Skip to main content

Biznes

Umowa frachtowa

Umowa frachtowa w Polsce to umowa morska, na podstawie której armator (właściciel lub użytkownik statku) zobowiązuje się przewieźć ładunek na wyznaczonej trasie, a frachter (zamawiający transport) zobowiązuje się zapłacić wynagrodzenie zwane frachtem.

Najważniejsze informacje

PolskaPolskaPolski (PL)BezpłatniePDF & Word
Podstawa prawnaKodeks morski (ustawa z dnia 18.09.2001 r., Dz.U. 2023 poz. 1196); Konwencja Brukselska 1924 r. (reguły Haskie-Visbijskie)Miejsca na podpis w tym wzorze: 2 strony
Umowa frachtowa

UMOWA FRACHTOWA (CZARTER NA PODRÓŻ)

zawarta na podstawie art. 774 i n. Kodeksu cywilnego oraz przepisów Kodeksu morskiego (ustawa z dnia 18 września 2001 r., Dz.U. 2023 poz. 1196 ze zm.)

Zawarta w miejscowości [Miejscowość i data zawarcia umowy frachtowej] pomiędzy:

Strony

[Frachter (zamawiający transport) — firma], [Frachter — adres, NIP, KRS/CEIDG, EORI], zwanym dalej „Frachterem”,

a

[Armator (przewoźnik morski) — firma], [Armator — adres, dane rejestrowe], zwanym dalej „Armatorem”.

§ 1. Statek i ładunek

§ 1. Statek i ładunek

1. Armator wyznacza do przewozu statek: [Nazwa statku i bandera].

2. Opis ładunku: [Opis ładunku (rodzaj, waga, wymiary)].

3. Port załadunku i data gotowości: [Port załadunku i data gotowości].

4. Port rozładunku (przeznaczenia): [Port rozładunku (przeznaczenia)].

§ 2. Fracht i płatność

§ 2. Fracht i płatność

5. Stawka frachtowa i warunki płatności: [Stawka frachtowa i warunki płatności].

6. W przypadku opóźnienia w zapłacie frachtu Armatorowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie z art. 481 Kodeksu cywilnego.

7. Armatorowi przysługuje ustawowe prawo zastawu na ładunku na zabezpieczenie frachtu, przestoju i innych należności wynikających z niniejszej umowy (art. 183-184 Kodeksu morskiego).

§ 3. Czas ładowania i przestój

§ 3. Czas ładowania, rozładunku i przestój

8. Uzgodniony czas załadunku/rozładunku (laytime) oraz stawki przestoju i dysponu: [Czas załadunku/rozładunku (laytime) i przestój (demurrage)].

9. Laytime rozpoczyna się z chwilą wydania przez kapitana statku noty o gotowości (Notice of Readiness — NOR) i jej przyjęcia przez Frachtera lub agenta portowego.

10. Przestój (demurrage) jest należnością bezwzględną — Armator nie musi dowodzić poniesionej szkody. Czas zaoszczędzony z laytime (dispatch) jest prawem Frachtera, o ile umowa go przewiduje.

§ 4. Odpowiedzialność armatora

§ 4. Odpowiedzialność armatora za ładunek

11. Armator odpowiada za utratę lub uszkodzenie ładunku od momentu przyjęcia go na statek do momentu wydania odbiorcy (art. 164-177 Kodeksu morskiego).

12. Armator może powołać się na wyłączenia odpowiedzialności przewidziane w Konwencji Brukselskiej z 1924 r. (reguły Haskie-Visbijskie, obowiązujące w Polsce na podstawie ustawy ratyfikacyjnej) lub w klauzulach Paramount włączonych do konosamentu.

13. Limit odpowiedzialności armatora ustala się zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami konwencji i Kodeksem morskim.

§ 5. Postanowienia końcowe

§ 5. Postanowienia końcowe

14. W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu morskiego i Kodeksu cywilnego.

15. Spory wynikające z niniejszej umowy strony poddają rozstrzygnięciu sądu właściwego dla siedziby Armatora lub — na zgodny wniosek stron — Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie. Prawem właściwym jest prawo polskie.

