Skip to main content

Financieel

Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland

De Pandrechtovereenkomst Nederland is een overeenkomst waarmee een pandgever pandrecht vestigt op die zaak ten behoeve van een pandhouder, als zekerheid voor de nakoming van een bestaande of toekomstige geldvordering, conform Burgerlijk Wetboek Boek 3 artikelen 227 tot en met 259.

Kerngegevens

NederlandNederlandNederlands (NL)GratisPDF & Word
Wettelijke basisBW 3:227-3:259 (pandrecht); BW 3:84 (levering); Wet IB 2001 art. 3.119aHandtekeningregels in dit sjabloon: 2 partijen
Pandrechtovereenkomst (Roerend Goed)

Akte van vestiging pandrecht conform BW 3:227-3:259 (Burgerlijk Wetboek Boek 3)

Partijen

PANDGEVER:

Naam: [Volledige naam pandgever]

Adres: [Adres pandgever]

BSN / KVK: [BSN (persoon) of KVK-nummer (rechtspersoon)]

PANDHOUDER:

Naam: [Volledige naam pandhouder]

Adres: [Adres pandhouder]

KVK: [KVK-nummer pandhouder]

Verpande zaak en pandrecht

ARTIKEL 1 - VERPANDE ZAAK

1.1 De pandgever vestigt hierbij een pandrecht ten behoeve van de pandhouder op de navolgende roerende zaak:

[Omschrijving verpande zaak]

ARTIKEL 2 - TYPE PANDRECHT EN REGISTRATIE

2.1 Type pandrecht: [Type pandrecht].

2.2 Datum registratie Belastingdienst (bij stil pandrecht): [Datum registratie bij Belastingdienst (bij stil pandrecht)].

2.3 Overdraagbaarheid pandrecht: [Is het pandrecht overdraagbaar?].

Gedekte vordering

ARTIKEL 3 - GEDEKTE VORDERING

3.1 Het pandrecht strekt tot zekerheid van de volgende vordering: [Omschrijving gedekte vordering]

3.2 Maximaal gedekt bedrag (inclusief rente en kosten): EUR [Maximaal gedekt bedrag (EUR)] (BW 3:231).

3.3 Vervaldatum vordering: [Vervaldatum van de vordering].

Gebruik, beheer en executie

ARTIKEL 4 - GEBRUIK EN BEHEER VERPANDE ZAAK

4.1 Gebruiksrecht pandgever: [Mag pandgever de zaak blijven gebruiken?].

4.2 Gebruiksbeperkingen: [Gebruiksbeperkingen (indien van toepassing)]

4.3 De pandgever draagt zorg voor het onderhoud van de verpande zaak en mag de waarde niet wezenlijk verminderen.

ARTIKEL 5 - EXECUTIE

5.1 Bij verzuim van de pandgever (BW 6:81) heeft de pandhouder het recht van parate executie conform BW 3:248.

5.2 Overeengekomen executiewijze: [Overeengekomen executiewijze].

5.3 Verzekeringsplicht pandgever: [Is pandgever verplicht de zaak te verzekeren?].

ARTIKEL 6 - LOOPTIJD

6.1 Pandrecht gevestigd per: [Datum vestiging pandrecht].

6.2 Pandrecht eindigt uiterlijk op: [Einddatum pandrecht (of gelijk aan vervaldag vordering)] dan wel zodra de gesekureerde vordering volledig is voldaan (BW 3:323).

ONDERTEKENING

Plaats: [Plaats van ondertekening]

Datum: [Datum van ondertekening]

Pandgever: __________________________ Pandhouder: __________________________

[Volledige naam pandgever] [Volledige naam pandhouder]

Pandgever

________________

Signature

Pandhouder

________________

Signature

Wat is Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland?

De Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland is een overeenkomst waarmee een pandgever (eigenaar van een roerende zaak) pandrecht vestigt op die zaak ten behoeve van een pandhouder (schuldeiser), als zekerheid voor de nakoming van een bestaande of toekomstige geldvordering, conform Burgerlijk Wetboek Boek 3 artikelen 227 tot en met 259. Pandrecht is een beperkt zekerheidsrecht dat de pandhouder het recht geeft om de verpande zaak te verkopen als de pandgever zijn schuld niet nakomt, met voorrang boven andere schuldeisers (BW 3:278).

Het Nederlandse pandrecht op roerende zaken kent twee hoofdvormen. Het vuistpand (BW 3:236 lid 1) vereist dat de verpande zaak feitelijk in bezit wordt gesteld van de pandhouder of een derde bewaarder: de pandgever geeft de zaak daadwerkelijk uit handen. Het stille pand of bezitloos pand (BW 3:237) staat de pandgever toe de verpande zaak in zijn eigen bezit te houden, maar vereist registratie van de pandakte bij de Belastingdienst (of elke andere notaris of Rechtbank) om derdenwerking te krijgen. Stille pandrecht wordt veel gebruikt bij voorraadfinanciering en zakelijke zekerheden waarbij de schuldenaar de zaak nodig heeft voor zijn bedrijfsvoering.

Pandrecht verschilt van hypotheekrecht (BW 3:260-275): hypotheek kan uitsluitend worden gevestigd op registergoederen (onroerend goed, schepen, luchtvaartuigen) via een notariële akte; pandrecht kan worden gevestigd op roerende zaken en vermogensrechten zoals vorderingen, aandelen, intellectuele eigendomsrechten en banktegoeden. Voor hypotheek is een notariële akte verplicht (Wna art. 2); voor pandrecht op roerende zaken kan een onderhandse pandakte volstaan (BW 3:237 lid 1 voor stil pandrecht; BW 3:236 voor vuistpand).

Het pandrecht geeft de pandhouder bij executie van de zekerheid het recht om de verpande zaak openbaar te verkopen via een notaris of deurwaarder, of na rechterlijke machtiging onderhands te verkopen (BW 3:248-254). De opbrengst wordt gebruikt om de vordering te voldoen; een eventueel surplus gaat naar de pandgever of andere schuldeisers. De pandhouder heeft bij executie voorrang boven concurrente schuldeisers (BW 3:278) maar komt na de fiscus (Belastingdienst) en hypotheekhouder bij onroerend goed (BW 3:283 voorrang hypotheek op bij pandrecht op inventaris).

Pandrecht op vorderingen (cessie als zekerheid, BW 3:94 jo. BW 3:239) is een speciale vorm: de pandgever draagt zijn vordering op een derde over aan de pandhouder als zekerheid. Dit wordt veel toegepast bij factoring, projectfinanciering en syndicated loans. De verpanding van aandelen in een Besloten Vennootschap (BW 2:198 lid 2) vereist een notariële akte en inschrijving in het aandeelhoudersregister, en is daarmee een bijzondere categorie.

De pandrechtovereenkomst wordt in de praktijk veel gebruikt door banken (onderpand bij zakelijke lening), particulieren (familiair onderpand bij geldlening), zzp-ers (onderpand inventaris bij kredietverstrekker) en leveranciers (eigendomsvoorbehoud via stil pandrecht op geleverde goederen). De pandrechtovereenkomst biedt schuldeisers een aanzienlijk hogere zekerheid dan een blanco geldleningsovereenkomst.

Wanneer heeft u Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland nodig?

Een Pandrechtovereenkomst Nederland is wenselijk of noodzakelijk in de volgende situaties.

Bij een geldleningsovereenkomst met roerend goed als onderpand. Een particulier of ondernemer die een lening aangaat waarbij de uitlener aanvullende zekerheid wenst, vestigt pandrecht op roerende zaken zoals een auto, inventaris, machines, sieraden, kunstwerken of effecten. De pandrechtovereenkomst is een bijlage bij de geldleningsovereenkomst.

