Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland

De Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting in Nederland is het verzoek aan de Belastingdienst om een moedermaatschappij en een of meer dochtermaatschappijen voor de vennootschapsbelasting als één belastingplichtige te behandelen, op grond van Wet Vpb 1969 art. 15. De fiscale eenheid maakt onderlinge verliesverrekening mogelijk, stelt intercompanytransacties buiten de heffing en laat de groep één gezamenlijke aangifte indienen; vereist is onder meer dat de moeder ten minste vijfennegentig procent van de aandelen in de dochter bezit.

Voordelen van de fiscale eenheid. Ten eerste de horizontale verliesverrekening: verlies van de ene deelnemende maatschappij kan direct worden verrekend met winst van een andere deelnemende maatschappij in hetzelfde jaar. Ten tweede consolidatie van onderlinge transacties: intercompanytransacties (leningen, verhuur, dienstverlening) tussen leden van de fiscale eenheid zijn niet belastbaar; er is geen Vpb verschuldigd over intercompanywinsten. Ten derde geen Vpb bij herstructurering: overdracht van activa en passiva tussen vennootschappen binnen de fiscale eenheid is niet belastbaar (geen vervreemdingsresultaten). Ten vierde één gecombineerde aangifte Vpb bij de Belastingdienst in plaats van afzonderlijke aangiftes per vennootschap.

Vereisten voor de fiscale eenheid (Wet Vpb 1969 art. 15 lid 1-5). De moedermaatschappij moet ten minste 95% van de aandelen in de dochtermaatschappij bezitten en meer dan 95% van de juridische en economische eigendom van het aandelenkapitaal houden. Beide maatschappijen moeten in Nederland gevestigd zijn en Vpb-plichtig zijn. De moeder- en dochtermaatschappij moeten dezelfde boekjaarindeling hebben (gelijke start- en einddatum boekjaar). Stichtingen, coöperaties en personenvennootschappen (VOF, maatschap) kunnen geen fiscale eenheid vormen. Niet-belastingplichtige instellingen (art. 3 Wet Vpb) zijn uitgesloten.

Het Besluit fiscale eenheid 2003 bevat nadere regels voor de vorming, wijziging en verbreking van de fiscale eenheid. Het verzoek wordt ingediend bij de Belastingdienst en wordt beschikt; de fiscale eenheid gaat in per de datum vermeld in het verzoek (met terugwerkende kracht tot het begin van het boekjaar mits het verzoek is ingediend vóór de aangifte-deadline van dat jaar). Verbreking van de fiscale eenheid heeft gevolgen via de desinvesteringsregels (Wet Vpb 1969 art. 15aj) die de ontvoegde vennootschappen kunnen confronteren met belaste stille reserves.

Nederlandse fiscale eenheid en EU-recht. Na het Groupe Steria-arrest van het Hof van Justitie EU (C-386/14) en het X-arrest (C-398/16, C-399/16) heeft Nederland de regels voor grensoverschrijdende fiscale eenheden aangepast. Onder bepaalde voorwaarden is een beperkte grensoverschrijdende verliesverrekening mogelijk via de ATAD2-richtlijn (EU Richtlijn 2017/952, geïmplementeerd per 1 januari 2020 in Wet Vpb 1969). Een volledige grensoverschrijdende fiscale eenheid bestaat echter niet in Nederland; daarvoor ontbreken de wettelijke kaders.

Het Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland is in de volgende situaties gewenst voor moeder- en dochtermaatschappijen.

Holdingstructuur met meerdere werkmaatschappijen. Een moederholding die 100% van de aandelen houdt in meerdere werkmaatschappijen (bijv. een BV-holdingstructuur) formt doorgaans een fiscale eenheid om verliesverrekening, onbelaste intercompanytransacties en één gecombineerde Vpb-aangifte te realiseren. Bijv.: Janssen Holding BV bezit 100% aandelen in Janssen Bouw BV en Janssen Vastgoed BV; fiscale eenheid voor alle drie vennootschappen is voordelig.

