Horeca / Drank Vergunning Aanvraag Nederland

De Horeca / Drank Vergunning Aanvraag in Nederland is het wettelijk vereiste verzoek waarmee een ondernemer toestemming vraagt aan de gemeente om een horecabedrijf te exploiteren en/of alcoholhoudende dranken te verstrekken aan het publiek, conform Alcoholwet 2021 art. 3. De Alcoholwet (in werking 1 november 2021, vervangende de Drank- en Horecawet 1964) is de centrale wettelijke grondslag voor de vergunning voor het verstrekken van alcohol in horecabedrijven (cafés, restaurants, hotels, lunchrooms) en voor slijterijen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de vergunningverlening via het college van burgemeester en wethouders (B&W).

De drankvergunning conform Alcoholwet 2021 art. 3 geldt voor twee situaties: de vergunning voor horecabedrijven (verstrekking alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse, bijv. café, restaurant, hotel, theater) en de slijtersvergunning (verkoop alcoholhoudende dranken voor gebruik elders, bijv. een slijterij). Voor restaurants die uitsluitend zwak-alcoholhoudende dranken (bier, wijn) serveren zonder sterk gedistilleerd, geldt een lichtere variant. Nacht-horeca (discotheek, nachtclub, uitgaansgelegenheid open na 00:00) vereist doorgaans een aanvullende nacht-exploitatievergunning via de gemeentelijke Algemene Plaatselijke Verordening (APV).

Naast de drankvergunning is voor horecabedrijven een exploitatievergunning op grond van de gemeentelijke APV vereist. De APV regelt de openingstijden, maximale bezoekersaantallen, terrassen, geluidshinder, en openbare orde-aspecten. Gemeenten mogen zelf bepalen welke horecabedrijven een exploitatievergunning nodig hebben (niet alle gemeenten kennen een plicht).

De Alcoholwet 2021 verschilt op enkele punten van de voorganger (Drank- en Horecawet 1964): de minimum leeftijd voor verstrekking van alcohol aan consumenten is 18 jaar (conform Alcoholwet art. 20); de handhaving van de leeftijdsgrens is verscherpt via mystery-shopper-controles door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA); gemeenten hebben meer beleidsvrijheid gekregen om lokaal alcoholbeleid te voeren; de vergunningsvereisten voor de leidinggevende (bewijs van goed gedrag, SVH Diploma of equivalent) zijn gemoderniseerd.

Het besluit Eisen inrichtingen Alcoholwet specificeert de technische eisen aan de horecainrichting: voldoende ventilatie, toegankelijkheid, en hygiënevoorzieningen conform de Warenwet (nu deels AVG en HACCP-richtlijnen). De horecainrichting moet ook voldoen aan de bouwkundige eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en aan de brandveiligheidseisen van de Veiligheidsregio.

De drankvergunning onderscheidt zich van de terrasvergunning (aanvullende vergunning voor buiten-terrassen via gemeentelijk beleid), de geluidsontheffing (bij tijdelijke evenementen), en de evenementenvergunning (conform APV). Voor horeca met gevaarlijke stoffen (butaan voor fondue, LPG) is aanvullend een milieuvergunning vereist (Omgevingswet art. 5.1). De coffeeshop-exploitatie is geregeld via het gedoogbeleid conform de Aanwijzingsregeling Wet Damocles (Gemeentewet art. 174a) en is een apart vergunningregime dan de drankvergunning.

Een drankvergunning en/of exploitatievergunning is in de volgende situaties wettelijk vereist.

Nieuwe horeca-onderneming met alcoholverstrekking. Bij het opstarten van een nieuw horecabedrijf (café, restaurant, hotel, bioscoop, bowlingbaan, speeltuin met horeca) waarbij alcoholhoudende dranken worden verstrekt, is een drankvergunning conform Alcoholwet 2021 art. 3 en een exploitatievergunning (indien de APV dit vereist) noodzakelijk vóór de opening. Exploiteren zonder vergunning is strafbaar conform Alcoholwet art. 44.

Wijziging van exploitant of leidinggevende. Bij overdracht van de onderneming (verkoop of verpachting), wijziging van de directeur/eigenaar, of toevoeging van een nieuwe leidinggevende dient de vergunning te worden aangepast. De vergunning is persoonsgebonden (gekoppeld aan de leidinggevende); bij wisseling van leidinggevende moet een nieuwe leidinggevende worden aangemeld conform Alcoholwet art. 12.

Verhuizing of verbouwing van de inrichting. Bij verhuizing naar een andere locatie of ingrijpende verbouwing van de bestaande inrichting (wijziging van plattegrond, uitbreiding van de oppervlakte, wijziging van de indeling) dient een gewijzigde drankvergunning te worden aangevraagd; de inrichting moet opnieuw voldoen aan de eisen van het Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet.

