Skip to main content

Biznes

Umowa z artystą wykonawcą

Umowa z artystą wykonawcą w Polsce to umowa regulująca warunki, na jakich artysta — muzyk, wokalista, aktor, tancerz, dyrygent lub inny twórca wykonania — świadczy usługi artystyczne na rzecz zamawiającego, którym może być wytwórnia muzyczna, teatr, agencja, firma eventowa lub instytucja kultury.

Najważniejsze informacje

PolskaPolskaPolski (PL)BezpłatniePDF & Word
Podstawa prawnaUstawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 85-93 (prawa artysty wykonawcy)Miejsca na podpis w tym wzorze: 2 strony
Umowa z artystą wykonawcą

zawarta na podstawie art. 85-93 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz Kodeksu cywilnego

Zawarta w miejscowości [Miejscowość i data zawarcia umowy] pomiędzy:

Strony umowy

[Zamawiający — firma lub imię i nazwisko], [Zamawiający — adres, NIP, KRS/CEIDG], zwanym dalej „Zamawiającym”,

a

[Artysta wykonawca — imię i nazwisko lub nazwa artystyczna], [Artysta — PESEL, adres zamieszkania, NIP (jeśli dotyczy)], zwanym dalej „Artystą Wykonawcą”.

Przedmiot umowy

§ 1. Przedmiot umowy i prawa artysty wykonawcy

1. Artysta Wykonawca zobowiązuje się do artystycznego wykonania: [Rodzaj artystycznego wykonania], polegającego na: [Opis wykonywanego materiału].

2. Artyście Wykonawcy przysługują prawa artysty wykonawcy w rozumieniu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, obejmujące wyłączne prawo do ochrony artystycznego wykonania na wszystkich polach eksploatacji.

3. Artysta Wykonawca oświadcza, że artystyczne wykonanie jest jego oryginalnym świadczeniem artystycznym i nie narusza praw osób trzecich.

Prawa do artystycznego wykonania

§ 2. Przeniesienie praw lub licencja na artystyczne wykonanie

4. Artysta Wykonawca przenosi na Zamawiającego wyłączne prawa do artystycznego wykonania lub udziela licencji wyłącznej na korzystanie z artystycznego wykonania na następujących polach eksploatacji: [Pola eksploatacji artystycznego wykonania], na terytorium i przez czas: [Terytorium i czas korzystania z wykonania].

5. Przeniesienie praw lub licencja wyłączna wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 67 ust. 5 w związku z art. 92 ustawy o prawie autorskim). Umowa obejmuje wyłącznie wyraźnie wymienione pola eksploatacji (art. 41 ust. 2 i art. 50 ustawy o prawie autorskim).

6. Obowiązek podawania nazwiska Artysty Wykonawcy: [Prawa osobiste artysty (wzmiankowanie nazwiska)]. Prawo do oznaczania artystycznego wykonania nazwiskiem jest prawem osobistym artysty wykonawcy (art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawie autorskim) i pozostaje niezbywalne.

7. Zgoda na korzystanie z wizerunku Artysty: [Zgoda na korzystanie z wizerunku artysty]. Korzystanie z wizerunku artysty w celach promocyjnych wymaga zgody na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, niezależnie od praw do artystycznego wykonania.

Honorarium

§ 3. Honorarium artystyczne

8. Z tytułu wykonania przedmiotu umowy i przeniesienia praw / udzielenia licencji Artyście Wykonawcy przysługuje honorarium: [Honorarium artystyczne].

9. Honorarium jest płatne na podstawie faktury lub rachunku wystawionego przez Artystę Wykonawcę. Zamawiający obowiązany jest do odliczenia zaliczki na podatek dochodowy (PIT), o ile Artysta nie prowadzi działalności gospodarczej.

10. W razie opóźnienia w zapłacie honorarium Artyście Wykonawcy przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 481 Kodeksu cywilnego).

Postanowienia końcowe

§ 4. Postanowienia końcowe

11. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz Kodeksu cywilnego.

12. Wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

13. Spory wynikające z umowy poddaje się rozstrzygnięciu sądu właściwego dla siedziby Zamawiającego.

14. Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

Podpisy

_______________________________ _______________________________

Zamawiający Artysta Wykonawca

Zamawiający

________________

Signature

Artysta Wykonawca

________________

Signature

Czym jest Umowa z artystą wykonawcą?