Start van een nieuwe dochtermaatschappij met aanloopverliezen. Als een moedermaatschappij een nieuwe dochter-BV opricht die de eerste jaren verlies draait (aanloopkosten, investeringen), kan de dochter worden gevoegd in de fiscale eenheid van de moeder. Het verlies van de dochter wordt dan direct verrekend met de winst van de moeder in hetzelfde jaar (horizontale verliesverrekening). Zonder fiscale eenheid moeten verliezen worden verrekend in de toekomst (carry-forward, Wet Vpb 1969 art. 20).

Overname en herstructurering. Bij een overname van een bestaande BV (koopovereenkomst aandelen) kan de koper de overgenomen BV voegen in zijn bestaande fiscale eenheid na verwerving van minimaal 95% van de aandelen. Voordeel: intercompanytransacties (bijv. financiering van de overnameprijs via een lening van de moeder aan de dochter) zijn niet belast. Aandachtspunt: verliesverrekening van de ontvoegde dochter na verbreking is beperkt via de samenloopregels (Wet Vpb 1969 art. 15ag).

Onroerend goed management via aparte BV. Een BV-groep die onroerend goed beheert via een aparte vastgoed-BV kan de vastgoed-BV voegen in de fiscale eenheid. Huurinkomsten van de vastgoed-BV aan de exploitatie-BV zijn dan niet belast als intercompanytransactie. Zonder fiscale eenheid is er Vpb verschuldigd over de intercompanyhuur bij de vastgoed-BV.

Elke situatie waarbij intercompanywinsten worden gerealiseerd. Als twee BV's in dezelfde groep transacties doen waarbij één BV winst maakt op de andere BV (bijv. managementfees, royalty's, leningen), worden die intercompanywinsten binnen een fiscale eenheid geëlimineerd. Dit voorkomt dat belasting wordt betaald over geld dat intern circuleeert in de groep.

Werkmaatschappij met tijdelijk hogere winst dan gemiddeld. Als een werkmaatschappij een incidenteel hoge winst heeft (bijv. door verkoop van activa) en een andere groepsvennootschap heeft een verlies, kan binnen de fiscale eenheid de hoge winst direct worden gesaldeerd met het verlies. Buiten de fiscale eenheid is de hoge winst volledig belast (25,8% Vpb) en is het verlies pas later verrekenbaar.

Groepsfinancieringsstructuur (intercompany leningen). Een financieringsmaatschappij binnen een BV-groep die aan andere groepsmaatschappijen leent, realiseert rentebaten die buiten een fiscale eenheid belast zijn. Binnen de fiscale eenheid zijn intercompanyrente-ontvangsten geëlimineerd. Let op: de renteaftrekbeperkingen van Wet Vpb 1969 art. 15b (earningsstripping) blijven van toepassing bij excessieve externe financiering.

Het Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland bevat de volgende onderdelen die de Belastingdienst vereist voor de beschikking.

Gegevens moedermaatschappij. Volledige naam, RSIN, KVK-nummer, BTW-nummer (indien van toepassing), vestigingsadres, naam bevoegde bestuurder, boekjaarindeling (startdatum en einddatum). De moedermaatschappij voert het verzoek in en ontvangt de beschikking van de Belastingdienst. De moeder is vervolgens de verantwoordelijke partij voor de gecombineerde Vpb-aangifte.

Gegevens dochtermaatschappij(en). Voor iedere te voegen dochtermaatschappij: volledige naam, RSIN, KVK-nummer, vestigingsadres, boekjaarindeling, aandelenpakket gehouden door moeder (percentage, moet ≥ 95% zijn), datum van verwerving van de aandelen. Het minimale aandelenbezit van 95% geldt voor zowel juridische als economische eigendom conform art. 15 lid 2 Wet Vpb 1969.

Gewenste ingangsdatum fiscale eenheid. De ingangsdatum van de fiscale eenheid is het eerste moment waarop de moeder 95% van de aandelen bezit. Als het verzoek wordt ingediend vóór de aangifte-deadline, kan terugwerkende kracht worden verleend tot het begin van het boekjaar. Het verzoek moet worden ingediend vóór het einde van het eerste boekjaar waarvoor de fiscale eenheid gewenst is; te late indiening leidt tot een latere ingangsdatum.

