stiefouder]

Geboortedatum: [Geboortedatum stiefouder]

BSN: [BSN stiefouder]

Woonadres: [Woonadres stiefouder (BRP)]

Nationaliteit: [Nationaliteit stiefouder]

Gegevens Biologische Ouder

2. GEGEVENS BIOLOGISCHE OUDER (PARTNER VERZOEKER)

Naam: [Volledige naam biologische ouder]

Geboortedatum: [Geboortedatum biologische ouder]

BSN: [BSN biologische ouder]

Woonadres: [Woonadres biologische ouder]

Gegevens Kind

3. GEGEVENS TE ADOPTEREN KIND

Naam: [Volledige naam kind]

Geboortedatum: [Geboortedatum kind]

Geboorteplaats: [Geboorteplaats kind]

BSN: [BSN kind]

Nationaliteit: [Nationaliteit kind]

Situatie en Gronden

4. SAMENWOONPERIODE EN GRONDEN

Begindatum samenwoning met kind: [Begindatum samenwoning stiefouder en kind]

Situatie andere biologische ouder: [Situatie andere biologische ouder]

Gronden voor het adoptieverzoek (art. 1:228 BW — kennelijk belang van het kind):

[Gronden voor het adoptieverzoek]

Verzoeker verzoekt de Rechtbank tevens de Raad voor de Kinderbescherming in te schakelen voor een adoptieonderzoek ex artikel 1:228 lid 2 BW.

ONDERTEKENING

Rechtbank: [Rechtbank (arrondissement woonplaats kind)]

Datum: [Datum verzoekschrift]

Stiefouder (verzoeker): [Volledige naam stiefouder]

Handtekening stiefouder: _________________________

Biologische ouder (medeondertekenaar): [Volledige naam biologische ouder]

Handtekening biologische ouder: _________________________

Dit verzoekschrift wordt ingediend bij de Rechtbank op grond van artikel 1:228 BW. Bij indiening de geboorteakte van het kind, het BRP-uittreksel met gezinssamenstelling, en de toestemmingsverklaring van de andere ouder (indien aanwezig) bijvoegen. Griffierecht circa € 318 (2026).

Stiefouder (verzoeker)

________________

Signature

Biologische ouder

________________

Signature

Wat is Stiefouder Adoptie Verzoek?

De Stiefouderadoptie Verzoek in Nederland is het verzoekschrift waarmee de partner van een ouder de rechtbank vraagt om een kind van die ouder te adopteren en zo een familierechtelijke band tot stand te brengen, op grond van Burgerlijk Wetboek art. 1:228 lid 1 sub b. Vereist is onder meer dat de stiefouder ten minste drie jaar met de andere ouder samenleeft en het kind verzorgt; de rechter toetst of de adoptie in het kennelijk belang van het kind is en wat de rechtsgevolgen zijn voor naam, gezag en erfrecht op grond van BW art. 1:229.

In de Nederlandse familierechtspraktijk is stiefouderadoptie een veel voorkomende procedure bij echtscheiding, overlijden van de andere ouder, of situaties waarbij de andere ouder het kind nimmer heeft erkend of de verwantschap heeft verbroken. De Rechtbank (sector familierecht) behandelt het verzoekschrift en beoordeelt of adoptie in het kennelijk belang van het kind is, op grond van de vaste rechtspraak van de Hoge Raad der Nederlanden (HR) en de gerechtshoven.

Het onderscheid met erkenning (BW 1:203-1:204) is fundamenteel: erkenning vestigt slechts een juridische ouder-kind band naast de reeds bestaande moeder-kind band en vereist geen gerechtelijke procedure. Adoptie door de stiefouder gaat een stap verder: adoptie verbreekt de juridische band met de andere biologische ouder (artikel 1:229 lid 2 BW) tenzij die andere ouder ook juridisch ouder is, en vergt altijd een rechterlijke beschikking. Na adoptie heeft het geadopteerde kind volledig erfrecht bij de adoptieouder en de adoptieouder is volledig onderhoudsplichtig ex artikel 1:392 BW.