Podpisy

_______________________________ _______________________________

Frachter Armator

Frachter

________________

Signature

Armator

________________

Signature

Czym jest Umowa frachtowa?

Umowa frachtowa w Polsce to umowa morska, na podstawie której armator (właściciel lub użytkownik statku) zobowiązuje się przewieźć ładunek na wyznaczonej trasie, a frachter (zamawiający transport) zobowiązuje się zapłacić wynagrodzenie zwane frachtem. Umowa frachtowa regulowana jest przede wszystkim przez Kodeks morski (ustawa z dnia 18 września 2001 r., Dz.U. 2023 poz. 1196 ze zm.) i stanowi fundament prawny morskiej żeglugi towarowej — jednej z gałęzi transportu obsługujących ponad 80% światowej wymiany handlowej.

Terminologia umowy frachtowej jest wywodząca się z wielowiekowej tradycji morskiej i różni się od języka cywilnoprawnego umów lądowych. Armator to właściciel lub operator statku; frachter — podmiot zamawiający przewóz; fracht — wynagrodzenie za przewóz; laytime — uzgodniony czas przeznaczony na załadunek i rozładunek; demurrage — opłata za przekroczenie czasu laytime; dispatch — nagroda za szybszy załadunek; nota o gotowości (NOR) — dokument informujący frachtera o gotowości statku do załadunku; konosament (Bill of Lading) — pokwitowanie odbioru ładunku na statek i tytuł własności towaru.

Wyróżnia się kilka typów umów czarteru morskiego: czarter na podróż (voyage charter) — armator przewozi określony ładunek z portu A do portu B za ustaloną stawkę frachtową (najczęstszy w handlu masowym); czarter na czas (time charter) — frachter wynajmuje statek na określony czas i decyduje o jego trasach i ładunkach; czarter na cały statek (bareboat/demise charter) — armator oddaje „goły kadłub" (statek bez załogi) do dyspozycji frachtera. Niniejszy wzór dotyczy czarteru na podróż — najpowszechniejszego w polskiej praktyce eksportowo-importowej.

Polska, jako kraj z dostępem do Morza Bałtyckiego, jest aktywnym uczestnikiem morskiego handlu towarowego. Porty w Gdańsku (największy terminal kontenerowy DCT z połączeniami ocean-going), Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu obsługują rocznie dziesiątki milionów ton ładunków. Polskie firmy z sektora wydobywczego (węgiel, miedź z KGHM), stalowego (ArcelorMittal Polska) i przemysłu maszynowego są uczestnikami rynku frachtu masowego (bulk), zaś eksporterzy i importerzy towarów przemysłowych korzystają z kontenerowego rynku frachtowego.

Umowy frachtowe dla dużych ładunków masowych (rudy, węgiel, zboże, nawozy) zawierane są na podstawie standardowych formularzy czarterowych opracowanych przez Baltic and International Maritime Council (BIMCO) lub Norsk Svensk Courant (Gencon, Norgrain, Synacomex). Każdy formularz ma własną historię i stosuje się go dla określonych typów ładunków i tras. Niezależnie od stosowanego formularza podstawą prawną w Polsce jest Kodeks morski i — przy transporcie z użyciem konosamentu — reguły Haskie-Visbijskie.

Kiedy potrzebujesz Umowa frachtowa?

Umowa frachtowa w Polsce jest niezbędna przy każdym komercyjnym przewozie ładunków drogą morską, gdy strony chcą precyzyjnie określić warunki frachtu, czas załadunku i odpowiedzialność za ładunek.

Eksport towarów masowych. Polskie firmy eksportujące towary masowe — węgiel kamienny, miedź, wyroby stalowe, zboże, nawozy mineralne — zawierają umowy frachtowe z armatorami lub ich agentami na przewóz do portów europejskich i oceanicznych. Stawki frachtowe dla towarów masowych notowane są na Baltic Exchange w Londynie (BDI — Baltic Dry Index).