Verklaring vereisten fiscale eenheid. Het verzoek bevat een verklaring dat alle vereisten voor de fiscale eenheid zijn vervuld: 95% aandelenbezit, zelfde boekjaarindeling, beide vennootschappen Vpb-plichtig en in Nederland gevestigd, geen uitzonderingen (bijv. geen beleggingsinstelling (art. 28 Wet Vpb), geen vennootschap met bijzonder Vpb-regime).

Overeenstemming moeder en dochter. Zowel de moedermaatschappij als de dochtermaatschappij moeten het verzoek ondertekenen. Beide bestuurders of bevoegde vertegenwoordigers ondertekenen. Het Besluit fiscale eenheid 2003 vereist de handtekening van alle betrokken maatschappijen.

Anticiperende Vpb-aangifte aanpassen. Bij een lopend boekjaar waarbij een fiscale eenheid mid-jaar wordt gevormd, moeten de afzonderlijke Vpb-aangiftes worden herzien en de gecombineerde Vpb-aangifte worden voorbereid. Financieel-administratief vergt dit aanpassing van de intercompanybalansen en eliminatie van intercompanytransacties.

forms-legal.com biedt het Fiscale Eenheid Verzoek als werkblad voor het aanvragen van de beschikking bij de Belastingdienst. Zie ook de verwante documenten: nl-oprichtingsakte-bv voor de rechtsgrondslag van de BV-structuur, nl-aandeelhoudersovereenkomst voor aandeelhoudersregelingen, en nl-vpb-aangifte voor de gecombineerde Vpb-aangifte na vorming van de fiscale eenheid.

Verbreking fiscale eenheid. Bij ontvoeging van een dochter (bijv. bij verkoop aandelen aan derde) verbreekt de fiscale eenheid per het moment van de vervreemding. Gevolgen: de ontvoegde dochter draagt stille reserves en goodwill mee die bij latere realisatie belast zijn bij de dochter (desinvesteringsregels art. 15aj Wet Vpb). Belastingadviseur inschakelen bij ontvoeging om belastinglatentie te berekenen.

Het indienen van het Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland verloopt in de volgende stappen.

Stap 1 — Controleer of aan alle vereisten is voldaan. Verifieer dat de moedermaatschappij minimaal 95% van het aandelenkapitaal (juridisch en economisch) in de dochtermaatschappij houdt conform art. 15 lid 2 Wet Vpb 1969. Controleer of beide maatschappijen dezelfde boekjaarindeling hebben (zelfde startdatum en einddatum). Controleer of beide maatschappijen in Nederland gevestigd zijn en Vpb-plichtig zijn. Sluit uit dat uitzonderingsgronden van toepassing zijn (beleggingsinstelling art. 28 Wet Vpb, bijzonder Vpb-regime).

Stap 2 — Vul de gegevens van de moedermaatschappij in. Vermeld de volledige naam, RSIN, KVK-nummer, vestigingsadres en naam van de bevoegde bestuurder. Bevestig de boekjaarindeling (standaard: 1 januari t/m 31 december, of afwijkend boekjaar via statutaire regeling).

Stap 3 — Vul de gegevens van de dochtermaatschappij(en) in. Voor iedere te voegen dochtermaatschappij: naam, RSIN, KVK-nummer, vestigingsadres, percentage aandelenbezit van de moeder (moet ≥ 95% zijn), datum van verwerving. Bij meerdere dochtermaatschappijen: een aparte vermelding per dochter.

Stap 4 — Bepaal de gewenste ingangsdatum. De ingangsdatum van de fiscale eenheid kan maximaal worden teruggedateerd naar het begin van het boekjaar waarin het verzoek wordt ingediend. Voorbeeld: verzoek ingediend op 1 april 2026 voor boekjaar 2026 → ingangsdatum kan worden 1 januari 2026 (met terugwerkende kracht). Raadpleeg de Belastingdienst voor de exacte regels bij mid-jaar voegingen.

Stap 5 — Laat het verzoek ondertekenen door beide bestuurders. Zowel de bevoegde bestuurder van de moedermaatschappij als de bevoegde bestuurder van de dochtermaatschappij ondertekenen het verzoek (Besluit fiscale eenheid 2003 art. 1). Gebruik eventueel een volmacht (BW 3:60 juncto BW 2:240 statuten BV) indien één bestuurder voor beide vennootschappen tekent.