Bij bedrijfsfinanciering op basis van voorraad of inventaris. Een ondernemer die een bedrijfskrediet aanvraagt bij een bank, geeft stil pandrecht op zijn bedrijfsvoorraad of bedrijfsinventaris (BW 3:237). De bank houdt pandrecht op de voorraad terwijl de ondernemer de goederen kan blijven gebruiken in zijn bedrijfsvoering. Dit is een standaardpraktijk bij bankleningen aan MKB-ondernemingen.

Bij pandrecht op vorderingen als zekerheid voor factoring. Een ondernemer die debiteuren heeft, kan zijn vorderingen verpanden aan een factoringmaatschappij of kredietverstrekker (BW 3:239 stil pandrecht op vorderingen). Bij wanbetaling door de debiteur kan de pandhouder (factoringmaatschappij) de vordering rechtstreeks innen.

Bij familiair onderpand bij een geldlening. Een familielid dat een lening verstrekt wil zekerheid: de lener verpandt zijn auto (BW 3:236 vuistpand: auto bij pandhouder) of zijn waardevolle bezittingen (sieraden, antiek) als onderpand. Bij vuistpand is het object bij de uitlener en kan hij het behouden totdat de lening is terugbetaald.

Bij verpanding van bankrekening of effectenportefeuille. Een belegger die een margin loan aanvraagt bij een effectenbank, geeft pandrecht op zijn beleggingsportefeuille (BW 3:236 vuistpand op aandelen/obligaties bij bank of beleggingsinstelling). De bank heeft pandrecht op de effecten en kan bij koersdaling een margin call uitbrengen.

Bij pandrecht op intellectuele eigendomsrechten. Een ondernemer of auteur kan pandrecht vestigen op zijn intellectuele eigendomsrechten (Auteurswet 1912 art. 2 cessie van auteursrecht; Rijksoctrooiwet 1995 art. 65 overdracht octrooi) als zekerheid voor een financiering. Dit is een groeiende categorie bij technologiebedrijven en creatieve sectoren.

Bij re-hypothecation in financiële transacties. In de financiële sector worden effecten hergebruikt (rehypothecation): een bank die effecten in pand heeft van een cliënt, geeft deze op haar beurt als zekerheid aan een andere partij. Dit is gereguleerd door de Wft en de EMIR-verordening (EU 648/2012) voor derivaten.

Wat moet er in uw Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland staan?

De Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland bevat de volgende essentiële elementen conform BW Boek 3 en de eisen van banken en kredietverstrekkers.

Identificatie van partijen. Naam, adres en BSN of KVK-nummer van de pandgever (eigenaar van de zaak) en de pandhouder (schuldeiser). Bij rechtspersonen: naam, KVK-nummer en bevoegde vertegenwoordiger. Bij verpanding van aandelen BV: ook de vennootschap en het aandeelhoudersregister vermelden.

Omschrijving van de verpande zaak. Een precieze en unieke omschrijving van de verpande roerende zaak: voor een auto het kentekennummer, merk en model; voor machines het serienummer; voor effecten het ISIN-nummer en aantal; voor vorderingen het debiteurnummer en factuurnummer; voor voorraden de soort en hoeveelheid. Een vage omschrijving ('alle roerende zaken van de pandgever') kan geldig zijn voor stil pandrecht op bedrijfsinventaris maar is risicovol bij vuistpand.

Type pandrecht (vuistpand of stil pand). Keuze tussen vuistpand (BW 3:236: zaak gaat in bezit van pandhouder) of stil pandrecht (BW 3:237: zaak blijft bij pandgever, pandakte registreren bij Belastingdienst). Bij vuistpand: afgifte van de zaak aan de pandhouder of derde bewaarder. Bij stil pandrecht: registratie van de pandakte bij de Belastingdienst (fiscaalpostregistratie, kosteloos via belastingdienst.nl formulier) of bij een notaris voor derdenwerking.

De gedekte vordering. Een beschrijving van de vordering waarvoor pandrecht wordt gevestigd: de geldleningsovereenkomst met de hoofdsom, de rentevoet en de looptijd. Pandrecht kan worden gevestigd als zekerheid voor een bestaande vordering én voor toekomstige vorderingen (BW 3:231 pandrecht op toekomstige vorderingen), bijv. een rekeningcourant-faciliteit.