Import surowców. Polskie huty, elektrownie i kombinaty chemiczne importują drogą morską surowce energetyczne (węgiel z Kolumbii, USA), rudy metali (z Brazylii, Australii) i gazy LNG (skroplony gaz ziemny). Każda dostawa wymaga umowy frachtowej z precyzyjnie określonymi portami, laytimem i stawkami demurrage.

Eksport kontenerowy. Polscy eksporterzy towarów przemysłowych, meblowych i spożywczych korzystają z regularnych linii kontenerowych (serwisy Maersk, MSC, CMA CGM). Kontrakt frachtowy (service contract) z operatorem linii reguluje roczne wolumeny, stawki i priorytety rezerwacji przestrzeni.

Przewóz projektowy i ponadgabarytowy. Transport elementów elektrowni, turbin wiatrowych, dźwigów i urządzeń przemysłowych wymaga specjalistycznych statków (heavy-lift, Ro-Ro, semi-submersible). Umowy frachtowe dla ładunków projektowych mają unikalny charakter i są negocjowane indywidualnie.

Eksport żywności. Polscy eksporterzy produktów spożywczych (drób, produkty mleczarskie, artykuły rolno-spożywcze) korzystają z przewozów chłodniczych (statki reefer lub kontenery chłodnicze). Umowa frachtowa precyzuje wymagania temperaturowe i odpowiedzialność za utrzymanie łańcucha chłodniczego.

Co powinien zawierać Umowa frachtowa

Umowa frachtowa w Polsce powinna zawierać następujące elementy zapewniające kompletne uregulowanie stosunku prawnego między armatorem a frachterem.

Oznaczenie stron. Pełne dane armatora (właściciela lub operatora statku) lub jego agenta działającego w Polsce oraz frachtera z numerem EORI. Armator powinien podać numer IMO statku, banderę i port rejestracji. Weryfikacja statku możliwa na stronie Urzędu Morskiego lub w rejestrze IMO (imodocs.imo.org).

Opis statku. Nazwa statku, numer IMO, typ (masowiec, kontenerowiec, tankowiec, Ro-Ro), pojemność ładunkowa w DWT (deadweight tonnage) lub TEU (dla kontenerowców), bandera i klasa towarzystwa klasyfikacyjnego (Lloyd's Register, DNV GL, Bureau Veritas, Polski Rejestr Statków). Statek powinien posiadać ważny certyfikat klasy i dokumenty wymagane przez Urząd Morski.

Szczegółowy opis ładunku. Rodzaj towaru, waga w tonach metrycznych (Mg), stan skupienia (luzem, kontenery, palety), wymagania dotyczące temperatury i wentylacji, czy ładunek jest niebezpieczny (klasa IMDG), wartość handlowa. Precyzyjny opis ładunku jest podstawą do obliczenia frachtu i ustalenia wymagań dla statku.

Porty załadunku i rozładunku. Nazwa portu z kodem UN LOCODE, terminal lub nabrzeże (berth/quay). Przy trasach z opcjami portów wskaż opcje i termin wyboru. Data gotowości ładunku do załadunku (laydays) — ważna dla planowania rejsu przez armatora.

Stawka frachtowa i płatność. Stawka za tonę metryczną (USD/Mg), za TEU (kontenery) lub ryczałtowa (lump sum za rejs). Waluta frachtu (zazwyczaj USD), termin płatności (freight prepaid — z góry, lub freight collect — za pobraniem przez odbiorcę) i sposób rozliczenia.

Laytime i demurrage. Czas załadunku i rozładunku uzgodniony między stronami (np. 5 dni roboczych SHEX — Sundays and Holidays Excepted). Stawka demurrage za każdy dzień lub godzinę przekroczenia laytime. Dispatch money — nagroda dla frachtera za szybszy załadunek/rozładunek. Norma załadunkowa (loading rate) i rozładunkowa (discharging rate) w tonach na dzień lub godzinę.

Wystawienie konosamentu. Zobowiązanie armatora do wystawienia konosamentu (Bill of Lading — B/L) po załadunku. Konosament jest papierem wartościowym stanowiącym tytuł własności towaru — niezbędny do akredytywy dokumentowej i odprawy celnej importowej w porcie przeznaczenia.