Umowa z artystą wykonawcą w Polsce to umowa regulująca warunki, na jakich artysta — muzyk, wokalista, aktor, tancerz, dyrygent lub inny twórca wykonania — świadczy usługi artystyczne na rzecz zamawiającego, którym może być wytwórnia muzyczna, teatr, agencja, firma eventowa lub instytucja kultury. Podstawą prawną umowy są przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 ze zm.), a w szczególności art. 85-93 regulujące prawa artystów wykonawców — odrębna kategoria praw pokrewnych prawom autorskim.

Artykuł 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim stanowi, że każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod ochroną, niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Artystami wykonawcami są w szczególności: aktorzy, recytatorzy, dyrygenci, instrumentaliści, wokaliści, tancerze i mimi. Ochrona artystów wykonawców jest niezależna od ochrony autorów wykonywanych przez nich dzieł — artysta posiada własne prawa do swojego wykonania, nawet jeżeli wykonuje utwór, który jest własnością kogoś innego.

Prawa artysty wykonawcy dzielą się na osobiste i majątkowe. Prawa osobiste artysty wykonawcy (art. 86 ust. 1 pkt 1) obejmują prawo do: oznaczania artystycznego wykonania swoim nazwiskiem lub pseudonimem oraz decydowania o sposobie oznaczenia (anonimowość). Prawa majątkowe (art. 86 ust. 1 pkt 2) obejmują wyłączne prawo do korzystania z artystycznego wykonania i rozporządzania prawami do niego na polach eksploatacji, w tym: utrwalania, zwielokrotniania, wprowadzania do obrotu, najmu i użyczenia, publicznego odtwarzania, nadawania i reemitowania, publicznego udostępniania w internecie w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie.

Zbywalne majątkowe prawa artysty wykonawcy wygasają po 70 latach od roku, w którym nastąpiło artystyczne wykonanie, a jeżeli utrwalenie wykonania zostało udostępnione publicznie w tym czasie — po 70 latach od pierwszego udostępnienia (art. 95 ustawy o prawie autorskim). Prawa osobiste artysty wykonawcy są niezbywalne.

Umowa z artystą wykonawcą musi precyzyjnie wskazywać pola eksploatacji, na których zamawiający będzie korzystał z artystycznego wykonania. Zgodnie z art. 41 ust. 2 i art. 50 prawa autorskiego umowa obejmuje wyłącznie pola wyraźnie w niej wymienione — pominięcie pola eksploatacji pozbawia zamawiającego prawa do korzystania z wykonania na tym polu. Umowa powinna też określać terytorium i czas korzystania z artystycznego wykonania, honorarium artysty oraz zasady korzystania z jego wizerunku w materiałach promocyjnych.

Jeżeli artysta wykonawca nie prowadzi działalności gospodarczej, honorarium może być wypłacane z zastosowaniem podwyższonych kosztów uzyskania przychodu — 50% dla twórców (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych — PIT). Jeżeli artysta prowadzi działalność i jest czynnym podatnikiem VAT, wystawia fakturę z VAT 23%.

Ochrona artystów wykonawców w Polsce jest wzmacniana przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi dóbr osobistych (art. 23-24 KC), które chronią dobre imię i wizerunek artysty, niezależnie od praw autorskich. W sporach o prawa artystów wykonawców właściwy jest sąd cywilny — Sąd Rejonowy lub Sąd Okręgowy w zależności od wartości roszczenia (art. 17 KPC).

Kiedy potrzebujesz Umowa z artystą wykonawcą?

Umowa z artystą wykonawcą w Polsce jest potrzebna we wszystkich sytuacjach, gdy zamawiający chce legalnie korzystać z artystycznego wykonania muzyka, wokalisty, aktora, lektora, tancerza lub innego artysty.

Nagrania studyjne dla wytwórni muzycznych. Wytwórnie muzyczne zawierają umowy z muzykami i wokalistami na nagranie albumów, singli lub ścieżek dźwiękowych. Umowa musi precyzyjnie określać pola eksploatacji nagrania: streaming, sprzedaż cyfrowa, płyty fizyczne, synchronizacja z filmem.

