Rekening-courant Overeenkomst Nederland
REKENING-COURANT OVEREENKOMST
Conform Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 140 (rekening-courant) en BW 6:127-136 (verrekening)
Partijen
DE ONDERGETEKENDEN:
1. CREDITEUR (Partij 1)
Naam: [Partij1 Naam]
KVK-nummer: [Partij1 Kv K]
Adres: [Partij1 Adres]
Vertegenwoordiger: [Partij1 Vertegenwoordiger]
2. DEBITEUR (Partij 2)
Naam: [Partij2 Naam]
KVK/BSN: [Partij2 Kv K Bsn]
Adres: [Partij2 Adres]
Vertegenwoordiger/Naam: [Partij2 Vertegenwoordiger]
KOMEN OVEREEN als volgt:
Rekening-courant faciliteit
ARTIKEL 1 – REKENING-COURANT FACILITEIT
1.1 Partijen openen per [Ingangsdatum] een rekening-courant conform BW 6:140, waarin alle wederzijdse vorderingen en schulden uit de overeengekomen categorieën (Artikel 2) worden opgenomen.
1.2 Het maximale saldo ten laste van Partij 2 bedraagt EUR [Kredietplafond] (kredietplafond).
1.3 Bij overschrijding van het kredietplafond is Partij 2 verplicht het meerdere binnen 14 dagen te voldoen of een addendum te sluiten.
Scope en categorieën
ARTIKEL 2 – SCOPE EN CATEGORIEËN
2.1 De volgende categorieën transacties worden in de rekening-courant opgenomen: [Transactie Types].
2.2 Transacties die NIET via de rekening-courant lopen: BTW-betalingen aan de Belastingdienst, salarisbetalingen aan werknemers, en externe bankverplichtingen.
Rente
ARTIKEL 3 – RENTE
3.1 Over het debedsaldo is Partij 2 een rente verschuldigd van [Rente Percentage]% per jaar, berekend op basis van: [Rente Berekeningsbasis].
3.2 Het rentepercentage voldoet aan het arm's length-beginsel conform art. 8b Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de OECD Transfer Pricing Guidelines 2022.
3.3 Rente wordt bijgeboekt op de rekening-courant. Partijen herzien het rentepercentage jaarlijks in januari.
Saldovaststelling en verrekening
ARTIKEL 4 – SALDOVASTSTELLING EN VERREKENING
4.1 Het saldo van de rekening-courant wordt vastgesteld per [Verrekeningsdatum] conform BW 6:140 lid 2.
4.2 Na vaststelling zendt Partij 1 een saldo-overzicht aan Partij 2. Het saldo geldt als erkende schuld tenzij Partij 2 binnen 14 dagen schriftelijk protesteert.
4.3 Het vastgestelde saldo is verschuldigd binnen [Betalingstermijn] dagen na vaststelling. Bij niet-tijdige betaling is de wettelijke handelsrente verschuldigd conform BW 6:119a.
Zekerheidstelling
ARTIKEL 5 – ZEKERHEIDSTELLING
5.1 Zekerheidstelling: [Zekerheid Type].
5.2 Bij vestiging van een hypotheekrecht (BW 3:260) is een notariele akte vereist conform de Wet op het notarisambt (Wna art. 2).
5.3 Partij 1 behoudt het recht aanvullende zekerheid te verlangen bij overschrijding van het kredietplafond.
Opzegging en beëindiging
ARTIKEL 6 – OPZEGGING EN BEËINDIGING
6.1 Iedere partij kan de overeenkomst opzeggen met inachtneming van een opzegtermijn van [Opzegtermijn] maanden.
6.2 Na opzegging wordt een eindafrekening opgesteld. Het eindsaldo is direct opeisbaar tenzij partijen een afbetalingsregeling overeenkomen.
6.3 Bij faillissement of surseance van één der partijen is de overeenkomst onmiddellijk opzegbaar en is het saldo onmiddellijk opeisbaar (Faillissementswet art. 214).
Toepasselijk recht en geschillen
ARTIKEL 7 – TOEPASSELIJK RECHT EN GESCHILLEN
7.1 Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing, in het bijzonder BW Boek 6 artikel 140 en de Wet op de vennootschapsbelasting 1969.
7.2 Bevoegde rechter: [Bevoegde Rechter].
7.3 Partijen bewaren de overeenkomst en administratie minimaal 7 jaar conform AWR art. 47 (bewaarplicht Belastingdienst).
ONDERTEKENING
Plaats: [Plaats Ondertekening] | Datum: [Datum Ondertekening]
Partij 1 (Crediteur): __________________________ Partij 2 (Debiteur): __________________________
[Partij1 Naam] [Partij2 Naam]
[Partij1 Vertegenwoordiger] [Partij2 Vertegenwoordiger]
Crediteur (Partij 1)
________________
Signature
Debiteur (Partij 2)
________________
Signature
Wat is Rekening-courant Overeenkomst Nederland?
De Rekening-courant Overeenkomst Nederland is een schriftelijke overeenkomst tussen twee partijen — doorgaans twee vennootschappen of een vennootschap en een aandeelhouder — waarbij over een doorlopende periode wederzijdse vorderingen en schulden in één rekening worden samengebracht, verrekend en als één saldobedrag vastgesteld, conform Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 140 en de verrekeningsregels van BW 6:127 tot en met 6:136.