Beheer en gebruik van de verpande zaak. Bij stil pandrecht: de pandgever mag de zaak gebruiken in zijn normale bedrijfsvoering maar mag haar niet verkopen zonder toestemming van de pandhouder (BW 3:238 beschikking over verpande zaak). Bij vuistpand: de pandhouder is verplicht de zaak als goed bewaarder te beheren (BW 3:243 zorgplicht pandhouder) en is aansprakelijk voor schade door slechte bewaring.

Executie bij wanbetaling. Hoe het pandrecht wordt uitgeoefend bij verzuim van de pandgever: openbare executieverkoop (BW 3:248 verkoop door pandhouder na aankondiging bij deurwaarder), onderhandse verkoop na machtiging voorzieningenrechter (BW 3:251), of executie conform bijzondere overeenkomst (financi€le zekerheidsovereenkomsten onder Wft, Wcsfs). Voorrang van de pandhouder boven concurrente schuldeisers bij executie (BW 3:278).

Verpanding van vorderingen op derden (BW 3:239). Bij pandrecht op vorderingen: mededeling aan de debiteur (openbaar pandrecht) of stille verpanding zonder mededeling (BW 3:239 stil pandrecht op vorderingen). Bij stil pandrecht op vorderingen: registratie verplicht. Bij verzuim debiteur: pandhouder mag de vordering innen.

Aanvullende modellen zijn de Geldleningsovereenkomst (de gegarandeerde verbintenis), de Borgstellingsovereenkomst (persoonlijke zekerheid) en de Hypotheekakte (zakelijke zekerheid op onroerend goed). De pandrechtovereenkomst werkt het best in combinatie met een stevige geldleningsovereenkomst.

Hoe vult u uw Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland in?

Het vestigen van pandrecht via een Pandrechtovereenkomst Nederland verloopt als volgt.

Stap 1 - Type pandrecht kiezen. Bepaal of u een vuistpand (afgifte zaak aan pandhouder) of stil pandrecht (zaak blijft bij pandgever) wil vestigen. Vuistpand is eenvoudiger qua bewijsrecht maar onpraktisch als de pandgever de zaak nodig heeft voor zijn bedrijfsvoering. Stil pandrecht vereist registratie bij de Belastingdienst voor derdenwerking.

Stap 2 - Partijen identificeren. Vul de volledige naam, adres en BSN of KVK-nummer in van pandgever en pandhouder. Bij een rechtspersoon: controleer de tekeningsbevoegdheid in het Handelsregister van de KVK via kvk.nl.

Stap 3 - Verpande zaak nauwkeurig omschrijven. Geef een unieke omschrijving van de verpande zaak. Gebruik serienummers, kentekens, ISIN-nummers of andere identificerende kenmerken. Maak ook een foto van de zaak en voeg die toe als bijlage. Voor voorraden: beschrijf de soort, hoeveelheid en locatie. Voor effecten: aantal, ISIN en depothouder.

Stap 4 - De gedekte vordering omschrijven. Verwijs naar de geldleningsovereenkomst of het kredietcontract dat door het pandrecht wordt gedekt: datum, partijen, hoofdsom, rentepercentage en looptijd. Vermeld ook dat het pandrecht mede strekt tot zekerheid voor rente, kosten en boetes op grond van BW 3:231.

Stap 5 - Bij vuistpand: zaak afgeven aan pandhouder. De pandgever overhandigt de zaak aan de pandhouder of aan een derde bewaarder (notaris, opslag). Maak een ontvangstbewijs op. De pandhouder bewaart de zaak als goed bewaarder (BW 3:243) en is aansprakelijk voor schade door slechte bewaring.