Jak wypełnić Umowa frachtowa

Umowa frachtowa w Polsce jest zawierana zazwyczaj za pośrednictwem maklera morskiego (ship broker) lub bezpośrednio z agentem armatora. Poniższe kroki ułatwiają wypełnienie dokumentu.

Krok 1 — dane frachtera. Wpisz pełną nazwę firmy frachtera, adres, NIP, REGON, numer KRS lub CEIDG oraz numer EORI (wymagany do odpraw celnych przy eksporcie/imporcie). Jeżeli działasz przez spedytora lub maklera morskiego, wskaż go jako pełnomocnika w imieniu frachtera.

Krok 2 — dane armatora lub jego agenta. Wpisz dane armatora lub agenta działającego w Polsce. Sprawdź, czy armator jest wpisany do polskiego lub zagranicznego rejestru spółek morskich i czy statek posiada ważną klasę Lloyd's Register, DNV GL lub Polskiego Rejestru Statków.

Krok 3 — dane statku. Wpisz nazwę statku, numer IMO, typ, DWT i banderę. Przed zawarciem umowy zweryfikuj stan techniczny statku i historię wypadków w bazie PSC (Port State Control — inspections.machinenet.com). Upewnij się, że statek posiada ważne certyfikaty bezpieczeństwa wydane przez Urząd Morski.

Krok 4 — opis ładunku. Wpisz szczegółowy opis towaru z wagą brutto w Mg, stanem skupienia i wymaganiami. Przy ładunkach niebezpiecznych — numer klasy IMDG, numer UN i grupę pakowania. Precyzja opisu chroni przed sporami o dopasowanie ładunku do statku.

Krok 5 — porty i data gotowości. Wpisz porty załadunku i rozładunku z kodami UN LOCODE i datę gotowości ładunku (najwcześniejsza data przyjazdu statku — laycan opening). Przy negocjacjach z armatorem uzgodnij laycan (laydays cancelled) — ramy czasowe przybycia statku.

Krok 6 — fracht i laytime. Wpisz stawkę frachtową (USD/Mg lub lump sum), termin płatności i stawki laytime/demurrage. Skonsultuj stawki z brokera morskiego lub sprawdź aktualne notowania na Baltic Exchange.

Krok 7 — podpisanie. Umowę frachtową podpisują armator i frachter — zazwyczaj odbywa się to drogą elektroniczną (e-mail z potwierdzeniem) lub przez wymianę fixnote (podsumowania warunków). Formalne podpisanie następuje przed załadunkiem. Konosament podpisywany jest przez kapitana statku po załadunku.

Najczęstsze błędy w Umowa frachtowa

Umowa frachtowa w Polsce bywa nieprecyzyjna w kilku kluczowych obszarach, co prowadzi do kosztownych sporów portowych i handlowych.

Błąd 1 — niewystarczający opis ładunku. Ogólnikowy opis towaru (np. „towary przemysłowe") bez podania wagi, stanu skupienia i wymagań może spowodować odmowę przyjęcia ładunku przez armatora lub spory o zgodność z warunkami czarteru. Zalecenie: zawsze podawaj szczegółowy opis ładunku z wagą w Mg, gęstością ładowania i wymaganiami dotyczącymi stowowania.

Błąd 2 — niejasne postanowienia o laytime. Brak precyzyjnej definicji początku naliczania laytime (moment wydania NOR, cumowanie, załadunek) i wyłączeń (SHEX, WWDSHEX, FIO/FILO) prowadzi do sporów demurrage przy każdym postoju. Zalecenie: szczegółowo określ warunki laytime, wyłączenia i sposób liczenia czasu.

Błąd 3 — pominięcie klauzul awaryjnych. Brak klauzul dotyczących siły wyższej (force majeure), zamknięcia portu z przyczyn zewnętrznych (port blockade, strajk), zakazu wejścia statku do portu przez władze (port state control detention) komplikuje rozliczenie kosztów w razie niespodziewanych zdarzeń. Zalecenie: wpisz standardowe klauzule BIMCO awaryjne.