Nagrania dla reklam i kampanii. Agencje reklamowe i korporacje zamawiają nagrania głosowe (lektorat), muzyczne lub wokalne do reklam telewizyjnych, radiowych i internetowych. Umowa określa, w jakich mediach i przez jaki czas można używać nagrania.

Dubbing i lokalizacja filmowa. Polskie studia dubbingowe zawierają umowy z aktorami głosowymi nagrywającymi dubbing filmów, seriali i gier. Prawa do artystycznego wykonania lektora lub aktora dubbingowego muszą być wyraźnie przeniesione lub licencjonowane.

Występy sceniczne i teatralne. Teatry, opery, filharmonie i instytucje kultury zawierają umowy z artystami na udział w spektaklach i koncertach. Umowa reguluje prawa do rejestracji występu i jego późniejszego udostępniania.

Udział w programach telewizyjnych i radiowych. Stacje telewizyjne i radiowe nagrywają i emitują artystyczne wykonania. Umowa musi uregulować prawo do nadawania, reemitowania i udostępniania w mediach cyfrowych (catch-up TV, VOD).

Platformy streamingowe i dystrybucja cyfrowa. Przy dystrybucji muzyki na platformach takich jak Spotify, Apple Music czy YouTube, wytwórnia lub dystrybutor musi posiadać wyraźną licencję na publiczne udostępnianie artystycznych wykonań na tych platformach — licencja musi obejmować pole eksploatacji „publiczne udostępnianie w internecie” (art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g prawa autorskiego).

Kontrakty z lektorami i narratorami audiobooków. Wydawcy audiobooków i podcastów zawierają umowy z lektorami lub narratorami, których głos jest chroniony jako artystyczne wykonanie na mocy art. 85 prawa autorskiego. Umowa musi precyzować pola eksploatacji nagrania: dystrybucja cyfrowa, streaming, udostępnianie na platformach takich jak Audioteka czy Storytel, oraz zasady ponownego nagrania w razie błędów.

Nagrania dla gier komputerowych i projektów interaktywnych. Producenci gier komputerowych zawierają umowy z aktorami głosowymi i muzykami. Specyfika branży gier wymaga precyzyjnego uregulowania prawa do modyfikacji wykonania (skrócenie, zmiana tonu), wielokrotnego użycia w różnych wersjach gry i translokalizacji na inne języki.

Co powinien zawierać Umowa z artystą wykonawcą

Umowa z artystą wykonawcą w Polsce musi zawierać precyzyjne elementy, aby być prawnie skuteczna i chronić interesy obu stron zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Oznaczenie stron. Pełne dane zamawiającego i artysty wykonawcy. Jeżeli artysta prowadzi działalność gospodarczą, należy wpisać NIP, REGON i wpis do CEIDG. Dane muszą być zgodne z Krajowym Rejestrem Sądowym (KRS) lub Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Oświadczenie o posiadaniu praw. Oświadczenie artysty wykonawcy, że artystyczne wykonanie jest jego oryginalnym wkładem artystycznym i nie narusza praw osób trzecich. W przypadku wykonania cudzego utworu — wskazanie, że artysta posiada zgodę autora lub utwór jest w domenie publicznej.

Rodzaj artystycznego wykonania. Dokładny opis przedmiotu: nagranie studyjne, publiczny występ, dubbing, lektorat, nagranie głosu do reklamy. Im precyzyjniejszy opis, tym mniejsze ryzyko sporu o zakres umowy.

Pola eksploatacji. Wyraźne wyliczenie pól eksploatacji artystycznego wykonania na podstawie art. 86 ust. 1 i art. 50 ustawy o prawie autorskim. Umowa obejmuje wyłącznie pola wyraźnie wymienione (art. 41 ust. 2). Pominięcie pola (np. streaming, nadawanie) pozbawia zamawiającego prawa do korzystania na tym polu. Zaleca się wyczerpujące wyliczenie wszystkich planowanych pól eksploatacji.

Terytorium i czas korzystania. Określenie zasięgu terytorialnego (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, UE, cały świat) i okresu korzystania z artystycznego wykonania. Brak oznaczenia czasu może być interpretowany na niekorzyść zamawiającego.