Voor stiefouderadoptie gelden specifieke vereisten op grond van artikel 1:228 BW. De stiefouder en de ouder van het kind moeten gedurende minimaal één jaar samen met het kind hebben samengewoond of gehuwd zijn geweest. Het kind mag niet meer dan twee ouders hebben na adoptie. De adoptie moet in het kennelijk belang van het kind zijn. De andere biologische ouder moet worden gehoord (tenzij onvindbaar) of toestemming verlenen. Voor kinderen van 12 jaar en ouder is de eigen verklaring van het kind vereist.

Nederland kent naast binnenlandse adoptie ook interlandelijke adoptie via de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka 2021) maar voor stiefouderadoptie van een kind dat in Nederland woont met een Nederlandse of buitenlandse nationaliteit geldt uitsluitend de BW-procedure. Het verzoekschrift wordt ingediend bij de Rechtbank van het arrondissement waar het kind woont (Rv art. 278-291).

De Raad voor de Kinderbescherming speelt bij stiefouderadoptie een wettelijk verplichte rol: op grond van artikel 1:228 lid 2 BW moet de Raad een rapport uitbrengen over de gezinssituatie en het belang van het kind alvorens de Rechtbank beschikt. De doorlooptijd van een stiefouderadoptie bedraagt gemiddeld 6 tot 18 maanden, waarbij het onderzoek van de Raad voor de Kinderbescherming de meeste tijd in beslag neemt.

Wanneer heeft u Stiefouder Adoptie Verzoek nodig?

Een verzoek tot stiefouderadoptie in Nederland is aan de orde in de volgende omstandigheden.

Wanneer de andere biologische ouder is deceased en nooit betrokken is geweest: na overlijden van de andere biologische ouder heeft de stiefouder geen juridische status ten opzichte van het kind. Adoptie is dan de aangewezen route om de feitelijke gezinsband juridisch te verankeren, zodat de stiefouder bij schoolaangelegenheden, medische beslissingen en erfrecht dezelfde positie heeft als een biologische ouder.

Wanneer de andere ouder het kind nooit heeft erkend en geen contact heeft: wanneer de biologische vader het kind nooit heeft erkend (geen juridische vaderschapsband ex BW 1:199) en geheel afwezig is gebleven, kan de stiefouder adoptie aanvragen. De Rechtbank kan in dat geval de eis van toestemming van de biologische vader laten vervallen op grond van BW 1:228 lid 2 sub a.

Wanneer de andere ouder zijn of haar ouderlijke verantwoordelijkheden volledig heeft opgegeven: langdurige afwezigheid, verbroken contact en geen onderhoudsbetalingen kunnen bij de Rechtbank aanleiding zijn om te oordelen dat adoptie in het kennelijk belang van het kind is. De Rechtbank beoordeelt dit casuïstisch op grond van het belang van het kind (IVRK art. 3, BW 1:228).

Wanneer de stiefouder al jaren als de feitelijke ouder optreedt: wanneer een kind al gedurende zijn of haar gehele of overwegend leven is opgegroeid met de stiefouder als feitelijk ouder, kan adoptie de juridische situatie in overeenstemming brengen met de maatschappelijke werkelijkheid. De Hoge Raad heeft in HR 2020 (ECLI:NL:HR:2020:2084) het beginsel van 'feitelijk ouderschap' erkend als relevant gezichtspunt bij de beoordeling van het belang van het kind.

Bij aansluiting van de geslachtsnaam van het kind bij de stiefouder: na adoptie neemt het kind automatisch de geslachtsnaam van de adopterende stiefouder aan (tenzij bij de adoptieakte anders wordt bepaald) op grond van artikel 1:5 lid 3 BW. Dit is voor veel gezinnen een praktische reden om adoptie aan te vragen zodat alle gezinsleden dezelfde achternaam dragen.

Voor erfrecht en pensioenrechten: na adoptie is het geadopteerde kind erfgenaam in de eerste klasse van de adoptieouder (BW 4:10) en omgekeerd. Zonder adoptie heeft de stiefouder geen automatische erfrechtelijke band met het kind; bij overlijden van de stiefouder erft het kind niets uit de nalatenschap tenzij bij testament (nl-testament) anders is bepaald.