Błąd 4 — brak weryfikacji klasy statku. Zawarcie umowy frachtowej z armatorem dysponującym statkiem bez ważnej klasy lub z historią PSC deficiencies naraża frachter na zatrzymanie statku w porcie i opóźnienie dostawy. Zalecenie: przed zawarciem umowy sprawdź historię PSC statku na equasis.org.

Błąd 5 — pominięcie klauzul IMDG przy ładunkach niebezpiecznych. Frachtowanie towaru niebezpiecznego bez klauzul IMDG i bez wcześniejszej zgody armatora może skutkować odmową załadunku lub wyładunkiem towaru na koszt frachtera. Zalecenie: przy każdym ładunku ADR/IMDG informuj armatora z wyprzedzeniem i uzyskaj pisemną zgodę na załadunek.

Błąd 6 — nieprawidłowe Incoterms. Wskazanie Incoterms niezgodnych z kontraktem handlowym z kontrahentem zagranicznym może prowadzić do niejasności co do tego, kto ponosi koszty frachtu i ryzyko utraty towaru. Zalecenie: uzgodnij Incoterms z kontrahentem zagranicznym przed zawarciem umowy frachtowej i dopilnuj ich spójności.

Cytuj tę stronę

CC BY 4.0 · można cytować

Powołaj się na ten darmowy szablon w artykule, programie zajęć lub notatce badawczej:

APA
Forms Legal. (2026). Umowa frachtowa (Polska) [Legal document template]. Forms Legal. https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa
MLA
"Umowa frachtowa (Polska)." Forms Legal, 2026, https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa.
Chicago
Forms Legal. "Umowa frachtowa (Polska)." Forms Legal, 2026. https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa.
BibTeX
@misc{formslegal-umowa-frachtowa,
  author       = {{Forms Legal}},
  title        = {Umowa frachtowa (Polska)},
  year         = {2026},
  howpublished = {\url{https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa}},
  note         = {Free legal document template. Based on Kodeks morski (ustawa z dnia 18.09.2001 r., Dz.U. 2023 poz. 1196); Konwencja Brukselska 1924 r. (reguły Haskie-Visbijskie)}
}
Wikipedia
{{cite web |title=Umowa frachtowa (Polska) |website=Forms Legal |publisher=Forms Legal |date=2026 |url=https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa}}
RIS
TY  - ELEC
T1  - Umowa frachtowa (Polska)
T2  - Forms Legal
PB  - Forms Legal
PY  - 2026
UR  - https://forms-legal.com/pl/polska/business/contracts/umowa-frachtowa
ER  - 
Forms Legal

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się umowa frachtowa od umowy spedycji morskiej?

Umowa frachtowa (czarter morski) jest zawierana bezpośrednio między armatorem (właścicielem lub operatorem statku) a frachterem (zamawiającym transport). Na jej mocy armator zobowiązuje się przewieźć określony ładunek własnym statkiem za umówiony fracht. Frachter ma bezpośrednią kontrolę nad warunkami przewozu i bezpośrednią relację prawną z armatorem. Umowa spedycji morskiej (art. 794-804 Kodeksu cywilnego) jest natomiast zawierana między frachterem a spedytorem morskim, który organizuje transport w imieniu i na rachunek frachtera — dobierając armatora, wynegocjowując warunki czarteru i zarządzając dokumentacją. Spedytor morski działa jako pośrednik i nie jest stroną umowy frachtowej. W praktyce mniejsi eksporterzy i importerzy korzystają ze spedytora morskiego, zaś duże firmy z wolumenami ładunkowymi negocjują umowy frachtowe bezpośrednio z armatorami lub przez maklerów morskich (ship brokers).

Co to jest demurrage i jak jest obliczane?