Stap 6 - Bij stil pandrecht: pandakte registreren bij Belastingdienst. De pandakte (onderhands of notarieel) wordt geregistreerd bij de Belastingdienst via het formulier Aangifte registratie pandakte (via belastingdienst.nl; kosteloos). Na registratie heeft het stil pandrecht werking jegens derden (BW 3:237 lid 1). Bewaar het registratiebewijs als bewijs van de datum van vestiging (datum van registratie bepaalt de rangorde bij samenloop met andere pandrechten).

Stap 7 - Bij pandrecht op vorderingen: mededeling aan debiteur (optioneel). Bij stille verpanding van vorderingen (BW 3:239) is geen mededeling aan de debiteur vereist. Bij openbare verpanding: mededeling aan de debiteur dat de vordering is verpand. Na mededeling mag de debiteur alleen nog bevrijdend betalen aan de pandhouder.

Stap 8 - Beide partijen ondertekenen. De pandrechtovereenkomst wordt door pandgever en pandhouder ondertekend. Bij notariële pandakte: ondertekening ten overstaan van een notaris (Wna art. 2). Bij stille pandakte: onderhandse akte voldoet, mits geregistreerd. Bewaar twee originele exemplaren.

Stap 9 - Inschrijving in aandeelhoudersregister (bij aandelen). Bij verpanding van aandelen in een BV (BW 2:198 lid 2) vereist naast de notariële akte ook inschrijving in het aandeelhoudersregister van de BV. De BV is partij bij de transactie en dient schriftelijk akkoord te gaan (tenzij de statuten dit uitsluiten).

Veelgemaakte fouten bij uw Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland

Bij de Pandrechtovereenkomst Nederland worden de volgende fouten regelmatig gemaakt.

Fout 1 - Stil pandrecht niet registreren. De meest gemaakte fout: een stille pandakte opstellen maar nalaten te registreren bij de Belastingdienst. Zonder registratie heeft het pandrecht geen werking jegens derden (BW 3:237 lid 1): andere schuldeisers, een curator bij faillissement en de Belastingdienst kunnen het pandrecht negeren. Registreer altijd onmiddellijk na ondertekening.

Fout 2 - Verpande zaak onvoldoende omschreven. Een vage omschrijving ('alle inventaris aanwezig in het bedrijfspand') leidt tot bewijsproblemen bij executie: welke zaken zijn precies verpand? Gebruik serienummers, kentekens en unieke identificatoren. Maak een gedetailleerde bijlage met foto's en specificaties.

Fout 3 - Geen rekening houden met beschikkingsonbevoegdheid pandgever. Pandrecht kan alleen worden gevestigd door de eigenaar van de zaak (BW 3:227 lid 2). Als de pandgever niet de eigenaar is (bijv. een gehuurd voertuig of een machine met eigendomsvoorbehoud van de leverancier), is het pandrecht nietig en heeft de pandhouder geen zekerheid. Controleer altijd de eigendomstitel voordat u pandrecht accepteert.

Fout 4 - Verpanding aandelen BV zonder notariële akte. Verpanding van aandelen in een BV vereist een notariële akte (BW 2:198 lid 2). Een onderhandse pandakte voor BV-aandelen is nietig. Schakel altijd een notaris in voor de verpanding van BV-aandelen.

Fout 5 - Niet controleren op eerder pandrecht of eigendomsvoorbehoud. De pandhouder gaat er vanuit dat hij eerste pandhouder is, maar de pandgever heeft mogelijk al eerder pandrecht gevestigd op dezelfde zaak ten behoeve van een andere schuldeiser. Bij samenloop: de oudste pandrechten hebben voorrang (BW 3:276 prior tempore). Controleer het Centraal Register Stille Verpandingen (indien beschikbaar voor het type zaak) en vraag de pandgever een verklaring af dat er geen eerder pandrecht bestaat.

Fout 6 - Slechte bewaring bij vuistpand. De pandhouder is verplicht de verpande zaak als goed bewaarder te beheren (BW 3:243). Beschadiging, verlies of waardevermindering door slechte bewaring maakt de pandhouder aansprakelijk jegens de pandgever voor de geleden schade (BW 6:74 wanprestatie of BW 6:162 onrechtmatige daad). Zorg voor adequate opslag, verzekering en documentatie van de toestand bij ontvangst.