Bij internationale gezinnen voor documentaire coherentie: wanneer een kind een andere nationaliteit heeft dan de stiefouder, kan adoptie door een Nederlandse stiefouder leiden tot verkrijging van de Nederlandse nationaliteit door het kind op grond van artikel 4 Rijkswet op het Nederlanderschap.

Wat moet er in uw Stiefouder Adoptie Verzoek staan?

Een volledig verzoekschrift voor stiefouderadoptie bij de Rechtbank in Nederland bevat de volgende kernelementen op grond van BW 1:228 en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).

Identificatie verzoeker (stiefouder): volledige voornamen, geslachtsnaam, geboortedatum (DD-MM-JJJJ), BSN (9 cijfers), woonadres, nationaliteit, en kopie identiteitsbewijs. Voeg een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) toe waaruit de samenwoning met de ouder en het kind blijkt.

Identificatie biologische ouder (partner stiefouder): volledige voornamen, geslachtsnaam, geboortedatum, BSN, woonadres. Verklaring dat de ouder met het adoptievverzoek instemt en toestemming geeft op grond van artikel 1:228 lid 2 BW.

Identificatie kind: volledige voornamen, geslachtsnaam, geboortedatum (DD-MM-JJJJ), geboorteplaats, BSN, en nationaliteit. Geboorteakte van het kind als bijlage. Vermeld of het kind meerderjarig is (adoptie is dan niet meer mogelijk, artikel 1:228 lid 1 BW) of minderjarig.

Samenwoonverklaring (minimaal 1 jaar): een verklaring van de verzoeker en de ouder dat zij minimaal 1 jaar samen met het kind hebben samengewoond of gehuwd zijn geweest als bedoeld in artikel 1:228 lid 1 sub b BW. Voeg bewijsstukken bij: gemeentelijke BRP-uittreksel met gezinssamenstelling, huurcontract of koopakte, eventueel getuigenverklaringen.

Gronden voor het verzoek: een motivering waarom adoptie in het kennelijk belang van het kind is. Vermeld de duur van de feitelijke gezinsband, de rol van de stiefouder in de opvoeding, en waarom de juridische vastlegging van belang is voor het kind (erfrecht, naam, veiligheid).

Standpunt andere biologische ouder: een verklaring over de positie van de andere biologische ouder. Indien de andere ouder toestemming geeft: voeg de schriftelijke toestemmingsverklaring bij (eventueel notarieel bekrachtigd). Indien de andere ouder onvindbaar is: verklaar de inspanningen om hem of haar te lokaliseren. Indien de andere ouder weigert: verzoek de Rechtbank om vervangende toestemming ex artikel 1:228 lid 2 sub b BW.

Verklaring kind van 12 jaar en ouder: op grond van artikel 1:228 lid 3 BW moet een kind van 12 jaar of ouder worden gehoord door de Rechtbank. Voeg, indien het kind meewerkt, een ondertekende verklaring van het kind bij ter ondersteuning van het verzoek. De Rechtbank bepaalt de wijze van horen.

Raad voor de Kinderbescherming: verzoek aan de Rechtbank om de Raad voor de Kinderbescherming in te schakelen voor het adoptieonderzoek ex artikel 1:228 lid 2 BW. Het rapport van de Raad is verplicht voor de Rechtbank. Verwante documenten: het Ouderschapsplan (nl-ouderschapsplan) en het Verzoekschrift Rechtbank (nl-verzoekschrift-rechtbank).

Griffierechtenen kosten: het griffierecht voor een adoptie-verzoekschrift bij de Rechtbank bedraagt circa € 318 (2026) voor een gezin met kind. Advocaatkosten voor een stiefouderadoptie-procedure bij een gespecialiseerde familierechtadvocaat liggen tussen € 2.000 en € 5.000.

Hoe vult u uw Stiefouder Adoptie Verzoek in?

Het invullen van het verzoekschrift voor stiefouderadoptie bij de Nederlandse Rechtbank verloopt via de volgende stappen.