Het begrip rekening-courant is in de Nederlandse rechtspraktijk gebaseerd op het arrest van de Hoge Raad der Nederlanden van 24 januari 1930 (NJ 1930/246) en de codificatie in BW 6:140. De kern van de constructie is dat partijen overeenkomen dat over een bepaalde periode al hun wederzijdse betalingsverplichtingen niet afzonderlijk worden voldaan maar in een gemeenschappelijke boekhouding worden opgenomen; aan het einde van iedere periode — doorgaans kwartaal of jaar — wordt het saldo berekend en is slechts dat nettobedrag verschuldigd door de partij met het hoogste schuldsaldo.
De Rekening-courant Overeenkomst wordt in de Nederlandse praktijk het meest gebruikt voor interne financiering binnen een concernverband. Een holding-BV en haar werkmaatschappijen verrekenen over en weer management fees, uitkering van dividenden, leningen aan de directeur-grootaandeelhouder DGA, en doorberekende kosten via de rekening-courant zonder bij elke transactie een afzonderlijke bankoverschrijving te maken. Belastingdienst en Autoriteit Financiele Markten AFM hanteren strenge regels voor de zakelijke documentatie van deze constructies.
Het onderscheid met de gewone Geldleningsovereenkomst (BW 7:129 verbruikleen) is significant: bij een geldlening wordt een vast bedrag verstrekt met een vaste terugbetalingsplicht en einddatum, terwijl bij een rekening-courant de schuld continu fluctueert door wederzijdse boekingen aan debet en credit. Een rekening-courant heeft geen vaste hoofdsom en doorgaans geen vaste einddatum, maar een afgesproken kredietlimiet (plafond). De Schuldbekentenis (eenzijdige schriftelijke erkentenis van schuld) en de Afbetalingsregeling (gespreide betaling van een vaststaande schuld) zijn verdere verwante instrumenten in het Nederlandse recht.
Vanuit fiscaal oogpunt vereist de Belastingdienst dat een rekening-courant tussen gelieerde partijen — zeker bij DGA-schuld aan de BV — tegen een zakelijke rente loopt, vergelijkbaar met een lening aan een derde partij onder vergelijkbare omstandigheden (arm's length-beginsel, OECD Transfer Pricing Guidelines en art. 8b Wet Vpb 1969). Vanaf 1 januari 2023 geldt de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (Wet excessief lenen): de DGA die meer dan 700.000 EUR aan zijn BV schuldig is, betaalt in box 2 (aanmerkelijkbelangregime, Wet IB 2001 art. 4.12) inkomstenbelasting over het meerdere. Deze wet heeft de populariteit van de DGA-rekening-courant sterk doen afnemen.
De rechtsgeldigheid van een Rekening-courant Overeenkomst vereist wilsovereenstemming (BW 6:217) en schriftelijke vastlegging van de essentialia: de partijen, het rentepercentage, de berekeningswijze van het saldo, de betalingstermijn bij opzegging, en de zekerheidstelling indien gewenst. Bij gebreke van expliciete rentebepaling geldt de wettelijke handelsrente conform BW 6:119a voor handelsovereenkomsten of de wettelijke rente BW 6:119 voor overige gevallen. De Rechtbank Amsterdam oordeelde in 2019 dat een ongedocumenteerde rekening-courant in een BV-verband fiscaal als informeel kapitaal kan worden geherkwalificeerd met aanzienlijke belastingconsequenties.
Wanneer heeft u Rekening-courant Overeenkomst Nederland nodig?
De Rekening-courant Overeenkomst Nederland wordt opgesteld in onderstaande situaties waarbij partijen doorlopend wederzijdse vorderingen en schulden hebben en een efficiënte verrekeningsstructuur wensen.
Interne financiering binnen een holding-werkmaatschappij-structuur. Een holding-BV financiert haar werkmaatschappij-BVs door betalingen voor te schieten, management fees in rekening te brengen, en dividenduitkeringen te verwerken via de rekening-courant. De Kamer van Koophandel KVK schrijft voor dat concernfinancieringen adequaat worden gedocumenteerd in de jaarrekening (BW 2:9 bestuurstaak). Zonder Rekening-courant Overeenkomst riskeert de DGA een fiscale herkwalificatie door de Belastingdienst.
DGA-schuld aan de eigen BV of NV. De directeur-grootaandeelhouder leent privé geld van zijn BV voor privé-aankopen, overbrugging, of beleggingen. De rekening-courant registreert elke opname en aflossing. Belastingdienst stelt zakelijke rente verplicht (arm's length BW 2:9 zorgplicht bestuurder; jurisprudentie HR 17 november 2006, BNB 2007/58). Vanaf 2023 geldt de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap voor schulden boven 700.000 EUR.
Verrekening van managementvergoedingen in een groepstructuur. Een service-BV levert management- en backofficediensten aan meerdere werkmaatschappijen en brengt maandelijks een management fee in rekening. De werkmaatschappijen betalen niet elke maand afzonderlijk maar door boeking in de rekening-courant; einde kwartaal of jaar wordt het saldo berekend en verrekend of terugbetaald. De Belastingdienst controleert bij de concernbelastingaangifte (art. 15 Wet Vpb 1969, fiscale eenheid) of de management fee marktconform is.