Demurrage (przestój) to opłata, którą frachter płaci armatorowi za każdy dzień lub godzinę przekroczenia uzgodnionego czasu załadunku lub rozładunku (laytime). Laytime to czas przeznaczony na załadunek i wyładunek, uzgodniony w umowie frachtowej — np. 5 dni roboczych SHEX (Sundays and Holidays Excepted — bez niedziel i świąt). Naliczanie laytime rozpoczyna się z reguły od momentu dostarczenia noty o gotowości statku (NOR — Notice of Readiness) i jej przyjęcia przez agenta portowego frachtera. Jeżeli załadunek lub rozładunek trwa dłużej niż uzgodnione laytime, frachter płaci demurrage według stawki dziennej lub godzinowej wpisanej do umowy frachtowej (np. 2 000 USD/dzień). Demurrage jest „świętą" należnością armatora — nie wymaga dowodzenia poniesionej szkody. Odwrotnością demurrage jest dispatch money — nagroda wypłacana przez armatora frachterowi za szybszy załadunek/rozładunek, zazwyczaj połowa stawki demurrage. Prawidłowe zarządzanie laytime i unikanie demurrage jest kluczową umiejętnością logistyczną w transporcie masowym.

Co to jest konosament i jak jest powiązany z umową frachtową?

Konosament (Bill of Lading — B/L) to dokument wystawiany przez kapitana statku lub armatora po przyjęciu ładunku na pokład, który spełnia trzy funkcje: pokwitowanie odbioru ładunku przez armatora; dowód zawarcia umowy przewozu morskiego; papier wartościowy (tytuł własności towaru) — posiadacz oryginału konosamentu ma prawo do odbioru ładunku w porcie przeznaczenia. Konosament jest powiązany z umową frachtową, lecz nie jest tożsamy — umowa frachtowa (czarter) reguluje warunki prevozozwej między armatorem a frachterem, a konosament dokumentuje faktu przyjęcia ładunku i służy rozliczeniom handlowym (akredytywa dokumentowa). Przy czarterze na podróż konosament może być wystawiony imiennie na odbiorcę (straight B/L) lub na zlecenie (to order B/L — zbywalny przez indos). Konosament jest wymagany przez banki przy rozliczeniach w formie akredytywy dokumentowej i przez organy celne przy imporcie morskim. W umowie frachtowej warto określić, w ilu egzemplarzach wystawiony zostanie konosament i czy kapitan podpisuje go na warunkach czarteru, czy na standardowych warunkach armatora.

Jak ustalane są stawki frachtowe w transporcie morskim?

Stawki frachtowe w transporcie morskim są ustalane na wolnym rynku i podlegają znacznym wahaniom w zależności od popytu i podaży na statki, cen paliw (bunker — olej napędowy HFO i MGO), koniunktury handlowej i sezonowości. Dla ładunków masowych (bulk cargo — rudy, węgiel, zboże) stawki notowane są na Baltic Exchange w Londynie — Baltic Dry Index (BDI) jest globalnym wskaźnikiem koniunktury frachtu masowego. Dla kontenerów stawki publikują World Container Index (Drewry) i Shanghai Containerized Freight Index (SCFI). W praktyce frachter lub jego broker morski (ship broker) porównuje oferty armatora i negocjuje stawkę frachtową adekwatną do warunków rynkowych. Na stawkę frachtową wpływają: trasa (port–port), ładunek (typ towaru i wymagania), termin (pilność), rozmiar przesyłki (jednorazowa vs kontrakt roczny), okres frachtowania i warunki czarteru. Przy kontraktach rocznych (service contracts z liniami kontenerowymi) stawki negocjowane są z góry na cały rok i zapewniają frachterce stabilność cenową.

Polskie firmy mogą weryfikować stawki przez maklera morskiego (np. PISiL — Polska Izba Spedycji i Logistyki skupiająca certyfikowanych maklerów) lub bezpośrednio porównując oferty agentów linii kontenerowych i armatorów masowych.

Czy armator odpowiada za uszkodzenie ładunku podczas przewozu morskiego?