Stap 1 — Persoonlijke gegevens stiefouder invullen. Vul de volledige voornamen in zoals op het paspoort of ID-kaart. Noteer de geboortedatum als DD-MM-JJJJ. Schrijf het BSN (9 cijfers) zoals vermeld op de DigiD-pas of Belastingdienst-brief. Geef het woonadres op als huidig BRP-adres.

Stap 2 — Gegevens ouder (uw partner) invullen. Volledige naam, geboortedatum, BSN, en woonadres van uw partner (de biologische ouder van het kind). Uw partner is de medeverzoeker of in ieder geval een uitdrukkelijke instemmer in het verzoek.

Stap 3 — Gegevens kind invullen. Volledige naam, geboortedatum (DD-MM-JJJJ), BSN, geboorteplaats, en nationaliteit van het kind. Voeg een kopie van de geboorteakte bij. Noteer of het kind de geslachtsnaam van de moeder, de vader of een samengestelde naam draagt.

Stap 4 — Samenwoonperiode documenteren. Vul de begindatum van de samenwoning in. Verzamel bewijsstukken: BRP-uittreksel met gezinssamenstelling (aan te vragen bij de gemeente voor € 15-€ 20), huurcontract of eigendomsakte, schoolcorrespondentie op adres. De minimale samenwoonperiode van 1 jaar is een harde voorwaarde van artikel 1:228 lid 1 sub b BW.

Stap 5 — Gronden voor het verzoek beschrijven. Beschrijf in eigen woorden waarom adoptie in het belang van het kind is. Wees concreet: hoelang woont het kind bij u, wat is uw rol in de dagelijkse opvoeding, welke school gaat het kind bij, heeft het kind al de naam van de stiefouder als gewenste naam opgegeven? Concrete feiten zijn sterker dan algemene overwegingen.

Stap 6 — Positie andere biologische ouder regelen. Indien de andere ouder toestemming geeft: zorg voor een schriftelijke, bij voorkeur notarieel bekrachtigde, toestemmingsverklaring (via nl-verzoekschrift-rechtbank als modelbrief aanvulling). Indien de andere ouder onvindbaar is: leg schriftelijk vast welke zoekacties zijn ondernomen (e-mail, brief naar laatste bekende adres, via gemeentelijke BRP). Indien de andere ouder weigert: overleg met een familierechtadvocaat over de haalbaarheid van een procedure voor vervangende toestemming.

Stap 7 — Verklaring kind van 12+ jaar toevoegen. Heeft het kind 12 jaar of ouder bereikt, vraag dan aan het kind of het bereid is een schriftelijke verklaring mee te geven die het verzoek ondersteunt. De Rechtbank hoort het kind altijd zelf (kindgesprek) ongeacht of er een schriftelijke verklaring is.

Stap 8 — Verzoekschrift indienen bij de Rechtbank. Dien het verzoekschrift in bij de Rechtbank van het arrondissement van de woonplaats van het kind (Rv art. 278). Bijvoegen: geboorteakte kind, BRP-uittreksel, samenwoonbewijs, toestemmingsverklaring andere ouder (indien aanwezig), verklaring kind (indien 12+). Betaal het griffierecht van circa € 318 (2026).

Veelgemaakte fouten bij uw Stiefouder Adoptie Verzoek

Bij het indienen van een verzoekschrift voor stiefouderadoptie in Nederland worden de volgende fouten het meest gemaakt.

Fout 1 — Samenwoonperiode van 1 jaar niet aantoonbaar. De Rechtbank toetst strikt of aan de minimale samenwoonperiode van 1 jaar (artikel 1:228 lid 1 sub b BW) is voldaan. Verzoekers die geen BRP-uittreksel, huurcontract of andere objectieve bewijsstukken kunnen overleggen, lopen het risico dat de Rechtbank het verzoek aanhoudt of afwijst. Zorg altijd voor een actueel BRP-uittreksel met gezinssamenstelling.