Honorarium i rozliczenia podatkowe. Kwota honorarium netto i stawka VAT (23% dla przedsiębiorców). Wskazanie, czy zamawiający odprowadza zaliczkę na PIT w razie nieprowadzenia przez artystę działalności, z uwzględnieniem 50% kosztów uzyskania przychodu dla twórców (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy PIT). Termin płatności i rachunek bankowy.

Prawa osobiste artysty wykonawcy. Uregulowanie prawa do oznaczania artystycznego wykonania nazwiskiem artysty (art. 86 ust. 1 pkt 1 prawa autorskiego). Prawo to jest niezbywalne — zamawiający może jedynie uzgodnić, że artysta wystąpi anonimowo lub pod pseudonimem.

Prawa do wizerunku. Klauzula dotycząca zgody na korzystanie z wizerunku artysty w materiałach promocyjnych — z wyraźnym wskazaniem pól eksploatacji, terytorium i czasu. Podstawa: art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim.

Zakaz dalszego udostępniania. Postanowienie, że zamawiający nie może bez zgody artysty przeniesć praw na osoby trzecie ani udzielać sublicencji — chyba że umowa wyraźnie na to pozwala.

Jak wypełnić Umowa z artystą wykonawcą

Umowa z artystą wykonawcą w Polsce wypełniana jest krok po kroku, z uwzględnieniem specyfiki praw pokrewnych.

Krok 1 — oznacz strony. Wpisz pełne dane zamawiającego i artysty wykonawcy. Dla podmiotu instytucjonalnego: firmę, adres, NIP, KRS. Dla artysty: imię i nazwisko, ewentualną nazwę artystyczną, PESEL, adres i NIP (jeżeli prowadzi działalność).

Krok 2 — opisz rodzaj wykonania artystycznego. Wybierz, czy umowa dotyczy nagrania studyjnego, publicznego występu, dubbingu czy lektoratu. Opisz szczegółowo materiał: tytuły utworów lub charakter repertuaru, czas nagrań, liczba sesji.

Krok 3 — wylicz pola eksploatacji. Precyzyjnie wskaż wszystkie pola eksploatacji artystycznego wykonania, na których zamawiający będzie korzystał z nagrania lub występu. Pamiętaj, że umowa obejmuje wyłącznie pola wyraźnie wymienione (art. 41 ust. 2 prawa autorskiego). Wymień każde planowane pole: streaming, nadawanie, YouTube, synchronizacja, płyty.

Krok 4 — określ terytorium i czas. Wskaż zasięg terytorialny i czas obowiązywania praw. Brak oznaczenia może skutkować ograniczeniami w korzystaniu z nagrania.

Krok 5 — ustal honorarium. Wpisz kwotę netto i stawkę VAT (23% dla przedsiębiorcy). Jeżeli artysta nie prowadzi działalności, zamawiający pobiera zaliczkę na PIT z uwzględnieniem 50% kosztów uzyskania przychodu. Określ termin płatności.

Krok 6 — ureguluj prawa osobiste i wizerunkowe. Wskaż, czy artysta ma być oznaczany nazwiskiem przy każdym korzystaniu z wykonania. Określ zakres zgody na korzystanie z wizerunku artysty w materiałach promocyjnych.

Krok 7 — podpisz umowę. Wpisz miejscowość i datę. Umowę podpisują osoby uprawnione do reprezentacji zamawiającego i artysta osobiście. Dla przeniesienia praw lub licencji wyłącznej wymagana jest forma pisemna pod rygorem nieważności (art. 67 ust. 5 w zw. z art. 92 prawa autorskiego). Sporządź dwa egzemplarze.

Najczęstsze błędy w Umowa z artystą wykonawcą

Umowy z artystami wykonawcami w Polsce zawierają charakterystyczne błędy wynikające z niezrozumienia specyfiki praw pokrewnych.

Błąd 1 — brak wyraźnego wyliczenia pól eksploatacji. Ogólnikowe sformułowanie „zamawiający może korzystać z nagrania” jest nieskuteczne — umowa obejmuje wyłącznie pola wyraźnie wymienione (art. 41 ust. 2 prawa autorskiego). Zalecenie: wylicz wszystkie planowane pola: streaming, nadawanie, synchronizacja, YouTube, sprzedaż cyfrowa.