Fout 7 - Onjuiste executieprocedure volgen. Openbare verkoop van het pandrecht vereist mededeling aan de pandgever en het volgen van de wettelijke procedures (BW 3:248 openbare verkoop via deurwaarder of notaris; BW 3:251 voor onderhandse verkoop: machtiging voorzieningenrechter vereist). Eigenmachtige verkoop (zonder wettelijke procedure) maakt de pandhouder aansprakelijk voor de werkelijke waarde van de zaak minus de opbrengst.

Citeer deze pagina

CC BY 4.0 · vrij te citeren

Verwijs naar dit gratis sjabloon in een artikel, lesplan of onderzoeksnotitie:

APA
Forms Legal. (2026). Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland [Legal document template]. Forms Legal. https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst
MLA
"Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland." Forms Legal, 2026, https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst.
Chicago
Forms Legal. "Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland." Forms Legal, 2026. https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst.
BibTeX
@misc{formslegal-pandrecht-overeenkomst,
  author       = {{Forms Legal}},
  title        = {Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst}},
  note         = {Free legal document template. Based on BW 3:227-3:259 (pandrecht); BW 3:84 (levering); Wet IB 2001 art. 3.119a}
}
Wikipedia
{{cite web |title=Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland |website=Forms Legal |publisher=Forms Legal |date=2026 |url=https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst}}
RIS
TY  - ELEC
T1  - Pandrechtovereenkomst (Roerend) Nederland
T2  - Forms Legal
PB  - Forms Legal
PY  - 2026
UR  - https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/pandrecht-overeenkomst
ER  - 
Forms Legal

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een vuistpand en een stil pandrecht?

Een vuistpand (BW 3:236) vereist dat de verpande roerende zaak feitelijk in bezit wordt gesteld van de pandhouder (de schuldeiser) of een derde bewaarder: de pandgever geeft de zaak letterlijk uit handen. Door het bezitsverloop is het vuistpand zichtbaar voor derden; mededeling is niet vereist voor derdenwerking. Voordeel: eenvoudige werking; nadeel: de pandgever kan de zaak niet meer gebruiken. Een stil pandrecht (BW 3:237) wordt gevestigd via een onderhandse of notariële pandakte die wordt geregistreerd bij de Belastingdienst (of notaris). De pandgever behoudt het bezit en gebruik van de zaak; de pandhouder heeft slechts een 'papieren' zekerheid totdat hij bij wanbetaling overgaat tot executie. Voordeel: pandgever kan de zaak blijven gebruiken in zijn bedrijfsvoering; nadeel: de pandhouder heeft minder controle en is afhankelijk van de registratie voor derdenwerking. In de bancaire praktijk worden stil pandrechten op voorraad, inventaris en vorderingen als standaard zekerheidspakket gebruikt bij zakelijke kredieten. Vuistpand wordt meer gebruikt bij waardevolle, verplaatsbare zaken (auto's, juwelen, effecten op papier) of bij situaties van verhoogd risico op fraude door de pandgever.

Hoe registreer ik een stille pandakte bij de Belastingdienst?

Registratie van een stille pandakte bij de Belastingdienst is kosteloos en kan op twee manieren: (1) Digitaal: upload de ondertekende pandakte via belastingdienst.nl → 'Documenten registreren' → 'Registratie onderhandse akte'. U heeft hiervoor een DigiD of eHerkenning nodig. Na verwerking (doorgaans 1-3 werkdagen) ontvangt u een registratiedatum en -nummer per post of e-mail. (2) Schriftelijk: stuur de ondertekende pandakte per aangetekende post naar het Belastingdienstkantoor dat belast is met de registratie van onderhandse akten. Het kantoor brengt een datumstempel op de akte en retourneert een registratiebewijs. De datum van registratie is de datum van derdenwerking voor het stille pandrecht. Bij samenloop van pandrechten op dezelfde zaak bepaalt de registratiedatum de rangorde (BW 3:276: ouder recht gaat voor). Zorg dat de pandakte vóór registratie is ondertekend door beide partijen; een niet-ondertekende akte wordt niet geregistreerd. Bewaar het registratiebewijs zorgvuldig als bewijsmiddel bij eventuele executie of faillissement van de pandgever.