Fout 2 — Toestemming andere ouder te laat regelen. Het regelen van de toestemming van de andere biologische ouder kost vaak meer tijd dan verwacht, zeker indien er sprake is van een conflictueuze scheiding. Begin de procedure voor toestemmingsverlening (eventueel via een mediator of advocaat) vóórdat het verzoekschrift wordt ingediend, om vertraging in de procedure te voorkomen.

Fout 3 — Kind van 12 jaar niet tijdig informeren. Een kind van 12 jaar of ouder zal door de Rechtbank worden gehoord. Verzoekers die hun kind verrassen met de adoptieaanvraag zonder voorafgaand gesprek, riskeren dat het kind een negatieve verklaring aflegt bij de Rechtbank. Voer een eerlijk, leeftijdsadequaat gesprek met het kind over de betekenis en gevolgen van adoptie vóór het indienen van het verzoek.

Fout 4 — Testament en levenstestament niet aanpassen na adoptie. Na adoptie is de familierechtelijke samenstelling gewijzigd. Bestaande testamenten (nl-testament) van de adoptieouder moeten worden aangepast om het geadopteerde kind als erfgenaam te benoemen en eventuele eerdere testamentaire uitsluitingen te schrappen. Laat een notaris (Wna, art. 2) het testament controleren binnen 3 maanden na de adoptie.

Fout 5 — Geboorteakte van het kind niet bijvoegen. Het verzoekschrift bij de Rechtbank moet altijd vergezeld gaan van de geboorteakte van het kind. Zonder geboorteakte kan de Rechtbank de identiteit van het kind en de huidige juridische ouderschapssituatie niet vaststellen. Vraag tijdig een uittreksel aan bij de gemeente van geboorte of via de BRP van de woongemeente.

Fout 6 — Vergeten de naamswijziging te regelen na adoptie. Na adoptie kan de geslachtsnaam van het kind worden aangepast naar die van de adoptieouder. Veel ouders gaan ervan uit dat dit automatisch gebeurt maar de naamkeuze (artikel 1:5 lid 3 BW) moet expliciet worden gemeld bij de burgerlijke stand bij de inschrijving van de adoptie-beschikking. Doe dit direct nadat de adoptie-beschikking kracht van gewijsde heeft gekregen (normaal 3 maanden na beschikking tenzij eerder onherroepelijk).

Citeer deze pagina

CC BY 4.0 · vrij te citeren

Verwijs naar dit gratis sjabloon in een artikel, lesplan of onderzoeksnotitie:

APA
Forms Legal. (2026). Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland) [Legal document template]. Forms Legal. https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek
MLA
"Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland)." Forms Legal, 2026, https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek.
Chicago
Forms Legal. "Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland)." Forms Legal, 2026. https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek.
BibTeX
@misc{formslegal-stiefouderadoptie-verzoek,
  author       = {{Forms Legal}},
  title        = {Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland)},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek}},
  note         = {Free legal document template. Based on BW Art. 1:228 lid 1 sub b (adoptievereisten stiefouder); BW Art. 1:229 (rechtsgevolgen adoptie)}
}
Wikipedia
{{cite web |title=Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland) |website=Forms Legal |publisher=Forms Legal |date=2026 |url=https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek}}
RIS
TY  - ELEC
T1  - Stiefouder Adoptie Verzoek (Nederland)
T2  - Forms Legal
PB  - Forms Legal
PY  - 2026
UR  - https://forms-legal.com/nl/netherlands/personal/legal-declarations/stiefouderadoptie-verzoek
ER  - 
Forms Legal

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een stiefouderadoptieprocedure in Nederland?

Een stiefouderadoptieprocedure in Nederland duurt gemiddeld 6 tot 18 maanden. De doorlooptijd wordt bepaald door drie factoren. Ten eerste de beschikbaarheid van de Raad voor de Kinderbescherming: het adoptieonderzoek door de Raad duurt doorgaans 3 tot 6 maanden. Ten tweede de medewerking van de andere biologische ouder: bij een coöperatieve andere ouder verloopt de procedure sneller; bij weigering en een procedure voor vervangende toestemming kunnen meerdere zittingen nodig zijn. Ten derde de capaciteit van de Rechtbank: rechtszittingen in familiezaken worden doorgaans binnen 2 tot 4 maanden na indiening gepland. De totale doorlooptijd van indiening verzoekschrift tot ontvangst van de adoptie-beschikking bedraagt in de meest gunstige omstandigheden (coöperatieve andere ouder, geen rechtszaalcapaciteitsproblemen) circa 6 maanden. In complexe zaken met weigerende andere ouder of bijzondere internationale aspecten kan de procedure 18 tot 24 maanden duren. Na de beschikking geldt een beroepstermijn van 3 maanden.