Tak, armator ponosi odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie ładunku podczas przewozu morskiego na podstawie Kodeksu morskiego (art. 164-177) i — przy wystawieniu konosamentu — na podstawie reguł Haskich-Visbijskich (Konwencja Brukselska z 1924 r. z protokołem z 1968 r.). Reguły Haskie-Visbijskie ograniczają odpowiedzialność armatora do 666,67 SDR za jednostkę lub 2 SDR za kilogram masy brutto uszkodzonego lub zaginionego ładunku (wyższa wartość). Limity te są znacznie niższe od wartości handlowej wielu towarów — stąd konieczność ubezpieczenia cargo na pełną wartość. Armator może powołać się na wyłączenia odpowiedzialności: usterki nawigacyjne i zarządzanie statkiem, pożar, siła wyższa, właściwości towaru, opakowanie wadliwe przez frachtera. Wyłączenia te są szerokie i sprawiają, że dochodzenie roszczeń od armatora jest trudne. Frachter powinien zawsze wykupić ubezpieczenie cargo (Institute Cargo Clauses A/B/C), które jest niezależne od odpowiedzialności armatora i pokrywa szkody z różnych przyczyn.

Co to są Incoterms i które terminy są najczęstsze w transporcie morskim?

Incoterms (International Commercial Terms) opracowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC) to standardowe warunki dostawy określające podział kosztów i ryzyka między sprzedającym a kupującym. W transporcie morskim najczęściej stosowane są: FOB (Free on Board) — sprzedający dostarcza towar na pokład statku w uzgodnionym porcie nadania; od tego momentu ryzyko przechodzi na kupującego, który organizuje i opłaca fracht morski. CFR (Cost and Freight) — sprzedający opłaca fracht do portu przeznaczenia, lecz ryzyko utraty towaru przechodzi na kupującego z chwilą załadunku na statek. CIF (Cost, Insurance and Freight) — jak CFR, lecz sprzedający dodatkowo wykupuje ubezpieczenie cargo minimalne (ICC-C). FAS (Free Alongside Ship) — sprzedający dostarcza towar do nabrzeża w porcie nadania obok statku. FOB i CFR są najpopularniejsze w polskim eksporcie morskim. DDP (Delivered Duty Paid) — pełna odpowiedzialność sprzedającego do momentu dostawy z odprawą importową — używane przy sprzedaży przez Amazon FBA i e-commerce. Wybór Incoterms ma bezpośredni wpływ na zakres zlecenia frachtowego i spedycyjnego.

Jaką rolę pełni makler morski przy zawieraniu umowy frachtowej?

Makler morski (ship broker) to wyspecjalizowany pośrednik handlowy działający na rynku morskim, który łączy armatora i frachtera w negocjacjach umowy frachtowej. Makler morski nie jest stroną umowy frachtowej — działa jako agent jednej lub obu stron (chartering broker) za prowizją (zazwyczaj 1,25% wartości frachtu, tzw. commission). Makler morski: identyfikuje dostępne statki odpowiednie do ładunku i trasy (analizując pozycję rynkową armatorów); negocjuje w imieniu frachtera lub armatora warunki czarteru (stawkę frachtu, laytime, demurrage, port options); sporządza recapitulacje (recap) — podsumowania uzgodnionych warunków; koordynuje wystawienie finalnej umowy frachtowej (fixture note) i konosamentu. W Polsce usługi maklera morskiego świadczą firmy zrzeszone w Polskiej Izbie Spedycji i Logistyki (PISiL) z siedzibą w Gdyni. Dla firm zamawiających fracht morski po raz pierwszy korzystanie z maklera morskiego jest zdecydowanie zalecane — redukuje ryzyko zawarcia niekorzystnych warunków i pozwala uniknąć kosztownych błędów przy laytime i demurrage.

Na podstawie Kodeks morski (ustawa z dnia 18.09.2001 r., Dz.U. 2023 poz. 1196); Konwencja Brukselska 1924 r. (reguły Haskie-Visbijskie) — ostatnia edycja tekstu: czerwiec 2026

Niniejszy szablon ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy różnią się w zależności od jurysdykcji i zmieniają się z czasem. W sprawie porady dostosowanej do Twojej sytuacji skonsultuj się z wykwalifikowanym prawnikiem.Pełne zastrzeżenie prawne

Znalazłeś błąd? Daj nam znać