Stap 6 — Dien het verzoek in bij de Belastingdienst. Het verzoek fiscale eenheid Vpb wordt ingediend bij de inspecteur van de Belastingdienst die bevoegd is voor de moedermaatschappij via het Mijn Belastingdienst Zakelijk-portaal of per post. De Belastingdienst beslist binnen een redelijke termijn en geeft een beschikking af.

Stap 7 — Bereid de gecombineerde Vpb-aangifte voor. Na ontvangst van de beschikking stelt de belastingadviseur de gecombineerde Vpb-aangifte op, waarbij de resultaten van alle vennootschappen in de fiscale eenheid worden geconsolideerd en intercompanytransacties worden geëlimineerd. De Vpb-aangifte wordt ingediend op naam van de moedermaatschappij.

Stap 8 — Documenteer de fiscale eenheid in de administratie. Bewaar de beschikking fiscale eenheid, het verzoekschrift en alle latere wijzigingsbeschikkingen in de bedrijfsadministratie conform AWR art. 52. Bij verbreking van de fiscale eenheid is documentatie van de ingangsdatum en de verbreekdatum essentieel voor de berekening van desinvesteringsgevolgen.

Het Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland is gebonden aan wettelijke vereisten van Wet Vpb 1969 art. 15 en het Besluit fiscale eenheid 2003.

Vereisten art. 15 Wet Vpb 1969. Minimaal 95% aandelenbezit (juridisch en economisch) van moedermaatschappij in dochtermaatschappij. Beide maatschappijen in Nederland gevestigd (fictief ingezetene voor buitenlandse vennootschappen met feitelijke leiding in NL). Dezelfde boekjaarindeling (gelijke start- en einddatum). Beide Vpb-plichtig (geen vrijgestelde instelling, geen beleggingsinstelling art. 28 Wet Vpb). Geen vennootschap met bijzonder Vpb-regime (bijv. tonnageregeling scheepvaart, art. 3.22 Wet IB 2001 juncto Wet Vpb art. 8 lid 1).

Besluit fiscale eenheid 2003. Het Besluit fiscale eenheid 2003 (Besluit van 14 december 2002, Stb. 2002, 643) bevat de nadere regels voor het verzoek, de beschikking, de gecombineerde Vpb-aangifte, voegings- en ontvoeging-gevolgen, en de intercompanytransacties tijdens de fiscale eenheid. Het verzoek moet zijn ondertekend door alle deelnemende maatschappijen en worden ingediend bij de bevoegde inspecteur voor de moedermaatschappij.

Anti-hybride regels en ATAD2 (Wet Vpb 1969 art. 12aa; Richtlijn 2017/952). Hybride mismatches in fiscale eenheden met buitenlandse partijen vallen onder de ATAD2-wetgeving (geïmplementeerd per 1 januari 2020). Aftrekken die in het buitenland niet leiden tot heffing worden ontkend in Nederland (dubbele niet-heffing regels). Raadpleeg een belastingadviseur bij internationale structuren.

Desinvesteringsregels bij verbreking (Wet Vpb 1969 art. 15aj). Bij ontvoeging van een dochtermaatschappij (bijv. verkoop aandelen aan derde) worden bepaalde stille reserves en goodwill bij de dochter in aanmerking genomen als belast vermogen bij latere realisatie. De belastinglatentie dient te worden opgenomen in de koopprijs van de aandelen of via een indemnificatieclausule in de verkoopovereenkomst te worden geregeld.

Earningsstripping (Wet Vpb 1969 art. 15b). Rente-aftrek van externe financiering (bankleningen) boven de drempel van 1.000.000 euro of 20% van EBITDA is beperkt conform de earningsstripping-regels (ATAD1, geïmplementeerd per 1 januari 2019). De fiscale eenheid consolideert de EBITDA van alle deelnemende vennootschappen; rentelasten worden op geconsolideerd niveau beoordeeld. Fiscale eenheid kan de earningsstripping-drempel vergroten of verkleinen afhankelijk van de schuldpositie van de groep.