Wat zijn de kosten van een stiefouderadoptie in Nederland?

De kosten van een stiefouderadoptie in Nederland bestaan uit griffierechten, advocaatkosten, en notariële kosten. Het griffierecht voor een adoptie-verzoekschrift bij de Rechtbank bedraagt circa € 318 (2026, tarief particulier). Advocaatkosten voor begeleiding van een stiefouderadoptie door een gespecialiseerde familierechtadvocaat liggen bij een ongecompliceerde zaak tussen € 2.000 en € 4.000 en bij een gecompliceerde zaak (procedure vervangende toestemming, internationale aspecten) tussen € 4.000 en € 8.000. De advocaat stelt het verzoekschrift op, verzorgt de correspondentie met de Rechtbank en de Raad voor de Kinderbescherming, en vertegenwoordigt de verzoeker op de zitting. Het onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming is kosteloos voor de verzoeker. De inschrijving van de adoptie-beschikking in de BRP door de gemeente is kosteloos. Notariële kosten voor de vastlegging van naamkeuze en testamentwijziging na adoptie bedragen gemiddeld € 300 tot € 600. Let op: bij toevoeging (gefinancierde rechtsbijstand) kunnen de kosten aanzienlijk lager uitvallen voor personen met een laag inkomen (Wet op de rechtsbijstand).

Kan de andere biologische ouder een stiefouderadoptie blokkeren?

De andere biologische ouder in Nederland heeft het recht bezwaar te maken tegen een stiefouderadoptie en toestemming te weigeren. Weigering van toestemming is echter niet automatisch doorslaggevend. De Rechtbank kan de toestemming van de weigerende ouder vervangen op grond van artikel 1:228 lid 2 BW indien: (1) de weigerende ouder geen rechtens te respecteren belang heeft bij zijn weigering (bijv. de ouder is al jaren geheel afwezig en betaalt geen alimentatie), of (2) de belangen van het kind bij adoptie zwaarder wegen dan de bezwaren van de weigerende ouder. De Rechtbank kijkt hierbij naar de duur van het feitelijke gezinsleven met de stiefouder, de duur van de afwezigheid van de weigerende ouder, het eventuele contact met het kind, en het oordeel van het kind zelf (indien 12+). De Raad voor de Kinderbescherming adviseert de Rechtbank. In de rechtspraktijk wordt toestemming van de weigerende ouder vaker vervangen bij langdurige afwezigheid en geen contact; minder snel bij actief co-ouderschap.

Verliest mijn kind zijn of haar nationaliteit door adoptie door een stiefouder?

Adoptie van een kind door een Nederlandse stiefouder heeft in Nederland geen automatisch effect op de nationaliteit van het kind. Het kind behoudt zijn of haar bestaande nationaliteit (bijv. Nederlandse, Belgische, of niet-EU-nationaliteit). Na adoptie door een Nederlandse stiefouder kan het kind echter wel in aanmerking komen voor verkrijging van de Nederlandse nationaliteit door optie ex artikel 6 Rijkswet op het Nederlanderschap, indien het kind nog geen Nederlander is. De adoptie creëert een familierechtelijke band die in de meeste gevallen aan de nationaliteitsrechtelijke vereisten voor optie of naturalisatie voldoet. Let op: bij kinderen met een nationaliteit van een land dat geen dubbele nationaliteit toestaat, kan het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit leiden tot verlies van de herkomst-nationaliteit. Vraag advies bij de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) over de nationaliteitsrechtelijke gevolgen vóór de adoptie.

Kan een stiefouderadoptie worden teruggedraaid?