Błąd 2 — mylenie praw artysty wykonawcy z prawami autora. Zgoda kompozytora lub tekściarza nie uprawnia do korzystania z konkretnego nagrania artysty — to dwa odrębne zestawy praw. Zalecenie: reguluj prawa artysty wykonawcy odrębnie od praw autora.

Błąd 3 — brak formy pisemnej przy licencji wyłącznej. Licencja wyłączna bez formy pisemnej jest nieważna (art. 67 ust. 5 w zw. z art. 92 prawa autorskiego). Zalecenie: zawierając licencję wyłączną lub przenosząc prawa, wymagaj podpisania umowy na piśmie.

Błąd 4 — niewyraźna zgoda na korzystanie z wizerunku. Pominięcie klauzuli wizerunkowej powoduje, że zamawiający nie może legalnie używać zdjęć i nagrań artysty w materiałach promocyjnych. Zalecenie: w umowie wyraźnie wskaż zakres, pola i czas zgody na wizerunek.

Błąd 5 — nieprawidłowe rozliczenie podatkowe. Pominięcie zasad poboru zaliczki na PIT od honorarium artysty nieprowadzącego działalności (50% koszty uzyskania przychodu) naraża zamawiającego na sankcje ze strony Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Zalecenie: przy każdej umowie zidentyfikuj status podatkowy artysty.

Błąd 6 — brak wskazania terminu płatności. Brak terminu powoduje, że wierzytelność staje się wymagalna niezwłocznie — zamawiający może być zaskoczony koniecznością natychmiastowej zapłaty. Zalecenie: zawsze wskaż konkretny termin płatności.

Błąd 7 — brak uregulowania sublicencji. Bez postanowienia o zakazie sublicencji zamawiający może błędnie uznać, że może przenosić prawa dalej. Zalecenie: wyraźnie wskaż, czy sublicencja jest dopuszczalna i na jakich warunkach.

Cytuj tę stronę

CC BY 4.0 · można cytować

Powołaj się na ten darmowy szablon w artykule, programie zajęć lub notatce badawczej:

APA
Forms Legal. (2026). Umowa z artystą wykonawcą (Polska) [Legal document template]. Forms Legal. https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca
MLA
"Umowa z artystą wykonawcą (Polska)." Forms Legal, 2026, https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca.
Chicago
Forms Legal. "Umowa z artystą wykonawcą (Polska)." Forms Legal, 2026. https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca.
BibTeX
@misc{formslegal-umowa-z-artysta-wykonawca,
  author       = {{Forms Legal}},
  title        = {Umowa z artystą wykonawcą (Polska)},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca}},
  note         = {Free legal document template. Based on Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 85-93 (prawa artysty wykonawcy)}
}
Wikipedia
{{cite web |title=Umowa z artystą wykonawcą (Polska) |website=Forms Legal |publisher=Forms Legal |date=2026 |url=https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca}}
RIS
TY  - ELEC
T1  - Umowa z artystą wykonawcą (Polska)
T2  - Forms Legal
PB  - Forms Legal
PY  - 2026
UR  - https://forms-legal.com/pl/polska/business/intellectual-property/umowa-z-artysta-wykonawca
ER  - 
Forms Legal

Najczęściej zadawane pytania

Czym różnią się prawa artysty wykonawcy od praw autora?

Prawa autora i prawa artysty wykonawcy to dwa odrębne systemy praw chronionych ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Prawa autora (art. 1-117) chronią twórcę — kompozytora, tekściarza, pisarza — do jego dzieła (partytury, tekstu, powieści). Prawa artysty wykonawcy (art. 85-93) chronią muzyka, wokalistę, aktora — do ich konkretnego wykonania tego dzieła. Są to prawa niezależne: zgoda autora na wykonanie i nagranie jego dzieła nie uprawnia zamawiającego do korzystania z artystycznego wykonania danego artysty — do tego konieczna jest odrębna umowa z artystą wykonawcą. Przykład: wytwórnia muzyczna nabywa licencję od kompozytora na nagranie piosenki (prawa autora), ale musi zawrzeć odrębną umowę z wokalistką nagrywającą tę piosenkę w studio (prawa artysty wykonawcy). Oba zestawy praw mają swoje odrębne pola eksploatacji i czas trwania ochrony.

Jak długo trwają prawa majątkowe artysty wykonawcy?