Kan ik pandrecht op aandelen in een BV vestigen?

Ja, pandrecht op aandelen in een Besloten Vennootschap is mogelijk maar vereist een notariële akte (BW 2:198 lid 2). Procedure: (1) De pandgever (aandeelhouder) en de pandhouder (schuldeiser) sluiten een pandakte ten overstaan van een Nederlandse notaris (Wna art. 2); (2) De akte wordt ingeschreven in het aandeelhoudersregister van de BV (BW 2:194); (3) De BV moet worden geïnformeerd; als de statuten een blokkeringsregeling bevatten (BW 2:195), is voorafgaande goedkeuring van de overige aandeelhouders vereist; (4) Bij verpanding van certificaten van aandelen (BW 2:86c) is geen notariële akte vereist. Het pandrecht op aandelen in een BV geeft de pandhouder bij executie het recht om de aandelen openbaar te verkopen (BW 3:248) na rechterlijke machtiging of overeenkomst met de pandgever. De koper van de aandelen wordt aandeelhouder met alle rechten en verplichtingen. Bij verpanding van aandelen in een NV (beursgenoteerd of niet) gelden andere regels: voor niet-beursgenoteerde NV-aandelen is ook een notariële akte vereist; voor beursgenoteerde aandelen geldt het financiële zekerheidsrecht (Wcsfs 2004).

Wat zijn mijn rechten als pandhouder als de pandgever failliet gaat?

Bij faillissement van de pandgever heeft de pandhouder de positie van separatist op grond van Faillissementswet art. 57: hij kan zijn pandrecht uitoefenen alsof er geen faillissement is, dat wil zeggen: hij kan de verpande zaak executoriaal laten verkopen buiten de faillissementsboedel om en de opbrengst gebruiken om zijn vordering te voldoen. De pandhouder hoeft hiervoor niet eerst toestemming te vragen aan de curator. Echter, de curator kan de uitoefening van het pandrecht voor maximaal drie maanden opschorten via de afkoelingsperiode (Fw art. 58), als de belangen van de boedel dat vereisen (bijv. als de verpande zaak essentieel is voor de voortzetting van het bedrijf ten behoeve van de boedelcrediteuren). Gedurende de afkoelingsperiode kan de pandhouder geen executie uitvoeren, maar de rente loopt wel door. Na afloop van de afkoelingsperiode kan de pandhouder de executie hervatten. Restschulden na executie (als de executieopbrengst lager is dan de totale vordering) worden ingediend als concurrente vordering bij de curator (Fw art. 110 verificatievergadering). Bij financiële zekerheidsovereenkomsten (Wcsfs 2004) geldt de afkoelingsperiode niet: de pandhouder kan direct na het faillissement executeren.

Hoe wordt het pandrecht uitgeoefend als de pandgever zijn schuld niet betaalt?

Als de pandgever zijn schuld niet nakomt en in verzuim is (BW 6:82 schriftelijke ingebrekestelling met redelijke termijn), kan de pandhouder het pandrecht uitoefenen via de volgende routes: (1) Openbare executieverkoop (BW 3:248): de pandhouder laat de verpande zaak openbaar verkopen door een gerechtsdeurwaarder of notaris. Voorafgaand moet de pandhouder de pandgever en andere beperkte gerechtigden (andere pandhouders, vruchtgebruikers) schriftelijk informeren over de voorgenomen verkoop. De opbrengst wordt eerst gebruikt om de executiekosten te betalen, vervolgens de vordering van de pandhouder (inclusief rente en kosten); een eventueel surplus gaat naar de pandgever. (2) Onderhandse executieverkoop (BW 3:251): de pandhouder kan de voorzieningenrechter toestemming vragen voor onderhandse verkoop als dat een hogere opbrengst oplevert (bijv. bij gespecialiseerde machines of voertuigen). (3) Overeenkomst met pandgever (BW 3:251 lid 2): na verzuim kunnen pandgever en pandhouder onderling overeenkomen dat de pandhouder de zaak voor een bepaalde prijs overneemt. (4) Bij financiële zekerheden (Wcsfs 2004): de pandhouder kan de effecten of vorderingen direct opeisen zonder rechterlijke tussenkomst. Eigenmachtige toe-eigening zonder rechterlijke machtiging of overeenkomst is verboden (BW 3:235 verbod van pactum commissorium) en maakt de pandhouder aansprakelijk.