Internationaal concern met Nederlandse deelneming. Een buitenlandse moedermaatschappij financiert haar Nederlandse BV-dochter via een rekening-courant. De OESO Transfer Pricing Guidelines en BW art. 8b Wet Vpb eisen arm's length rente, schriftelijke documentatie en jaarlijkse review. De Autoriteit Financiele Markten AFM en De Nederlandsche Bank DNB houden toezicht op grensoverschrijdende kapitaalstromen.
Joint venture en samenwerking tussen zelfstandige ondernemingen. Twee onafhankelijke BVs die samen een project uitvoeren kunnen over en weer kosten doorbelasten (inkopen, gedeelde overhead, gezamenlijke marketingkosten) via een rekening-courant zonder per transactie te overboeken. De Rekening-courant Overeenkomst legt de rente, het kredietplafond en de periodieke verrekeningsdata vast.
Overbrugging bij overname of fusie. Bij een bedrijfsovername waarbij de koper de koopprijs gedeeltelijk schuldig blijft, of bij een aandelenfusie waarbij tussentijdse betalingen plaatsvinden, kan de rekening-courant tijdelijk de schuld registreren totdat de notarispassering plaatsvindt en de definitieve financiering rond is.
Privé-rekening-courant tussen particulieren. Twee particulieren die regelmatig voor elkaar kosten voorschieten (gemeenschappelijke huishouding, broers en zussen met gezamenlijk vastgoed) kunnen een rekening-courant gebruiken als alternatief voor aparte schuldbekentenissen bij iedere transactie. De verrekeningsregels van BW 6:127-136 zijn van toepassing, al is het gebruik van de constructie buiten zakelijke context minder gangbaar.
Wat moet er in uw Rekening-courant Overeenkomst Nederland staan?
De Rekening-courant Overeenkomst Nederland dient de volgende essentiele elementen te bevatten om rechtsgeldig en fiscaal verdedigbaar te zijn conform BW 6:140, de arm's length-eis van art. 8b Wet Vpb 1969 en de eisen van de Belastingdienst bij concernfinanciering.
Identificatie van partijen. Beide partijen met statutaire naam, KVK-nummer, vestigingsadres en bevoegde vertegenwoordiger conform het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Bij een DGA-constructie: volledige naam, BSN en privé-adres van de directeur-grootaandeelhouder. Bij een grensoverschrijdende overeenkomst: buitenlandse registratie en rechtsvorm. De bevoegde vertegenwoordiger dient te beschikken over de juiste tekenbevoegdheid (BW 2:9 bestuurstaak, BW 2:130 vertegenwoordiging BV).
Reikwijdte van de rekening-courant. Omschrijving van welke categorieën vorderingen en schulden in de rekening worden opgenomen: management fees, intra-groepsleningen, doorbelaste kosten, voorgeschoten bedragen, dividend-schulden. Expliciet vermelden welke transacties NIET via de rekening-courant lopen (BTW-betalingen aan Belastingdienst, loon, externe bankverplichtingen). Een duidelijke scope voorkomt discussies bij jaarrekeningcontrole door een registeraccountant (RA) of accountant-administratieconsulent (AA).
Kredietlimiet (plafond). Het maximale saldo dat één partij ten laste van de ander mag opbouwen. Voor DGA-schuld aan BV: conform Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (art. 4.13a Wet IB 2001) is een plafond van 700.000 EUR fiscaal relevant — het meerdere wordt in box 2 belast. Voor zakelijke rekening-courant: stel limiet vast op basis van jaaromzet en werkkapitaalbehoefte; vaak 10-20% van de jaaromzet.
Rentepercentage en berekeningswijze. Het rentepercentage per jaar, de basis waarover rente wordt berekend (dagelijks saldo, gemiddeld kwartaalsaldo), en de berekeningsperiode. Voor transacties tussen gelieerde partijen verplicht arm's length rente (OECD Transfer Pricing Guidelines, art. 8b Wet Vpb 1969). Als referentie geldt vaak de Euribor-rente plus een marktconforme opslag van 1-3%, of de wettelijke handelsrente BW 6:119a. De Hoge Raad oordeelde in HR 4 februari 2022, BNB 2022/73, dat een nul-procent rente tussen gelieerde BVs fiscaal gecorrigeerd wordt.
Verrekeningsdatum en saldovaststelling. Het tijdstip waarop het saldo wordt vastgesteld en verrekend: doorgaans per 31 december (einde boekjaar) of per kwartaaleinde. Na saldovaststelling start een nieuwe rekening-courant. Het vastgestelde saldo geldt als erkend schuldbedrag (BW 6:140 lid 2); de crediteur kan het onmiddellijk opeisen tenzij een betalingstermijn is overeengekomen.
Betalingsperiode na opzegging of vaststelling. Bij opzegging of eindafrekening: binnen welke termijn moet het vastgestelde saldo worden voldaan? Doorgaans 30-90 dagen. Bij DGA-schuld: Belastingdienst verwacht dat een schuld boven 700.000 EUR actief wordt afgebouwd. Vermelding van eventuele rente bij overschrijding betalingstermijn (BW 6:119 wettelijke rente).