Een adoptie in Nederland kan in uitzonderlijke gevallen worden herroepen via een herroepingsprocedure bij de Rechtbank. Herroeping van adoptie is uitsluitend mogelijk op grond van artikel 1:231 BW en alléén op verzoek van het geadopteerde kind, zodra dit meerderjarig is. De grond voor herroeping is het bestaan van zwaarwichtige redenen die betrekking hebben op het belang van het geadopteerde kind. Herroeping is niet mogelijk op verzoek van de adoptieouder of de biologische ouder. De drempel voor herroeping is hoog: de Nederlandse rechter acht herroeping slechts gerechtvaardigd bij aantoonbaar onherstelbare verstoorde relatie of ernstig misbruik van de adoptieve familierechtelijke band. Bij herroeping worden alle rechtsgevolgen van de adoptie (erfrecht, naam, nationaliteit) ongedaan gemaakt. De familienaam kan door herroeping wijzigen maar de naam kan na herroeping op verzoek worden teruggezet bij de burgerlijke stand. Adoptie na herroeping kan niet opnieuw worden aangevraagd ex artikel 1:231 lid 3 BW.

Heeft het kind na adoptie nog erfrecht bij de biologische andere ouder?

Na stiefouderadoptie in Nederland vervalt de juridische familierechtelijke band met de andere biologische ouder op grond van artikel 1:229 lid 2 BW, tenzij die andere ouder ook de (andere) juridische ouder is van het kind die zijn erkenning heeft behouden. Concreet betekent dit dat het geadopteerde kind geen automatisch wettelijk erfrecht meer heeft bij de andere biologische ouder. Het kind valt niet meer in klasse 1 van de erfgenamen van de andere biologische ouder (BW 4:10). De andere biologische ouder kan het geadopteerde kind wel als erfgenaam in zijn of haar testament (BW 4:42) benoemen; in dat geval bestaat nog steeds een erfrechtelijke aanspraak. Na adoptie is het geadopteerde kind volledig erfgenaam bij de adoptieouder (stiefouder) als erfgenaam eerste klasse. Voor de biologische ouder (de partner van de stiefouder) gold al een erfrechtelijke band met het kind via de geboorte; die wordt door de adoptie niet aangetast. Bij overlijden van de stiefouder erft het geadopteerde kind als eigen kind. Overweeg bij de adoptie tevens een testament (nl-testament) op te stellen voor maximale erfrechtszekerheid.

Wat is de rol van de Raad voor de Kinderbescherming bij stiefouderadoptie?

De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) vervult bij stiefouderadoptie in Nederland een verplichte wettelijke onderzoeksrol op grond van artikel 1:228 lid 2 BW. Na indiening van het adoptie-verzoekschrift bij de Rechtbank verzoekt de rechter de Raad een onderzoeksrapport op te stellen. De Raad spreekt met de stiefouder, de biologische ouder (uw partner), het kind (indien oud genoeg) en eventueel ook met de andere biologische ouder. De Raad onderzoekt: de stabiliteit en duur van het gezinsverband, de relatie van het kind met de stiefouder, de relatie van het kind met de andere biologische ouder (indien aanwezig), het belang van het kind bij adoptie, en de psychosociale situatie van het kind. Het rapport van de Raad bevat een advies aan de Rechtbank: positief (adoptie in het belang van het kind), negatief, of aanhouding (meer onderzoek nodig). Het rapport is zwaarwegend maar niet bindend voor de Rechtbank. De doorlooptijd van het Raad-onderzoek is doorgaans 3 tot 6 maanden. Bereid u voor door alle relevante documenten en bewijs van de gezinsband klaar te hebben voor het Raad-gesprek.

Gebaseerd op BW Art. 1:228 lid 1 sub b (adoptievereisten stiefouder); BW Art. 1:229 (rechtsgevolgen adoptie) — tekst laatst bewerkt in juni 2026

Dit sjabloon wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies. Wetten verschillen per rechtsgebied en veranderen in de loop van de tijd. Raadpleeg een gekwalificeerde advocaat voor advies dat is afgestemd op uw situatie.Volledige disclaimer

Een fout gevonden? Laat het ons weten