Kan ik pandrecht vestigen op toekomstige zaken of vorderingen?

Pandrecht op toekomstige zaken kan alleen worden gevestigd op het moment dat de zaak tot het vermogen van de pandgever behoort (BW 3:97 'levering bij voorbaat' van toekomstige roerende zaken is mogelijk mits de pandgever beschikkingsbevoegd wordt op het moment van vestiging). Een raam-pandrecht waarbij de pandgever bij voorbaat alle toekomstige machines of voorraden verpandt, heeft werking zodra de zaak in zijn vermogen valt, mits de pandakte tijdig is geregistreerd (BW 3:237 jo. BW 3:239). Pandrecht op toekomstige vorderingen (BW 3:239 stil pandrecht op vorderingen) is eenvoudiger: de pandgever verpandt bij voorbaat alle toekomstige vorderingen op derden die hij zal verkrijgen. De pandakte moet zijn geregistreerd vóór het tijdstip waarop de toekomstige vordering ontstaat. Bij faillissement van de pandgever werkt het pandrecht op toekomstige vorderingen alleen voor vorderingen die vóór de faillissementsdag zijn ontstaan (Fw art. 35 lid 2: vorderingen die na faillissement ontstaan, vallen in de boedel). Banken hanteren standaard raam-pandrechten op alle huidige en toekomstige vorderingen van de kredietnemer in hun zekerhedendocumentatie.

Wat is een pandrecht op een bankrekening en hoe werkt dat?

Pandrecht op een bankrekening (banktegoeden) is een stil pandrecht op de vordering die de rekeninghouder heeft op zijn bank (BW 3:239 pandrecht op vorderingen). De rekeninghouder is schuldeiser van de bank ter hoogte van het banksaldo; door pandrecht op deze vordering te vestigen, geeft de rekeninghouder de pandhouder zekerheid op het saldo. Vestiging: via een geregistreerde onderhandse pandakte (BW 3:239 stille verpanding). De bank hoeft niet te worden geïnformeerd voor het stille pandrecht, maar de pandhouder kan de bank mededelen dat het pandrecht bestaat zodat de bank het saldo niet meer uitbetaalt aan de rekeninghouder na mededeling (BW 3:246 lid 1). Na mededeling aan de bank kan de bank het saldo alleen nog aan de pandhouder uitbetalen. Bij financiële zekerheidsovereenkomsten (Wcsfs 2004) geldt een vereenvoudigde route voor bancaire zekerheden: de bank kan bij wanbetaling de bankrekening direct debiteren conform de zekerheidsovereenkomst, zonder rechterlijke tussenkomst. In de praktijk hanteren banken standaard bankpandrecht (pandrecht op alle banktegoeden van de kredietnemer bij die bank) als onderdeel van hun standaard zekerhedenpakket naast het hypotheekrecht op onroerend goed.

Gebaseerd op BW 3:227-3:259 (pandrecht); BW 3:84 (levering); Wet IB 2001 art. 3.119a — tekst laatst bewerkt in mei 2026

Dit sjabloon wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies. Wetten verschillen per rechtsgebied en veranderen in de loop van de tijd. Raadpleeg een gekwalificeerde advocaat voor advies dat is afgestemd op uw situatie.Volledige disclaimer

Een fout gevonden? Laat het ons weten