Zekerheidstelling. Optioneel maar aan te raden bij hogere saldi: pandrecht op activa (BW 3:236-237), borgstelling door aandeelhouder (BW 7:850-870), of retentierecht (BW 3:290-295). Bij hypotheekrecht (BW 3:260) is notariele akte verplicht (Wet op het notarisambt Wna art. 2). De website forms-legal.com biedt aanvullende modellen voor de Geldleningsovereenkomst (vaste lening), de Borgstellingsovereenkomst en de Aandeelhoudersovereenkomst voor concernstructuren.
Opzegging en beëindiging. Opzegtermijn (doorgaans 1-3 maanden), het effect van opzegging op lopende boekingen, en de procedure voor eindafrekening. Bepaling of na opzegging de rekening-courant overgaat in een gewone schuld (afbetalingsregeling) of onmiddellijk opeisbaar is. BW 6:248 redelijkheid en billijkheid begrenst de onmiddellijke opeisbaarheid bij langlopende financieringsrelaties.
Toepasselijk recht en geschillenregeling. Nederlands recht (BW, Wet Vpb 1969, Wet IB 2001). Bevoegde rechter: de rechtbank van de vestigingsplaats van de schuldeiser (Rv art. 99), of voor AMF-toezicht-gebonden partijen de Rechtbank Amsterdam. Alternatieve geschillenbeslechting via de Raad van Arbitrage voor de Bouw bij bouwgerelateerde concerns, of via mediation conform NMI-reglement.
Fiscale compliance-bepalingen. Expliciete verklaring dat het rentepercentage marktconform is (arm's length), dat de overeenkomst onderdeel is van de Controlled Foreign Corporation CFC-documentatie (indien relevant) en jaarlijks wordt getoetst bij de jaarrekeningcontrole. Verwijzing naar relevante transfer pricing-documentatie conform OECD Guidelines 2022 en Wwft 2018 UBO-verplichting.
Hoe vult u uw Rekening-courant Overeenkomst Nederland in?
Het opstellen van een Rekening-courant Overeenkomst Nederland vergt zorgvuldigheid op fiscaal en juridisch vlak. Onderstaande stappen leiden tot een rechtsgeldig, fiscaal verdedigbaar en praktisch werkbaar document.
Stap 1 – Partijen identificeren en bevoegdheid controleren. Vul voor beide partijen de volledige statutaire naam, het KVK-nummer (raadpleegbaar via kvk.nl/inschrijven), het vestigingsadres en de naam van de bevoegde vertegenwoordiger in. Controleer in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel de tekenbevoegdheid: is de bestuurder zelfstandig of gezamenlijk bevoegd (BW 2:130)? Bij een DGA: ook het privé-BSN en privé-adres vermelden. Bij buitenlandse partij: de rechtsvorm, registratienummer en het vereiste apostille of legalisatie.
Stap 2 – Reikwijdte van de rekening-courant omschrijven. Beschrijf expliciet welke categorieën transacties via de rekening-courant lopen: management fees, intra-groepsleningen, doorbelaste kosten, voorschotbetalingen, dividend-schulden. Vermeld ook uitdrukkelijk welke transacties NIET in de rekening-courant worden opgenomen (BTW, salarissen, externe bankbetalingen). Een heldere scope voorkomt discussies bij de jaarrekening-controle en bij een eventuele belastingcontrole door de Belastingdienst.
Stap 3 – Kredietlimiet vaststellen. Bepaal het maximale saldo dat één partij ten laste van de ander mag opbouwen. Voor DGA-schuld aan de eigen BV: houd rekening met de drempel van 700.000 EUR van de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (art. 4.13a Wet IB 2001) — het meerdere wordt in box 2 belast. Voor een zakelijke rekening-courant: baseer de limiet op 10-20% van de jaaromzet en de verwachte werkkapitaalbehoefte.
Stap 4 – Rentepercentage en berekeningswijze invullen. Vul een marktconform rentepercentage in dat voldoet aan het arm's length-beginsel (art. 8b Wet Vpb 1969 en OECD Transfer Pricing Guidelines). Als benchmark geldt doorgaans de Euribor 3-maands rente plus een zakelijke opslag van 1-3%, of de wettelijke handelsrente conform BW 6:119a. Noteer de berekeningsbasis (dagelijks saldo of gemiddeld kwartaalsaldo) en het tijdstip van bijschrijving (maandelijks of kwartaal).
Stap 5 – Verrekeningsdatum en saldovaststelling bepalen. Kies de datum waarop het saldo wordt vastgesteld: 31 december of per kwartaaleinde is gebruikelijk. Na vaststelling geldt het saldo als erkende schuld (BW 6:140 lid 2). Vermelding van de procedure: de schuldenaar ontvangt een saldo-overzicht en moet het saldo binnen de afgesproken termijn (30-90 dagen) voldoen of protesteren.
Stap 6 – Zekerheidstelling overwegen. Bij hogere saldi (boven 100.000 EUR) is een zekerheidsstelling aan te raden: pandrecht op vorderingen of activa (BW 3:236-237), borgstelling door een aandeelhouder (BW 7:850-870), of een bankgarantie. Bij hypotheekrecht (BW 3:260) is een notariele akte verplicht (Wna art. 2). Leg de zekerheidstelling afzonderlijk vast indien nodig.