Uitbreiding van het assortiment (van zwak- naar sterk alcoholhoudend). Restaurants en lunchrooms die initieel uitsluitend bier en wijn schonken en nu ook gedistilleerde dranken willen aanbieden, moeten hun vergunning aanpassen, eventueel met aanvullende eisen voor het assortiment en de inrichting.

Parasitaire horeca bij detailhandel. Supermarkten en detailhandel die een alcohol-afhaalpunt (slijtershoek) willen toevoegen, vereisen een slijtersvergunning conform Alcoholwet art. 3 lid 2. Voor alcoholverkoop bij benzinestations: verboden conform Alcoholwet art. 18.

Sportvereniging of stichting met kantine. Sportverenigingen, buurthuizen, en andere niet-commerciële organisaties die in een eigen kantine alcohol schenken aan leden, vereisen een zogenaamde paracommerciële vergunning (Alcoholwet art. 4) met aanvullende regels (geen verstrekking tijdens schooltijden, geen kaartverkoop, geen commerciële reclame) conform de plaatselijke APV.

Catering en evenementen. Cateraars die op evenementen (bruiloften, festivals, bedrijfsevenementen) alcohol verstrekken, vereisen een drankvergunning conform Alcoholwet art. 3, eventueel gecombineerd met een evenementen-ontheffing (Alcoholwet art. 35 ontheffing voor bijzondere gelegenheden van korte duur) van de burgemeester.

Nachthoreca met uitgebreide openingstijden. Discotheken, nachtclubs, en horecabedrijven die na 00:00 uur geopend zijn, vereisen naast de drankvergunning een nacht-exploitatievergunning via de APV en mogelijk een geluidsontheffing van de gemeente of provincie.

De Horeca / Drank Vergunning Aanvraag bevat de volgende verplichte onderdelen conform Alcoholwet 2021 en de gemeentelijke APV.

Gegevens van de inrichting. Naam en adres van het horecabedrijf, KVK-nummer en handelsnaam conform het Handelsregister, type horeca-inrichting (café, restaurant, hotel, slijterij, paracommercieel), plattegrond van de inrichting (aanduiding horecadeel, oppervlak in m2, aan- en uitgangen, nooduitgangen, keuken, toiletten, terras), en beoogde openingstijden. De inrichting moet voldoen aan het Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet: goede ventilatie, hygiëne conform HACCP-richtlijnen (Warenwet), en toegankelijkheid.

Gegevens van de vergunninghouder (rechtspersoon of natuurlijk persoon). Naam en geboortedatum van de (bestuurders van de) vergunninghouder, BSN of KVK-nummer, bedrijfsrechtsvorm (eenmanszaak, VOF, BV, stichting), aandelenverdeling (bij BV conform BW 2:175), en verklaring omtrent gedrag (VOG) van de bestuurder(s) conform Alcoholwet art. 8.

Leidinggevenden (persoongebonden eisen). Per leidinggevende (de persoon die dagelijks verantwoordelijk is voor de exploitatie, aanwezig in de inrichting): volledige naam, geboortedatum en -plaats, BSN, woonadres, Verklaring Omtrent Gedrag (VOG, via justis.nl), en bewijs van vakbekwaamheid (SVH-diploma Basisopleiding Horeca, SVH-diploma Sociale Hygiëne, of equivalent conform Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet). SVH staat voor Stichting Vakbekwaamheid Horeca. Minimumleeftijd leidinggevende: 21 jaar conform Alcoholwet art. 8 lid 1 sub d.

Niet-strafblad-verklaring en VOG. De Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is verplicht voor alle vergunninghouders en leidinggevenden conform Alcoholwet art. 8. Aanvragen bij het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent Gedrag (COVOG, via justis.nl); screeningsprofiel 68 (horecabeheer). VOG-aanvraag kost circa € 41,35 (2026 tarief). VOG mag niet ouder zijn dan 3 maanden op moment van aanvraag.

Plattegrond en inrichtingstekening. Gedetailleerde plattegrond (schaal 1:100) van de inrichting: horecagedeelte, keuken, opslag, toiletten, nooduitgangen, terrassen, kassa-locatie. Aantal zitplaatsen en staanplaatsen. Het Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet specificeert de minimale eisen voor ventilatie, oppervlak, doorgangen, en toiletcapaciteit.

Toezicht minderjarigen en leeftijdscontrole. Beschrijving van de methode van leeftijdscontrole conform Alcoholwet art. 20 (verbod verstrekking aan personen onder 18 jaar). Vereiste maatregelen: leeftijdsverificatie via ID-bewijs, instructies aan personeel, vermelding in huisreglement. Mystery-shopper-controles door de NVWA zijn verplicht gevolg bij te lage naleving; bij overtreding boete conform Alcoholwet art. 44 en bestuurlijke boete via gemeentelijke handhaving.