Bezwaar en beroep (AWR art. 26 juncto Awb). Tegen de beschikking fiscale eenheid (of weigering ervan) staat bezwaar open bij de inspecteur binnen zes weken na dagtekening, met beroep bij de belastingkamer van de rechtbank, hoger beroep bij het Gerechtshof, cassatie bij de Hoge Raad der Nederlanden. Griffierecht 2026: 379 euro rechtspersonen.

Bij het Fiscale Eenheid Verzoek Vennootschapsbelasting Nederland worden regelmatig de volgende fouten gemaakt die leiden tot weigering van het verzoek of onverwachte belastingconsequenties.

Fout 1 — Aandelenbezit net onder 95%. Het minimumvereiste van 95% aandelenbezit is hard; bij 94% of lager wordt de fiscale eenheid geweigerd. Converteerbare obligaties of opties die het economisch belang onder 95% brengen kunnen de fiscale eenheid verhinderen. Controleer de kapitaalstructuur van de dochtermaatschappij op preferente aandelen of converteerbare schuldinstrumenten.

Fout 2 — Verschillende boekjaarindeling. Moeder- en dochtermaatschappij moeten exact dezelfde boekjaarindeling hebben. Als de dochter een afwijkend boekjaar heeft (bijv. 1 april t/m 31 maart), moet dit worden gewijzigd via een statutenwijziging (notariële akte) voordat de fiscale eenheid kan worden aangevraagd. Boekjaarwijziging heeft procedurele vereisten (BW 2:11 statuten BV).

Fout 3 — Te laat verzoek ingediend. De terugwerkende kracht is beperkt tot het begin van het huidige boekjaar. Als het verzoek pas na de aangifte-deadline van dat boekjaar wordt ingediend, gaat de fiscale eenheid pas in per het volgende boekjaar. Belastingadviseurs vergeten soms de timing van de terugwerkende kracht te optimaliseren.

Fout 4 — Intercompanytransacties niet tijdig elimineren. Bij toetreding van een dochter tot een bestaande fiscale eenheid worden intercompanytransacties geëlimineerd, maar bestaande intercompanyleningen of vorderingen kunnen leiden tot verplichte herwaardering (voegingstijdstipwinst art. 15aj-15ak Wet Vpb). Niet-geanalyseerde intercompanyposities bij voeging leiden tot verrassende belastingconsequenties.

Fout 5 — Buitenlandse dochtermaatschappij proberen te voegen. De Nederlandse fiscale eenheid is beperkt tot in Nederland gevestigde (of fictief-ingezetene) vennootschappen. Een Belgische NV, een Duits GmbH of een Brits Ltd kan niet worden gevoegd, ook niet als de moeder een Nederlandse BV is. Grensoverschrijdende verliesverrekening is beperkt mogelijk via de ATAD2-route, maar dat is geen volledige fiscale eenheid.

Fout 6 — Vergeten de dochtermaatschappij apart te ondertekenen. Het verzoek moet worden ondertekend door zowel de moeder als de dochter. BV-bestuurders die één persoon zijn voor beide vennootschappen (DGA) ondertekenen soms maar één keer; het Besluit fiscale eenheid 2003 vereist een afzonderlijke handtekening namens iedere vennootschap.

Fout 7 — Vergeten desinvesteringsgevolgen te berekenen bij ontvoeging. Bij verkoop van de aandelen in de dochtermaatschappij aan een derde, verbreekt de fiscale eenheid. De desinvesteringsregels (art. 15aj Wet Vpb) kunnen resulteren in direct belaste stille reserves bij de ontvoegde dochter. Niet-berekende belastinglatentie leidt tot een te lage verkoopprijs of een verkoopprijs die niet de fiscale consequenties dekt.

Fout 8 — Geen rekening houden met earningsstripping na voeging. Na voeging van een sterk-gefinancierde dochtermaatschappij in de fiscale eenheid worden de externe rentelasten van de dochter meegenomen in de geconsolideerde EBITDA-berekening voor earningsstripping (Wet Vpb 1969 art. 15b). Als de geconsolideerde rentelasten de drempel van 20% EBITDA overschrijden, wordt een deel van de renteaftrek geweigerd. De fiscale eenheid kan in dit scenario een nadeel zijn ten opzichte van afzonderlijke belastingplicht.