Stap 7 – Opzegging en beëindiging regelen. Stel een opzegtermijn van 1-3 maanden vast en beschrijf de procedure bij eindafrekening: omzetting in een geldlening met afbetalingsschema of onmiddellijke opeisbaarheid bij verzuim. Vermeld de bevoegde rechter (Rv art. 99 vestigingsplaats schuldeiser) en het toepasselijke recht (Nederlands recht).
Stap 8 – Fiscale compliance-clausule opnemen. Voeg een verklaring toe dat het rentepercentage marktconform is (arm's length), dat de overeenkomst jaarlijks wordt getoetst bij de jaarrekeningcontrole door de accountant (RA of AA), en dat de overeenkomst beschikbaar is voor de Belastingdienst bij een boekenonderzoek conform AWR art. 47 bewaarplicht (7 jaar).
Stap 9 – Ondertekening en archivering. Beide partijen ondertekenen de overeenkomst. Bij een DGA-constructie: de bestuurder ondertekent namens de BV (niet namens zichzelf als privépersoon). Bewaar het origineel in de administratie conform BW 2:24b en AWR art. 47 (minimaal 7 jaar). Registreer de overeenkomst in de jaarrekening als vordering of schuld gelieerde partijen (BW 2:383a).
Wettelijke vereisten voor Rekening-courant Overeenkomst Nederland
De Rekening-courant Overeenkomst Nederland is onderworpen aan de volgende wettelijke en fiscale vereisten uit Burgerlijk Wetboek Boek 6, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, de Wet inkomstenbelasting 2001 en de OECD Transfer Pricing Guidelines.
Wettelijke grondslag BW 6:140. Burgerlijk Wetboek Boek 6 artikel 140 bepaalt dat een rekening-courant bestaat uit vorderingen en schulden die door de partijen zijn aanvaard als posten van de rekening en aan het einde van de periode worden verrekend tot één saldo. Na vaststelling is het saldo onmiddellijk opeisbaar tenzij anders is overeengekomen. De verrekeningsregels van BW 6:127-136 zijn van aanvullende toepassing bij geschil over de verrekenbaarheid van een specifieke post.
Arm's length-vereiste voor gelieerde partijen (art. 8b Wet Vpb 1969). Transacties tussen gelieerde partijen (moeder-dochter BV, DGA-BV, joint ventures met gemeenschappelijke aandeelhouder) moeten plaatsvinden tegen voorwaarden die ook zouden gelden voor onafhankelijke derden — het arm's length-beginsel. Voor de rente op de rekening-courant betekent dit: een marktconform rentepercentage onderbouwd door vergelijkbare transacties (OECD Transfer Pricing Guidelines, Besluit verrekenprijzen 2022). De Belastingdienst corrigeert bij onzakelijke rente de winst van de BV conform art. 8b Wet Vpb 1969.
Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (Wet IB 2001 art. 4.13a; in werking 1 januari 2023). Wanneer een aanmerkelijkbelanghouder (DGA met ≥5% aandelenbezit, Wet IB 2001 art. 4.6) meer dan 700.000 EUR aan zijn eigen BV schuldig is, wordt het meerdere fictief als dividend aangemerkt en belast in box 2 (aanmerkelijkbelangtarief 2026: 33%). Eigenwoningschuld is tot 2025 volledig vrijgesteld; daarna gedeeltelijk. De DGA-rekening-courant boven dit drempelbedrag vereist actieve aflossing of herstructurering.
Vertegenwoordigings- en ondertekeningsvereisten (BW 2:130 en BW 2:9). Een bestuurder vertegenwoordigt de BV bij het sluiten van de rekening-courant (BW 2:130). Bij zelfstandige bevoegdheid kan één bestuurder tekenen; bij gezamenlijke bevoegdheid zijn twee handtekeningen nodig. De BV-bestuurder die namens de BV een rekening-courant met zichzelf privé sluit, treedt op in twee hoedanigheden — dit vereist bijzondere aandacht voor tegenstrijdig belang (BW 2:239 lid 6 en statuten). De raad van commissarissen of de algemene vergadering van aandeelhouders AVA kan goedkeuring vereisen.
Jaarrekeningsverplichtingen (BW Boek 2). Vorderingen en schulden uit hoofde van rekening-courant met gelieerde partijen moeten afzonderlijk worden vermeld in de jaarrekening conform BW 2:383a (schulden gelieerde partijen) en BW 2:376 (vorderingen op aandeelhouders). De accountant (RA) toetst bij de jaarrekeningcontrole of de rekening-courant marktconform is gedocumenteerd en of de DGA-schuld de drempel van de Wet excessief lenen overschrijdt.
Bewaarplicht (AWR art. 47 en BW 2:24b). De rekening-courant overeenkomst en de bijbehorende administratie (saldo-overzichten, rentebijschrijvingen, transactieoverzichten) moeten minimaal 7 jaar worden bewaard voor de Belastingdienst (AWR art. 47) en minimaal 7 jaar voor de jaarrekeningscontrole (BW 2:24b). Bij een boekenonderzoek is de inspecteur van de Belastingdienst bevoegd de volledige administratie in te zien.
Wwft-verplichtingen bij hoge bedragen (Wwft 2018). Bij verdachte transacties of ongebruikelijk grote bedragen in de rekening-courant kunnen Wwft 2018-verplichtingen gelden: identificatie van UBO's (art. 10a), cliëntonderzoek (art. 3) en melding van ongebruikelijke transacties aan FIU-Nederland (art. 16). Advocaten, notarissen en accountants die de overeenkomst opstellen vallen ook onder de Wwft meldingsplicht.