Majątkowe prawa artysty wykonawcy wygasają po upływie 70 lat od roku, w którym nastąpiło artystyczne wykonanie, a jeżeli utrwalenie wykonania zostało udostępnione publicznie w tym czasie — po 70 latach od roku pierwszego udostępnienia publicznego, zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (w brzmieniu po implementacji dyrektywy 2011/77/UE przedłużającej czas ochrony). Oznacza to, że artysta wykonujący utwór w 2026 r. ma ochronę swoich majątkowych praw do artystycznego wykonania do 2096 r. (lub 70 lat od pierwszego udostępnienia nagrania, jeżeli będzie późniejsze). Prawa osobiste artysty wykonawcy — prawo do oznaczania wykonania swoim nazwiskiem — są niezbywalne i nie wygasają. Po wygaśnięciu praw majątkowych artystyczne wykonanie przechodzi do domeny publicznej i może być swobodnie korzystane, choć nadal wymaga poszanowania praw osobistych artysty.

Co to znaczy, że artysta może skorzystać z 50% kosztów uzyskania przychodu?

Artykuł 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) przewiduje podwyższone 50% koszty uzyskania przychodu dla twórców i artystów wykonawców z tytułu korzystania z praw autorskich i praw pokrewnych lub ich przeniesienia. Oznacza to, że od honorarium artysty, który nie prowadzi działalności gospodarczej, podstawa opodatkowania wynosi tylko 50% przychodu (drugie 50% stanowi koszt). Zamawiający jako płatnik jest zobowiązany do pobrania zaliczki na PIT z uwzględnieniem 50% kosztów, jeżeli spełnione są warunki ustawy. Od 2018 r. limit 50% kosztów wynosi łącznie 120 000 zł rocznie — powyżej tej kwoty stosuje się standardowe 20% koszty uzyskania przychodu. Warunkiem skorzystania z podwyższonych kosztów jest rzeczywiste wykonywanie twórczości lub artystycznego wykonawstwa. Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) kontroluje prawidłowość stosowania podwyższonych kosztów.

Czy artysta wykonawca może odmówić zgody na nagranie jego wykonania?

Tak, artysta wykonawca ma pełne prawo odmówić zgody na utrwalenie (nagranie) swojego artystycznego wykonania — jest to jedno z jego wyłącznych praw majątkowych na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Bez zgody artysty każde nagranie jego wykonania — zarówno studyjne, jak i z publicznego koncertu — jest nielegalne i rodzi roszczenia odszkodowawcze. Dlatego umowa z artystą musi wyraźnie regulować: czy nagranie jest dozwolone, na jakich nośnikach, w jakim celu (komercyjne czy archiwalne) i jakie pola eksploatacji nagrania nabywa zamawiający. Artysta może udzielić zgody na nagranie, ale zakazać jego dystrybucji (publikacji) lub odwrotnie — wyrazić zgodę na emisję radiową, ale nie na dystrybucję cyfrową. Precyzyjne postanowienia w umowie eliminują ryzyko sporu o zakres dozwolonego korzystania.

Jak należy uregulować prawa do nagrania przy produkcji reklamy z artystą?

Produkcja reklamy z udziałem artysty wykonawcy wymaga precyzyjnego uregulowania kilku warstw praw. Po pierwsze, prawa do wykonania muzycznego lub wokalnego w reklamie — umowa musi wskazywać, że artysta przenosi lub licencjonuje na wytwórcę reklamy prawa do artystycznego wykonania na polach eksploatacji obejmujących nadawanie w telewizji, internecie, platformach streamingowych i innych mediach. Po drugie, prawa do wizerunku artysty w reklamie (art. 81 ust. 1 prawa autorskiego) — jeżeli artysta pojawia się w materiale wideo lub na zdjęciach, wymagana jest odrębna zgoda na korzystanie z wizerunku ze wskazaniem, w jakich mediach i jak długo. Po trzecie, jeżeli artysta wykonuje czyjś utwór, zamawiający musi posiadać osobną licencję na korzystanie z tego utworu od ZAiKS lub bezpośrednio od autora. Reklamy mają zwykle krótki czas emisji — umowa powinna precyzować okres kampanii, po którym zamawiający nie może dalej emitować materiału bez przedłużenia licencji.