Afspraken over openbare orde en veiligheid. Vermelding van maatregelen voor openbare orde (portiers bij nachthoreca, portierrapportage, bodycam-beleid conform AVG), geluidsbeheersing (geluidsmeting conform gemeentelijke APV-normen), drugspreventie (opsporingsbeleid in huisregels), en antirookbeleid (Tabaks- en rookwarenwet art. 10 rookverbod horecabedrijven).

Via forms-legal.com bereidt u de vergunningaanvraag voor als werkblad. De definitieve aanvraag verloopt bij de afdeling Vergunningen van uw gemeente. Zie ook de verwante formulieren voor de bouwvergunning (voor de inrichtingsverbouw), de milieuvergunning, en het bezwaarschrift Awb bij afwijzing.

Het aanvragen van een drankvergunning en exploitatievergunning voor horeca verloopt in onderstaande stappen.

Stap 1 - Controleer de gemeentelijke APV op vergunningplicht. Raadpleeg de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van uw gemeente (via decentrale.regelgeving.overheid.nl) voor de specifieke eisen en vergunningplichtige activiteiten in uw gemeente. Sommige gemeenten kennen een verplichte exploitatievergunning voor alle horeca; anderen hanteren een APV-vrijstelling voor bepaalde categorieën.

Stap 2 - Zorg voor de juiste leidinggevende-kwalificaties. Elke leidinggevende (dagelijks verantwoordelijke in de inrichting) moet voldoen aan de eisen van Alcoholwet art. 8: minimumleeftijd 21 jaar, goed zedelijk gedrag (VOG), bewijs van vakbekwaamheid (SVH-diploma Sociale Hygiëne of equivalent). SVH-diploma aanvragen via svh.nl; kosten cursus Sociale Hygiëne circa € 200-350; examen via SVH-erkende opleidingsinstituten.

Stap 3 - Vraag de VOG aan bij COVOG. Vraag voor elke vergunninghouder en leidinggevende een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan via justis.nl (screeningsprofiel 68). VOG-kosten 2026 circa € 41,35 per persoon; verwerkingstijd 3-5 werkdagen. VOG mag niet ouder zijn dan 3 maanden bij indiening aanvraag.

Stap 4 - Stel de plattegrond op. Laat een gedetailleerde plattegrond (schaal 1:100) van de inrichting maken door een tekenaar of architect: horecagedeelte, keuken, opslag, toiletten, nooduitgangen, terrassen. Controleer of de inrichting voldoet aan het Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet (ventilatie, oppervlak, doorgangen, toiletcapaciteit).

Stap 5 - Maak een afspraak bij de gemeente. Neem contact op met de afdeling Vergunningen of Horeca van uw gemeente; veel gemeenten vereisen persoonlijk overleg vóór indiening. Vraag naar de gemeentelijke checklist voor horecavergunningen.

Stap 6 - Vul het aanvraagformulier in. Noteer de bedrijfsnaam en KVK-nummer, het adres van de inrichting, het type horeca (café, restaurant, slijterij, etc.), de namen van vergunninghouder(s) en leidinggevenden, en de beoogde openingstijden. Voeg de VOG-verklaring(en) en SVH-diploma('s) bij.

Stap 7 - Betaal de leges. Betaal de gemeentelijke leges voor de drankvergunning en exploitatievergunning (tarieven 2026 per gemeente sterk wisselend: circa € 150-600 voor de drankvergunning, exploitatievergunning variabel). Betaling aan de balie of via iDEAL.

Stap 8 - Wacht op de beschikking. Beslistermijn conform Awb art. 4:13: 8 weken voor reguliere vergunning, verlengbaar met 6 weken. Bij positieve beslissing: vergunning is persoonsgebonden en adresgebonden; niet overdraagbaar zonder nieuwe aanvraag.

Stap 9 - Stel een huisreglement op. Stel na verlening een huisreglement op voor het personeel met de leeftijdscontroleprocedure, alcoholbeleid, orde-maatregelen, en de rookregelgeving (Tabaks- en rookwarenwet art. 10). NVWA controleert via mystery shopping; bij overtreding Alcoholwet art. 20 boete.

De Horeca / Drank Vergunning Aanvraag is gebonden aan strikte wettelijke vereisten.

Alcoholwet 2021 art. 3 (vergunningplicht). Centrale rechtsgrondslag: verbod op het verstrekken van alcoholhoudende dranken zonder vergunning. Alcoholwet art. 3 lid 1: vergunning vereist voor horeca (verstrekking voor gebruik ter plaatse). Alcoholwet art. 3 lid 2: vergunning vereist voor slijterijen (verstrekking voor gebruik elders). Vergunning wordt verleend door het college van B&W van de gemeente.