Procedurele afdwingbaarheid. Na vaststelling van het saldo via rekening-courant geldt dit als erkende schuld; de schuldeiser kan via een betalingsbevel (Rv art. 433-438) of dagvaarding bij Rechtbank (Rv art. 111-112) executiemaatregelen treffen. Bij een Kortgeding (Rv art. 254-260) kan de voorzieningenrechter een tijdelijk verbod op opzegging of een voorlopige betalingsveroordeling uitvaardigen.
Veelgemaakte fouten bij uw Rekening-courant Overeenkomst Nederland
Bij de Rekening-courant Overeenkomst Nederland worden onderstaande fouten frequent gemaakt, met ernstige fiscale of juridische gevolgen.
Fout 1 – Geen schriftelijke overeenkomst vastgelegd. Een mondelinge rekening-courant is rechtsgeldig maar vrijwel onmogelijk te bewijzen bij een belastingcontrole of geschil. De Belastingdienst behandelt een ongedocumenteerde DGA-schuld bij de BV als niet-zakelijk, waardoor de onzakelijke lening kan worden geherkwalificeerd als informeel kapitaal of dividend — met belastingheffing in box 2 tot gevolg. Leg ALTIJD een schriftelijke overeenkomst vast bij aanvang.
Fout 2 – Geen zakelijke (arm's length) rente afgesproken. Een nul-procent rente of een rente beneden de marktwaarde bij een gelieerde rekening-courant wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd conform art. 8b Wet Vpb 1969. De BV mag de niet-ontvangen rente niet als aftrekpost opvoeren; de DGA geniet een voordeel dat als dividend wordt belast. Gebruik altijd een gedocumenteerd marktconform rentepercentage (OECD 2022 benchmarks of bankrente plus opslag).
Fout 3 – Geen kredietlimiet vastgelegd. Zonder plafond kan de schuld onbeperkt oplopen, wat leidt tot niet-zakelijk gedrag (Hoge Raad HR 9 mei 2008, BNB 2008/191 onzakelijke lening) en mogelijke opeisbaarheid conform BW 6:140. Stel bij aanvang een realistisch kredietplafond vast op basis van werkkapitaalbehoefte en zorg dat de partij met de schuld actief aflost bij overschrijding.
Fout 4 – DGA-schuld boven 700.000 EUR niet afgebouwd. Vanaf 1 januari 2023 belast de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap het meerdere boven 700.000 EUR als fictief dividend in box 2. Veel DGAs hebben historisch hoge rekening-courant schulden opgebouwd. Structureer een aflossingsplan bij aanvang en neem in de overeenkomst een actieve aflossingsverplichting op om belasting te vermijden.
Fout 5 – Omissie van verrekeningsdatum. Zonder een vaste verrekeningsdatum is het saldo niet automatisch opeisbaar conform BW 6:140. In de praktijk leidt dit tot discussies over het moment van opeisbaarheid, verjaring (BW 3:307 vijf jaar na opeisbaarheid) en de geldigheid van zekerheidstellingen. Stel jaarlijks of per kwartaal een verrekeningsdatum vast en leg saldo-overzichten schriftelijk vast.
Fout 6 – Tegenstrijdig belang bij DGA-constructie niet opgelost. Een DGA die namens de BV met zichzelf privé een rekening-courant sluit, handelt in twee hoedanigheden — dit creëert een situatie van tegenstrijdig belang (BW 2:239 lid 6). Zonder statutaire of AVA-goedkeuring riskeert de DGA bestuurdersaansprakelijkheid (BW 2:9) en vernietigbaarheid van de overeenkomst door schuldeisers bij faillissement (Fw art. 42 Pauliana).
Fout 7 – Onvoldoende onderscheid met gewone geldlening. Wanneer de rekening-courant in de praktijk werkt als een eenrichtingslening (de ene partij leent altijd, de andere nooit), kan de Belastingdienst of een rechtbank de constructie herkwalificeren als geldlening (BW 7:129) met andere renteaftrekregels (BW 10a Wet Vpb 1969 winstdrainagebepalingen). Zorg dat de rekening-courant werkelijk over en weer loopt met regelmatige aflossingen aan beide kanten.
Citeer deze pagina
Verwijs naar dit gratis sjabloon in een artikel, lesplan of onderzoeksnotitie:
Forms Legal. (2026). Rekening-courant Overeenkomst Nederland (Nederland) [Legal document template]. Forms Legal. https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/rekening-courant-overeenkomst
"Rekening-courant Overeenkomst Nederland (Nederland)." Forms Legal, 2026, https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/rekening-courant-overeenkomst.