Jakie pola eksploatacji są szczególnie ważne przy umowie z muzykiem nagrywającym album?

Przy umowie z muzykiem nagrywającym album muzyczny kluczowe pola eksploatacji artystycznego wykonania to: utrwalanie artystycznych wykonań na nośnikach cyfrowych i analogowych; zwielokrotnianie (kopiowanie) nagrań; wprowadzanie do obrotu na rynku fizycznym (płyty CD/winylowe); publiczne udostępnianie w internecie w taki sposób, aby każdy mógł mieć dostęp w wybranym miejscu i czasie (streaming na platformach takich jak Spotify, Apple Music, YouTube Music); nadawanie w radiu i telewizji; synchronizacja z filmem, serialem, grą lub reklamą (to odrębne pole eksploatacji wymagające odrębnej opłaty); reemitowanie przez operatorów kablowych i satelitarnych. Wytwórnia muzyczna powinna negocjować możliwie szerokie pola eksploatacji — z uwzględnieniem platform cyfrowych, których model dystrybucji zmienia się dynamicznie. Pominięcie nowego pola, np. dystrybucji przez algorytmiczne platformy AI, może wymagać zawarcia aneksu do umowy. Artysta powinien zadbać, by honorarium adekwatnie odzwierciedlało zakres cedowanych praw.

Co grozi za bezprawne korzystanie z artystycznego wykonania?

Bezprawne korzystanie z artystycznego wykonania artysty — np. nieautoryzowane nagranie, dystrybucja nagrania bez licencji lub korzystanie na polach eksploatacji nieobjętych umową — rodzi poważne konsekwencje. Na płaszczyźnie cywilnej art. 79 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych uprawnia artystę do żądania: zaniechania naruszania, usunięcia skutków naruszenia, wydania uzyskanych korzyści, naprawienia wyrządzonej szkody lub — bez konieczności wykazania szkody — zapłaty sumy pieniężnej w wysokości dwukrotności (przy winie nieumyślnej) lub trzykrotności (przy winie umyślnej) stosownego wynagrodzenia, jakie przysługiwałoby w chwili jego dochodzenia. Na płaszczyźnie karnej — art. 117 prawa autorskiego przewiduje grzywnę, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku, a przy działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nawet do 3 lat. Właściwym sądem jest Sąd Rejonowy lub Sąd Okręgowy w zależności od wartości roszczenia (art. 17 KPC). W praktyce medialnej i muzycznej naruszenia praw artystów wykonawców są coraz częściej wykrywane za pomocą systemów identyfikacji treści stosowanych przez platformy streamingowe.

Czy agencja artystyczna może podpisać umowę w imieniu artysty i kto wtedy jest stroną?

Agencja artystyczna może podpisać umowę w imieniu artysty wykonawcy, jeżeli artysta udzielił jej pełnomocnictwa do zawierania takich umów (art. 95-109 Kodeksu cywilnego). Pełnomocnictwo powinno mieć formę pisemną i precyzować jego zakres — czy agencja może zawierać umowy przeniesienia praw, czy tylko licencji niewyłącznych. Stroną umowy jest wówczas artysta (mocodawca), a agencja działa w jego imieniu i na jego rachunek. Jeżeli agencja działa we własnym imieniu, kupuje prawa od artysty, a następnie odsprzedaje je zamawiającemu — wtedy agencja jest stroną umowy z zamawiającym, a artysta zawiera odrębną umowę z agencją. W praktyce rozróżnienie to ma znaczenie dla odpowiedzialności: jeżeli agencja działała bez pełnomocnictwa lub przekroczyła jego zakres, umowa może być nieważna lub artysta może odmówić jej potwierdzenia (negotiorum gestio — prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, art. 752-757 KC). Zalecenie: zawsze sprawdź zakres pełnomocnictwa agencji przed podpisaniem umowy.

Na podstawie Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, art. 85-93 (prawa artysty wykonawcy) — ostatnia edycja tekstu: czerwiec 2026

Niniejszy szablon ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy różnią się w zależności od jurysdykcji i zmieniają się z czasem. W sprawie porady dostosowanej do Twojej sytuacji skonsultuj się z wykwalifikowanym prawnikiem.Pełne zastrzeżenie prawne

Znalazłeś błąd? Daj nam znać