Alcoholwet 2021 art. 8 (persoonseisen vergunninghouder en leidinggevende). Vergunninghouder en leidinggevende moeten: minimumleeftijd 21 jaar hebben; niet zijn veroordeeld voor in de Alcoholwet genoemde delicten; geen VOG-weigering (screeningsprofiel 68, COVOG); vakbekwaamheid aantonen via SVH-diploma Sociale Hygiëne of equivalent. Bij rechtspersoon (BV, stichting): elke bestuurder/directeur moet aan de persoonseisen voldoen.

Besluit eisen inrichtingen Alcoholwet. Technische eisen aan de horecainrichting: voldoende ventilatie (per m2 vloeroppervlak); minimale oppervlaktes per functie; toegankelijkheid voor gehandicapten (conform Bbl); hygiënevoorzieningen conform HACCP (Warenwet Besluit hygiëne van levensmiddelen); nooduitgangen conform Bbl afdeling 2.3 brandveiligheid.

Alcoholwet 2021 art. 20 (leeftijdsgrens). Verbod op verstrekking van alcoholhoudende dranken aan personen onder 18 jaar. Handhaving door NVWA via mystery-shopping. Bij overtreding art. 20: bestuurlijke boete conform Alcoholwet bijlage I (eerste overtreding: bestuurlijke boete tot € 4.500; bij recidive: tijdelijke sluiting van de inrichting).

Gemeentelijke APV (exploitatievergunning en openingstijden). Horecabedrijven zijn ook gebonden aan de gemeentelijke APV: exploitatievergunning (indien vereist), maximale openingstijden (dag en nacht), terrassen (oppervlak, openingstijden), geluidsnormen (APV-geluidsnormen voor binnensituatie), en orde-maatregelen (portiers, cameratoezicht). Bij overtreding APV: bestuurlijke boete of sluiting door de burgemeester conform Gemeentewet art. 174.

Tabaks- en rookwarenwet art. 10 (rookverbod). In horecabedrijven geldt een totaal rookverbod conform de Tabaks- en rookwarenwet art. 10 (uitzondering: afgescheiden rookruimten). NVWA handhaaft; bij overtreding bestuurlijke boete.

Bezwaar en beroep (Awb). Tegen weigering of intrekking van de drankvergunning staat bezwaar open bij de gemeente (Awb art. 7:1) binnen 6 weken, gevolgd door beroep bij de Rechtbank sector bestuursrecht en hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

De volgende fouten worden bij de Horeca / Drank Vergunning Aanvraag regelmatig gemaakt.

Fout 1 - SVH-diploma vergeten of te laat aanvragen. Het SVH-diploma Sociale Hygiëne (of equivalent) is verplicht voor elke leidinggevende conform Alcoholwet art. 8; het volgen van de cursus en afleggen van het examen kost doorgaans 4-8 weken. Vergeet dit niet in de planning van de opening; een openingsdatum zonder geldig diploma leidt tot weigering van de vergunning.

Fout 2 - Verouderde VOG overleggen. Een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) mag niet ouder zijn dan 3 maanden op het moment van indiening van de vergunningaanvraag. Organisaties die een VOG 4 maanden geleden aanvroegen en die nu pas de vergunning aanvragen, moeten een nieuwe VOG aanvragen via justis.nl (circa 3-5 werkdagen).

Fout 3 - Verbouwing starten vóór vergunning onherroepelijk is. De drankvergunning is adresgebonden; verbouwingen die de inrichting wijzigen, vereisen aanpassing van de vergunning en soms een bouwvergunning (omgevingsvergunning). Te vroeg beginnen zonder definitieve vergunning leidt tot strafbaarheid conform Alcoholwet art. 44.

Fout 4 - Wisseling van leidinggevende niet melden. Bij wijziging van de leidinggevende (verkoop, ziekmelding, ontslag) moet de vergunning worden gewijzigd via een melding bij de gemeente; exploitatie met een niet-vergunde leidinggevende is verboden. Nieuwe leidinggevende moet voldoen aan de persoonseisen (VOG, SVH-diploma).

Fout 5 - Leeftijdscontrole-procedure onvoldoende vastgelegd. De NVWA controleert via mystery-shoppers of de leeftijdsgrens van 18 jaar (Alcoholwet art. 20) wordt nageleefd. Zorg voor een vastgelegd protocol in het huisreglement en regelmatige training van het personeel; bij overtreding: bestuurlijke boete tot € 4.500 en eventueel tijdelijke sluiting.

Fout 6 - APV-openingstijden overschrijden. Nachthoreca die na de APV-sluitingstijd openblijft, riskeert bestuurlijke boetes en eventueel intrekking van de exploitatievergunning door de burgemeester conform Gemeentewet art. 174. Controleer de APV van uw gemeente zorgvuldig voor de specifieke openingstijden per dag en per categorie horeca.