@misc{formslegal-rekening-courant-overeenkomst,
author = {{Forms Legal}},
title = {Rekening-courant Overeenkomst Nederland (Nederland)},
year = {2026},
howpublished = {\url{https://forms-legal.com/nl/netherlands/financial/agreements/rekening-courant-overeenkomst}},
note = {Free legal document template}
}Veelgestelde vragen
Een rekening-courant overeenkomst en een geldleningsovereenkomst lijken op elkaar maar hebben fundamentele verschillen. Bij een gewone geldlening (BW 7:129 verbruikleen) wordt een vastgesteld bedrag eenmalig verstrekt, loopt de schuld volgens een aflossingsschema af, en bestaat een vaste einddatum. Bij een rekening-courant (BW 6:140) is er geen vastgestelde hoofdsom: de schuld fluctueert doorlopend door wederzijdse boekingen. Beide partijen kunnen in de loop van de tijd zowel debiteur als crediteur zijn. Aan het einde van een afgesproken periode wordt het saldo vastgesteld en is slechts het nettobedrag verschuldigd. In de praktijk heeft de rekening-courant meer flexibiliteit maar ook meer fiscale risico's voor DGA-constructies. De Belastingdienst stelt voor beide vormen een zakelijke rente verplicht bij gelieerde partijen. Als slechts één partij geld verstrekt en de ander nooit terugbetaalt, herkwalificeert de Belastingdienst de constructie soms als geldlening. Kies een geldlening voor een eenmalige, grote financiering met vaste terugbetalingsverplichtingen, en een rekening-courant voor doorlopende, wisselende kasstromen binnen een groepsverband.
Voor een rekening-courant tussen een DGA en zijn BV is een marktconforme (arm's length) rente verplicht conform art. 8b Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de OECD Transfer Pricing Guidelines 2022. Dit betekent: de rente die twee onafhankelijke partijen onder vergelijkbare omstandigheden zouden overeenkomen. In de praktijk gebruikt men de Euribor 3-maands rente plus een zakelijke opslag van 1,5-3%, afhankelijk van het risicoprofiel en de eventuele zekerheidstelling. Per 2026 ligt de marktrente voor een zakelijke ongedekte lening aan een DGA tussen 5-8% per jaar. Een rente van 0% of een symbolische rente van 0,1% wordt door de Belastingdienst gecorrigeerd: de BV mag de niet-ontvangen rente niet aftrekken, en de DGA geniet een belastbaar voordeel in box 2. Leg de rentegrondslag schriftelijk vast en actualiseer deze jaarlijks in de overeenkomst of via een addendum. De registeraccountant (RA) of belastingadviseur controleert bij de jaarrekeningcontrole of de rente marktconform is. Bij twijfel over de juiste hoogte: vraag een comparabele transactieanalyse van de Belastingdienst via een Advance Pricing Agreement (APA).
De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap (in werking 1 januari 2023, art. 4.13a Wet IB 2001) bepaalt dat een aanmerkelijkbelanghouder (DGA met ≥5% aandelenbezit) die per 31 december meer dan 700.000 EUR schuldig is aan zijn eigen BV of NV, het meerdere als fictief regulier voordeel uit aanmerkelijk belang (dividend) moet aangeven in box 2. Het aanmerkelijkbelangtarief in box 2 bedraagt in 2026: 24,5% over de eerste schijf tot 67.000 EUR en 33% over het meerdere. Eigenwoningschulden zijn tot nader order gedeeltelijk vrijgesteld. Een DGA met 1 miljoen EUR rekening-courant schuld betaalt dus belasting over 300.000 EUR — aanzienlijk. De wet heeft de populariteit van de DGA-rekening-courant sterk verminderd. Praktische oplossingen: actief aflossen via dividenduitkering, salarisverhogingen, of omzetting in een erkende hypotheekschuld (BW 3:260, notarieel verplicht). Neem in de Rekening-courant Overeenkomst een actieve aflossingsverplichting op bij overschrijding van de drempel.
Een rekening-courant overeenkomst hoeft in de Nederlandse rechtspraktijk NIET notarieel te worden verleden. Een onderhandse (niet-notariele) schriftelijke overeenkomst is rechtsgeldig conform BW 6:140 en BW 6:217. Uitzondering: wanneer de rekening-courant is gekoppeld aan een hypotheekrecht op onroerend goed als zekerheid, is een notariele hypotheekakte verplicht conform BW 3:260 en het Kadaster. Ook bij het vestigen van een pandrecht op aandelen in een BV (BW 3:236) is soms notarieel optreden vereist (Wna art. 2). Voor een DGA-rekening-courant zonder zekerheidstelling volstaat een ondertekend onderhandse akte. Het is echter sterk aan te raden een registeraccountant (RA) of belastingadviseur bij de totstandkoming te betrekken om de fiscale arm's length-vereisten correct vast te leggen. Bij internationale transacties met een buitenlandse partij kan een apostille of legalisatie van de handtekening nodig zijn conform het Verdrag van Den Haag 1961.
Er is geen wettelijke maximumtermijn voor het aanhouden van een rekening-courant in het Nederlandse recht. De rekening-courant kan in beginsel oneindig doorlopen zolang beide partijen dit overeenkomen. Echter, de praktische en fiscale grenzen zijn aanzienlijk. Fiscaal geldt dat een DGA-schuld boven 700.000 EUR jaarlijks in box 2 leidt tot heffing over het meerdere (Wet excessief lenen, Wet IB 2001 art. 4.13a). Juridisch verjaart de vordering op de rekening-courant vijf jaar na de dag waarop het saldo is vastgesteld en opeisbaar is geworden (BW 3:307 lid 1). Stuiting van verjaring is mogelijk via schriftelijke aanmaning of erkenning door de schuldenaar (BW 3:317). Bij langdurig aanhouden van een hoge DGA-schuld riskeert de DGA bovendien herkwalificatie als onzakelijke lening (HR 9 mei 2008, BNB 2008/191): wanneer een schuld fiscaal niet zakelijk is — te hoog risico, geen zekerheid, geen aflossingsplan — mag de BV het verlies bij afboeking niet aftrekken. Stel in de overeenkomst een maximale looptijd of periodieke herziening van de voorwaarden vast.
Een rekening-courant met gelieerde partijen moet afzonderlijk worden vermeld in de jaarrekening van de BV conform BW 2:383a (schulden aan gelieerde partijen) en BW 2:376 (vorderingen op aandeelhouders). De Raad voor de Jaarverslaggeving (RvJ) schrijft in Richtlijn 212 voor dat leningen en rekening-courant saldi aan bestuurders, commissarissen en aandeelhouders expliciet worden vermeld met rente, zekerheid en resterende looptijd. Bij een middelgrote of grote BV (BW 2:397) voert een registeraccountant (RA) een wettelijke jaarrekeningcontrole uit en toetst de marktconformiteit van de rekening-courant voorwaarden. Bij een kleine BV (BW 2:396) kan worden volstaan met een samenstellingsverklaring van een accountant-administratieconsulent (AA). De Belastingdienst gebruikt de jaarrekening als startpunt voor een eventueel boekenonderzoek (AWR art. 47). Een afwijking tussen de jaarrekening en de onderliggende overeenkomst is een rode vlag bij de belastingcontrole.
Bij faillissement van één der partijen treedt de Faillissementswet (Fw) in werking. De curator (aangewezen door de Rechtbank conform Fw art. 1) neemt het beheer over de boedel over. De rekening-courant saldi worden opgenomen in de boedelbeschrijving (BW 4:183-199 van overeenkomstige toepassing; Fw art. 92). De schuld van de gefailleerde aan de wederpartij wordt een concurrente vordering in de boedel (Fw art. 26); de schuld van de wederpartij aan de gefailleerde BV wordt een actief van de boedel. De curator kan preferente en gesecureerde schuldeisers (hypotheek, pand) voorgaan op concurrente schuldeisers (orde van preferentie Fw art. 57 en BW 3:277). Bij een DGA-faillissement: de rekening-courant schuld van de DGA aan de BV wordt door de curator als actief van de gefailleerde BV opgeeist. Een Pauliana-vordering (Fw art. 42) kan eerder verrichte aflossingen terugdraaien als deze zijn gedaan binnen een jaar voor faillissement met benadeling van schuldeisers. Zorg voor zekerheid (pandrecht, borgstelling) bij hoge saldi om risico van concurrente vordering te beperken.
Een rekening-courant overeenkomst kan in principe ook worden gebruikt door particulieren die regelmatig over en weer betalingen voor elkaar verrichten — denk aan twee partners met een gezamenlijk huishouden, broers en zussen met gedeeld vastgoed, of vrienden die samen investeren. De verrekeningsregels van BW 6:127-136 en de systematiek van BW 6:140 zijn van toepassing ongeacht of de partijen rechtspersonen of natuurlijke personen zijn. Echter, in de praktijk is het gebruik tussen particulieren minder gangbaar omdat: (1) de fiscale motivatie (arm's length, Wet Vpb) wegvalt; (2) de belastingdienst de constructie voor box 3-doeleinden anders behandelt; (3) een eenvoudige geldleningsovereenkomst of afbetalingsregeling vaak praktischer en goedkoper is. Bij periodieke verrekening van huishoudelijke kosten tussen partners is een Samenlevingsovereenkomst of een specifieke kostenverdeelregeling doorgaans een betere keuze. De Rekening-courant Overeenkomst is met name geschikt voor zakelijk gebruik tussen rechtspersonen in een concernstructuur.
Dit sjabloon wordt uitsluitend ter informatie verstrekt en vormt geen juridisch advies. Wetten verschillen per rechtsgebied en veranderen in de loop van de tijd. Raadpleeg een gekwalificeerde advocaat voor advies dat is afgestemd op uw situatie.Volledige disclaimer
Een fout gevonden? Laat het ons wetenRelated Documents
You may also find these documents useful:
Geldleningsovereenkomst Nederland
Schriftelijke overeenkomst van verbruikleen tussen uitlener en lener met hoofdsom, rente, aflossing en zekerheid conform BW Boek 7 titel 2C art. 129-134.
Kredietovereenkomst Nederland
Schriftelijke kredietovereenkomst (doorlopend krediet, roodstand of zakelijk krediet) met variabele opname binnen kredietlimiet conform BW 7:57 en Wft.
Schuldbekentenis Nederland
Eenzijdige verklaring waarin een schuldenaar het bestaan en de hoogte van een schuld erkent, met afspraken over terugbetaling, rente en verzuim conform BW 6:1 en 6:127.
Aandeelhoudersovereenkomst Nederland
Aandeelhoudersovereenkomst (shareholders agreement) tussen aandeelhouders van een BV conform Burgerlijk Wetboek art. 2:192 en BW art. 6:217. Regelt governance, gekwalificeerde besluiten, drag-along, tag-along, lock-up, vesting en exit-bepalingen.